جاقىندا يتاليانىڭ اسياگو قالاسىندا شاڭعىدان الەم كۋبوگىنىڭ ءتورتىنشى كەزەڭى ءوتتى. ءدۇبىرلى جارىس سوچي وليمپياداسى الدىنداعى دايىندىق ءارى سىناق دەۋگە كەلەدى. مۇنىڭ الدىندا ريددەرلىك شاڭعىشى الەكسەي پولتورانين الەم كۋبوگى جارىسىندا كۇمىس القانى يەلەنگەن. كلاسسيكالىق سپرينتتە الەكسەي باستى قارسىلاسى رەسەيلىك نيكيتا كريۋكوۆقا 0,14 سەكونت ۇتىلىپ, ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. بۇدان كەيىن سپرينتتىك جارىستا الەكسەي ءوزىنىڭ دوسى نيكولاي چەبوتكو ەكەۋى تاعى دا كۇمىس القانى ولجالادى.
دۇنيە دوداسىنىڭ ءدۇبىرى
ءححىى قىسقى وليمپيادانىڭ باستالۋىنا 23 كۇن قالدى
جاقىندا يتاليانىڭ اسياگو قالاسىندا شاڭعىدان الەم كۋبوگىنىڭ ءتورتىنشى كەزەڭى ءوتتى. ءدۇبىرلى جارىس سوچي وليمپياداسى الدىنداعى دايىندىق ءارى سىناق دەۋگە كەلەدى. مۇنىڭ الدىندا ريددەرلىك شاڭعىشى الەكسەي پولتورانين الەم كۋبوگى جارىسىندا كۇمىس القانى يەلەنگەن. كلاسسيكالىق سپرينتتە الەكسەي باستى قارسىلاسى رەسەيلىك نيكيتا كريۋكوۆقا 0,14 سەكونت ۇتىلىپ, ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. بۇدان كەيىن سپرينتتىك جارىستا الەكسەي ءوزىنىڭ دوسى نيكولاي چەبوتكو ەكەۋى تاعى دا كۇمىس القانى ولجالادى.
الەكسەي ۇلكەن سپورتقا قالاي كەلگەن ەدى؟» دەگەن ساۋال وقىرمانداردى قىزىقتىرسا كەرەك. الەكسەيدى بالا كەزىنەن بىلەمىز. ريددەر قالاسىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان سپورت مەكتەبىنە بارىپ جۇرگەنىمىزدە سىرىقتاي ارىق, كوزىنەن جالىن شاشىپ تۇراتىن بالانى ۇستازدارى بولاشاقتا وسىدان دارىندى شاڭعىشى شىعادى دەپ تانىستىرعان. ءيا, ءۇمىت الداماعان ەكەن. ول 11 جاسىنان شاڭعى سپورتىمەن جاتتىعا باستادى. باپكەرى ا. ناكونەچنىي العان بەتىنەن قايتپايتىن قايسار بالانىڭ بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتكەن ەدى. سەبەبى, ول باسقالارعا قاراعاندا, تاباندىلىقپەن ۇزاق جاتتىعاتىن, سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى دە شاڭعىسىن كيىپ الىپ نۋ ورماننىڭ ءىشىندە جالىقپاي جۇگىرەتىن. سول بالا العاش رەت وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق جارىستاردا توپ جارماسا دا العاشقى التىلىققا ەنىپ ءجۇردى. ءۇش جىلدان كەيىن الەكسەي جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.
2004 جىل. نورۆەگيادا شاڭعى سپورتىنان جاسوسپىرىمدەر اراسىندا الەم چەمپيوناتى باستالدى. قازاقستان قۇراماسى ساپىندا ريددەرلىك 17 جاسار الەكسەي پولتورانين دە بار. جارىستىڭ ءۇشىنشى كۇنى ول ءبىر توپ ءارىپتەستەرىمەن بىرگە ەستافەتالىق جارىسقا تۇسپەك. باپكەرى شاكىرتىنە دەم بەرىپ, جىگەرلەندىرىپ قويدى.
– الەكسەي, سەن ءۇشىنشى كەزەكتە ءجۇگىرەسىڭ. بۇل شەشۋشى كەزەڭ ەكەنىن ەستەن شىعارما. كوماندانىڭ ءجۇلدەلى ورىن الۋى ساعان بايلانىستى. نامىستى قولدان بەرمە, – دەدى باپكەرى ا.ناكونەچنىي.
10 شاقىرىمدىق ەستافەتاعا بەس كوماندا قاتىستى. قازاقستاندىق شاڭعىشى قارسىلاستارىنان بەس سەكونت كەشىگىپ ەستافەتا تاياقشاسىن الدى. الەكسەي بەس شاقىرىم جۇگىرگەننەن كەيىن قارسىلاسىن قۋىپ جەتىپ, جەتى سەكونت ەرتە جەتىپ, ءتورتىنشى كەزەكتە جۇگىرەتىن ارىپتەسىنە بەردى. الەكسەيدىڭ التىن ۋاقىتى قۇراما جىگىتتەرىنە التىن القا سىيلادى. ءتورت جىگىتتىڭ قۋانىشىندا شەك جوق, ءبىر-ءبىرىن قۇشاقتاپ, قۇتتىقتاپ جاتىر. سول جىلى 17 جاسار شاڭعىشى حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتاعىنا يە بولدى.
