قوعام • 29 شىلدە، 2021

اتىراۋداعى تۋ نەگە ءجيى تۇسىرىلەدى؟

651 رەت كورسەتىلدى

ءسۇيىنباي ارون ۇلى ء«بورىلى مەنىڭ بايراعىم. ءبورىلى بايراق كوتەرسە، قوزىپ كەتەر قايداعىم» دەپ جىرلاعان. التى الاشتىڭ ابىلايدىڭ اق تۋىنىڭ استىنا بىرىككەنىن دە بىلەمىز. ودان بەرىدە سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ: «الاش تۋى استىندا، كۇن سونگەنشە سونبەيمىز»، دەپ ۇرانداتقان. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ سيمۆولى رەتىندە تانىلاتىن مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ ءبىرى – مەملەكەتتىك تۋىمىزدى ەرەكشە قاستەرلەۋگە ءتيىسپىز.

الايدا كەيدە كوڭىلىمىزگە كىربىڭ تۇسىرەتىن كەلەڭ­سىز­دىك­تەر دە كوزىمىزگە شا­لى­نىپ قالىپ جاتادى. ما­سە­لەن، 2019 جىلدىڭ 20 جەل­توق­­سانىندا اتىراۋ قا­لا­سى­نداعى قۇرىلىس الاڭ­ىندا ورناتىلىپ جات­قان 91 مەترلىك تۋتۇعىر قۇلا­عان بولاتىن. وسىعان وراي، وب­لىس پروكۋراتۋراسى تۇر­عىن­­داردىڭ ءومىرى مەن دەن­ساۋ­لىعىنا تونگەن قا­ۋىپ­تى ەسكەرىپ، الداعى ۋاقىت­تا قايعىلى جاعدايعا جول بەر­­مەۋ ماقساتىندا اتال­عان وبەكتىدە زاڭدىلىقتىڭ ساق­­تالۋىن تەكسەرگەن. ناتي­جە­سىندە، مەردىگەر ۇيىمنىڭ جو­بالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما تا­لاپ­تارىن ورىنداماي، اۆ­تور­لىق قاداعالاۋدىڭ كەلى­سى­مى جوقتىعىنا قارا­ماستان، بولىنگەن 203 ملن تەڭگەدەن قۇنى 3 ەسە تومەن تۋتۇعىر ور­ناتقانى اشكەرەلەنگەن. ال وبلىستىق قۇرىلىس باس­قار­ما­سى ءوز كەزەگىندە قول­دا­نىس­تاعى زاڭنامانى بۇزا وتىرىپ، تۋتۇعىردى اۋىستىرۋعا ءوز بەتىنشە كەلىسىم بەرگەن.

ءسويتىپ، مەردىگەردىڭ جانە جەر­­گىلىكتى اتقارۋشى ور­گان­دار­­دىڭ زاڭسىز ارەكەت­تە­رى­نەن تۋىنداعان اپاتتىق جاع­­­داي ادامداردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىقتارىنا قا­ۋىپ اكەل­گەن. پروكۋراتۋرا اشكە­رە­لەن­گەن اسا ءىرى كولەمدە جىم­قىرۋ فاكتىسى بويىنشا قۇجاتتاردى سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن ەكو­نوميكالىق تەرگەۋ دە­پارتامەنتىنە جول­دا­عان. تەك ونىڭ نەمەن اياق­تالعانى جۇرت­شىلىققا ءالى كۇنگە دەيىن بەل­گىسىز بولىپ وتىر.

اقىرى بىلتىرعى جەل­توق­ساندا اتىراۋدا بيىكتىگى 91 مەترلىك تۋتۇعىر ورناتىلدى. سالتاناتتى راسىمگە وبلىس اكىمى ماحامبەت دوس­مۇ­حامبەتوۆ قاتىسىپ: «بۇگىن مىنە، قالامىزعا ءار بەرەتىن اي­شىقتى نىساندار قاتارى ايبىندى تۋتۇعىر الاڭىمەن تولىقتى. كوك بايراعىمىز كوكپەن ۇشتاستى. ءوز داۋىرىندە داڭقتى بابالارىمىز ءبورىلى بايراق ۇستاپ، باعانالى وردا قۇرعان. سوندىقتان تۋ ءبىز ءۇشىن – قانىمىزدا قايناعان نامىس، رۋحتى كوتەرەتىن قۇ­دىرەت. اتامەكەنىمىزدىڭ تورى­نە الىپ تۋ تىگۋ – ءبىز ءۇشىن اسقان ابىروي، زور مارتەبە. قالا­مىزدىڭ كوركىن اشقان باي­را­عى­مىز ءوڭىرىمىزدىڭ ايبىنىن اسقاقتاتا تۇسەرىنە سەنەمىن»، دەپ جالىندى ءسوز سويلەگەن.

