كوروناۆيرۋس • 03 تامىز، 2021

وزىمىزگە ءوزىمىز جاساعان قاستىق

290 رەت كورسەتىلدى

بۇكىل الەم ىندەتپەن كۇرەسىپ الەك بولىپ جاتقاندا ەبىن تاۋىپ ەكى اسايتىن اككىلەر قالتالارىن قالىڭداتىپ ءجۇر. سەبەبى سوڭعى كەزدە جالعان ەكپە قۇجاتى مەن پتر-تەست ناتيجەسىن جاسايتىن الاياقتاردىڭ قارا بازارداعى ساۋداسى قىزا تۇسكەن. بۇل سوزىمىزگە باق-تا كۇن سايىن «جالعان ۆاكتسينا پاسپورتىن جاساعاندار انىقتالدى» دەپ ايماقتارى عانا جاڭارىپ وتىرعان جاڭالىقتار لەگى دالەل بولا الادى.

تاياۋدا وسىعان ۇقساس تاعى ءبىر دەرەك تۇركىستان وبلىسىندا تىركەلدى. ءىىم تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ اسكەري-تەرگەۋ باسقارماسى مەديتسينالىق قۇجاتتاردى قولدان جاساپ، جالعان انىقتامالاردى ساتۋمەن اينالىسىپ كەلگەن وسى ءوڭىردىڭ ءۇش تۇرعىنىن قولعا ءتۇسىردى.

الاياقتىقپەن اينالىسقان ۇشتىك­تىڭ بىرەۋى – سارىاعاش اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ مەدبيكەسى. ولار قا­زاقستان مەن وزبەكستاننىڭ مەم­لەكەتتىك شەكاراسىن كەسىپ وتۋگە رۇق­­سات بەرەتىن مەديتسينالىق قۇجات­تاردى، سونىڭ ىشىندە قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ مەديتسينالىق مەكە­مەلەرىنىڭ شاقىرۋ انىقتامالارىن قولدان جاساپ، 3 مىڭنان باستاپ، 8 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى باعامەن ساتقان. ال بۇل جالعان قۇجات مەملەكەتتىك شەكارادان ەمىن-ەركىن وتۋگە مۇمكىندىك بەردى.

پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەدبيكە­نىڭ تۇرعىلىقتى جەرى مەن جۇمىس ورنىن ءتىنتۋ كەزىندە ساتۋعا دايىندالعان، الدىن الا ءمور باسىلعان 1200-دەن استام مەديتسينالىق بلانكتى تاۋىپ، تاركىلەگەن. قازىرگى تاڭدا بۇل قىل­مىستىق ءىس بويىنشا قىلمىستىق كودەكستىڭ 385-بابى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلۋ ۇستىندە.

راس، قازىر كوپتىڭ COVID-كە قارسى كۇرەستەگى بار ءۇمىتى – ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاستىراتىن ۆاكتسينا سالدىرۋ. الايدا ارام نيەتتىلەر وسى ءۇمىتتىڭ ءوزىن كۇدىككە اينالدىرىپ، پايدا تابۋ ءۇشىن كەيبىر «جۇ­رەك جۇتقاندارى» ءتىپتى قىزمەتتەرىن سايت­تار مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە جارناما جاساۋ ارقىلى اشىق ۇسىنا باستاعان.

ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنبا­سارى ارىستانعالي زاپپاروۆتىڭ مالىمدەۋىنشە، جىل باسىنان بەرى الەۋ­مەتتىك جەلىلەردە جانە مەس­سەند­­جەرلەردە جالعان ۆاكتسينالاۋ پاس­پورتتارىن نەمەسە پتر انىقتا­ما­لاردى ساتۋ تۋرالى 62 حابارلاندىرۋ انىقتالعان.

ۆەدومستۆو وكىلى ينتەرنەت-رە­سۋرس­تاردى مونيتورينگىلەۋ جۇمىس­تارىنىڭ قارقىندى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقانىن دا مالىمدەدى. بۇگىندە ءىىم جانە ونىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىندە جالعان قۇجاتتاردى ساتۋ جونىندەگى حابارلاندىرۋلاردى انىقتاۋ بو­يىنشا تۇراقتى مونيتورينگتىك توپتار جۇمىس ىستەيدى. جىل باسىنان بەرى مۇنداي توپ 144 مىڭ رەيد وتكىزىپ، كارانتيندى بۇزۋعا قاتىستى 22 مىڭ وقيعانىڭ جولىن كەسكەن. سونداي-اق ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىنىڭ جۇمىس ءتارتىبىن بۇزۋعا قاتىستى 8،5 مىڭعا جۋىق فاكت تىركەلگەن بولسا، ونىڭ 2 مىڭعا جۋىعى توي وتكىزۋگە قاتىستى بولىپ وتىر.