2006 جىل! يتاليانىڭ تۋرين قالاسىندا قىسقى اق وليمپيادا ويىندارى ءوتىپ جاتىر. 19-عا تولماعان الەكسەي تۋريندە ءساتسىز ونەر كورسەتتى. قارسىلاستارى كىلەڭ ءبىر «سەن تۇر, مەن اتايىن» دەگەن ساڭلاقتار بولعان سوڭ با, ايتەۋىر جولى بولماي-اق قويدى. الايدا, جاس ءجىگىتتىڭ جىگەرى مۇقالعان جوق, «وندا ءتورت جىلدان كەيىن ۆانكۋۆەرگە بارا قالسام, ەسەمدى جىبەرمەسپىن» دەدى ءوزىن-ءوزى قايراپ.
2007 جىلى قىتايدىڭ چانگچۋن قالاسىندا VI قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ الاۋى جاعىلدى. مۇنىڭ الدىندا ازيا ويىندارىندا كوماندالىق ەسەپتە ءتورتىنشى ورىندا قالىپ قويعان جەرلەستەرىمىزگە سپورت باسشىلارى قاتاڭ تالاپ قويدى. شاڭعىشىلار كەم دەگەندە, ءۇش-ءتورت التىن القانى الۋلارى قاجەت. راس, شاڭعىشىلار ەكى-ءۇش التىن القانى يەلەندى, بىراق الەكسەي بۇل جولى تاعى دا التىنسىز قالدى. سپرينتتە ەكىنشى, ون شاقىرىمدىق ەركىن جۇگىرۋدە دە كۇمىس القانى يەلەندى.
كانادانىڭ ۆانكۋۆەر قالاسىندا وتكەن ءححى قىسقى وليمپيادا ويىندارىنا الەكسەي تاس ءتۇيىن ازىرلىكپەن كەلدى. مۇنىڭ الدىندا شاڭعى سپورتىنان وتكەن الەم كۋبوگى جارىستارىندا جامان ناتيجە كورسەتكەن جوق. بىرەر رەت التىلىققا ەنگەن ازاماتتان باپكەرى ءۇمىت كۇتكەنى جاسىرىن ەمەس. ۆانكۋۆەرگە جينالعان كىلەڭ ءبىر ىعاي-سىعايلار التىن القانى ساراپقا سالا باستادى. نورۆەگيالىق اتاقتى شاڭعىشى نورتۋكتىڭ جۇلدىزدى شاعى تۋعانداي. ول ەكى التىندى تالاسسىز جەڭىپ الدى. مىنە, سپرينتتىك جارىستا دا «التىن القا مەنىكى» دەگەندەي, تاكاپپارلانا قارايدى. سپرينتتىك جارىستا الەكسەي اتاقتى نورتۋكپەن ۇزەڭگى قاعىستىرىپ كەلە جاتقان. نورتۋكتان قالىپ قويماسا, ءبىر مەدالدى الاتىنىنا سەنىمدى ەدى. امال بار ما, بۇرىلىستا شالىنىپ قۇلاپ, كومبەگە بەسىنشى بولىپ جەتتى. اتتەڭ, قۇلاپ قالماعاندا, ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەرى ءسوزسىز ەدى. بۇدان كەيىن كوماندالىق سپرينتتە بەسىنشى بولىپ مارە سىزىعىن قيدى. بۇدان كەيىن تالاپتى جاس فرانتسيادا وتكەن 23 جاسقا دەيىنگى شاڭعىشىلار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا كۇمىس مەدالدى جەڭىپ الدى.
بۇعان دەيىن الەم كۋبوگى كەزەڭدەرىندە اتاقتى شاڭعىشى ۆ.سميرنوۆ قانا بىرنەشە مارتە ءبىرىنشى ورىنعا تابان تىرەگەن. الەكسەي سميرنوۆتى ۇستازىم ءارى ءپىر تۇتاتىن ازامات دەپ سانايدى. وتكەن جىلدىڭ 11-16 جەلتوقسانىندا شۆەيتساريانىڭ داۆوس قالاسىندا شاڭعىدان الەم كۋبوگى كەزەڭى باستالدى. ازيا ويىندارى باستالار الدىندا ءوزىن ءبىر رەت سىننان وتكىزىپ الۋدى كوزدەگەن ا. پولتورانين داۆوسقا كەلدى. 15 شاقىرىمدىق كلاسسيكالىق ۇلگىدەگى جارىس جاۋاپتى ءارى باپ پەن شىدامدىلىقتى تالاپ ەتەدى. الەكسەي بابىندا بولاتىن. ناتيجەسىندە جەرلەسىمىز الەم كۋبوگىنىڭ التىنىن يەلەنىپ, ايدى اسپاننان شىعاردى. ارادا ۆ.سميرنوۆتىڭ 12 جىلعى ۇزىلىسىنەن كەيىنگى جەڭىس قايتالاندى.
وسىدان ءبىر اپتا بۇرىن الەكسەيدى ءوسكەمەندە جولىقتىردىق. جانىندا باپكەرى بار. «التىن مەدال الۋ – ارمانىم. تۋريندە جاس بولدىم, ءتاجىريبەم جەتپەدى, ۆانكۋۆەردە جول بولمادى. سوچيدە ەسەمدى جىبەرمەسپىن. باقىتتىمىن, جۇبايىم, بەلگىلى بياتلونشى, ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى ولگا پولتورانينا ماعان ەكىنشى ءسابيدى سىيلادى. مەدال الىپ جاتسام قىزىم, كريستينا مەن ەلىمە سىيلايمىن, دەپ شاڭعى كورولى اعىنان جارىلدى.
وڭداسىن ەلۋباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
وسكەمەن.