سوڭعى ۋاقىتتا قۇزىرلى ورگان­دار جالعان پتر-تەستىلەرى مەن ۆاكتسي­نالاۋ پاسپورتتارىن قولدان جاساۋ جانە پايدالانۋ فاكتىلەرىن اشكەرەلەپ، بۇل الاياقتىقتىڭ ال­دىن الۋعا ەرەكشە دەن قويىپ وتىر. ويتكەنى ۆاكتسينالان­باعان ادام­دار­دىڭ ارامىزدا ءجۇرۋى، جالعان انىق­تاما ساۋداسىنىڭ قىزا ءتۇسۋى اۋرۋ­دى اسقىندىرا بەرەرى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. بۇگىندە ءىىم، ۇلتتىق قاۋىپ­سىزدىك كوميتەتى، باس پروكۋراتۋرا، دەنساۋلىق ساقتاۋ، اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىك­تەرى، سى­بايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قي­مىل، قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىكتەرى وكىلدەرىنەن قۇرىلعان ۆەدومستۆوارالىق ارنايى جۇمىس ­توبى جالعان ۆاكتسينالاۋ پاسپورتتا­رىن جانە پتر انىقتامالاردى بەرۋ نەمەسە قولدان جاساۋ فاكتىلەرى تۋرالى اقپارات جيناۋمەن اينالىسىپ جاتىر.

كۇن ساناپ كوبەيىپ بارا جاتقان ­بۇل كەسەلگە سۇرانىستىڭ ازايماي تۇرعا­­نى دا كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرەدى. باسقاشا ايت­قاندا، جالعان انىقتامانى ساتىپ الۋعا تىرىسىپ، الاياقتارعا وز­دەرى اربالىپ جۇرگەندەر قالىپتى ومىر­گە قايتا ورالۋدىڭ توتە جولىنان گورى، ىندەتتى تاراتۋدىڭ قاتەرلى سوقپاعىن تاڭداۋدان تانباي كەلە­دى. بۇل كەلەڭسىز كورىنىس جالعان ەكپە العاندارمەن قوعام بولىپ كۇرەسۋدىڭ ءوزى وزەكتى پروبلەما ەكەندىگىن اڭ­عار­تادى. وسىعان وراي، ىشكى ىستەر ور­گاندارىنىڭ جەدەل جانە تەرگەۋ بولىمشەلەرى جالعان قۇجاتتاردى ساتۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋعا باعىتتالعان ءتۇرلى جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارىن قارقىندى جۇرگىزۋگە بەل بۋعان. اتاپ ايتقاندا، پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەديتسينالىق ورتالىقتار، ەمحانالار، ۆاكتسينا الۋ پۋنكتتەرىن ءجىتى تەكسەرۋدە.

جالعان قۇجات جاساتۋعا قاتىستى ءتارتىپ ساقشىلارى جىل باسىنان بەرى 86 قىلمىستىق ءىس قوزعاسا، ونىڭ 39-ى ۆاكتسينالاۋ پاسپورتىن جانە 47-ءسى پتر انىقتاماسىن قولدان جاساۋ بويىنشا. قىلمىستىق كودەكستىڭ 385-بابىندا كورسەتىلگەن – جالعان قۇجاتتاردى، ءمورتابانداردى، مور­لەردى، بلان­كىلەردى قولدان جاساۋ، دايىنداۋ نەمەسە وتكىزۋ بويىنشا 4 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۇرىندەگى قىلمىستىق جاۋاپ­كەرشىلىك، ال ونى پايدالانعانى ءۇشىن 40 تاۋلىككە دەيىن قاماۋعا الۋ جازاسى قاراستىرىلعان.

COVID-19 ادامزات ومىرىنە ايتار­لىقتاي وزگەرىستەر اكەلدى. قا­لىپتى ءومىر سالتىمىزعا ىندەت ءوز تۇ­زەتۋلەرىن ەنگىزدى. الەم وزگەردى. دە­گەن­مەن سانالى ازاماتتاردىڭ ءبارى دە ەكپىنى قاتتى ىندەتكە قارسى كۇرەس جۇرگىزىپ كەلەدى. جالعان قۇجات جاساتۋمەن ەمەس، جاپپاي ەكپە سالدىرۋ ارقىلى. ال پاندەميانىڭ تالاپتارىنا مويىنسىنعىسى كەلمەيتىندەر ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ ەكىنشى جاعىن – كولەڭكەلى تۇسىن قويۋلاتىپ جىبەردى. سەبەبى وسى اۋرۋمەن بايلانىستى قىلمىستىڭ جاڭا تۇرلەرى شىعا باستادى. جالعان قۇجات جاساتۋ، ونى ساتۋ مەن الاياقتىق بۇرىن­نان بار بولعانىمەن، ادام ومىرىندەگى ­ەڭ ماڭىزدى ءارى قىمباتى – دەنساۋلىق­تى سان ءتۇرلى قيتۇرقىلىقپەن قۇرتۋ قاي زاڭنامانىڭ قالپىنا سىيادى ەكەن؟ بۇكىل الەم ىندەتپەن اۋرە بولىپ جاتقاندا تىعىلىپ توي تويلاپ، جالعان انىقتاما جاساتىپ الىپ، جۇرتتىڭ ورتاسىندا الاڭسىز ءجۇرۋ قىلمىسپەن پارا-پار قارەكەت ەكەندىگى سانامىزعا قاشان جەتەدى؟ بىلە بىلسەك، بۇل وزىمىزگە ءوزىمىز جاساپ وتىرعان قاستىق ەمەس پە؟!

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قانشا ادام ۆاكتسينا سالدىردى؟

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:16

ۇقساس جاڭالىقتار