دەگەنمەن تۋتۇعىر «مۇ­ناي­­لى استانامىزعا» ءار بە­رىپ تۇرعانىمەن، كوك باي­را­­عىمىز كوكپەن ۇشتاسىپ، كوڭىلىمىزدى كوتەرىپ جارىتپاي تۇر. بوي كوتەرگەنىنە ءبىر جىل بولماي جاتىپ، تۋتۇعىردىڭ باسىندا مەملەكەتتىك تۋىمىزدىڭ قۇ­دايدىڭ قۇتتى كۇنى ءىلى­نىپ تۇرعانىن كورمەيمىز. جاۋاپتى شەنەۋنىكتەر ءبىر ءىلىپ، ءبىر ءتۇسىرىپ، بىلگەندەرىن ىستەپ جاتىر. ءتىپتى اراسىندا تەرىس ءىلىپ جىبەرگەن كەزى دە بولدى. بيىلعى مامىردىڭ 30-ى كۇنى ساعات 19.00 شاماسىندا تۋدى كوتەرۋ كەزىندە قاتە پايدا بولدى. ول 10 مەتر بيىكتىكتە بايقالعان سوڭ تۋ ءتۇسىرىلىپ، قايتادان ورنالاس­تىرىلدى. بۇل بىرنەشە مينۋتتى الدى.

قازىرگى جارقىراعان جاز ايىندا دا مەملەكەتتىك تۋى­مىز­دىڭ كۇندە جەلبىرەپ تۇر­عانىن كورە الماي ءجۇر­مىز. ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا كوك بايراعىمىز نەگە تۇسى­رىلە بەرەدى دەگەن ساۋال اتىراۋ­لىق­تاردىڭ كوكەيىندە ءجۇر.

ال اتىراۋ وبلىستىق قۇ­رى­لىس باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا، جەل سەكۋندىنا 7-8 مەترگە دەيىن كوتەرىلگەن جاعدايدا جانە قاتتى جاڭبىر مەن قار جاۋعان كەزدە تۋ مىن­دەت­تى تۇردە تۇسىرىلەدى. ەكىنشى سەبەبى – تۋتۇعىردىڭ ءوزى قاتتى جەل تۇرعاندا قوزعالىپ، دە­فور­ماتسياعا ۇشىرايدى ەكەن. مۇنىڭ ءوزى ونىڭ پايدالانۋ مەرزىمىنەن بۇرىن ىستەن شىعۋىنا اكەلۋى مۇمكىن بولىپ شىقتى.

كەز كەلگەن نىسان تۇر­عى­زىلار الدىن ونىڭ سەيس­ميكالىق، گەوگرافيالىق، كليماتتىق ەرەكشەلىكتەرى ەسكەرىل­ۋگە ءتيىس. بىراق اتى­راۋ­داعى تۋدىڭ ءجيى تۇسىرىلە­تىن­دىگىن ەسكەرسەك، ونىڭ تۇ­عىرى ءتيىستى تالاپتارعا ساي كەلمەيتىن سياقتى. «جەر­گى­لىك­تى جەمقورلار اقشا­سىن جەپ قويعان سوڭ، ول قايدان وڭسىن؟»، دەگەن پىكىر ايتىپ جۇرگەن اعايىنداردىڭ اۋزىنا قاقپاق قويارلىقتاي ءۋاج ايتىل­ماي تۇر.

قازىرگى سىندارلى شاقتا اتى­راۋدىڭ كليماتتىق جاع­دا­­يىنا قاراماستان، كۇن اس­تىندا قىران قالىقتاعان كوك اسپان تۇستەس بايراعىمىز ءاردايىم اسقاقتاي جەلبىرەپ تۇرسا دەي­مىز. ايتپاقشى، سا­رى­ارقانىڭ سالقىن جەلى ەسۋ­دەي-اق ەسىپ تۇرعان ەلور­دا­­مىزداعى بيىك تۇعىرعا ورنا­تىلعان الىپ تۋ كۇندە كوز قۋانتىپ تۇرادى دەيدى سون­دا­عى تۋىستار. سوندا بۇل قالاي بول­عانى؟

 

رۋسلان حامزا،

مەملەكەتتىك رامىزدەردى ناسيحاتتاۋ جونىندەگى ۇلتتىق ورتالىقتىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى، قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى

 

اتىراۋ

 

سوڭعى جاڭالىقتار

مارافون نەسىمەن ماڭىزدى؟

الەم • 26 قىركۇيەك، 2021

تاعدىرى تەمىردەي شىڭداعان قايراتكەر

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

شەكتەۋدە شيرىققان شاعىن بيزنەس

بيزنەس • 26 قىركۇيەك، 2021

پياندج وزەنىندەگى ەرلىك

تاريح • 26 قىركۇيەك، 2021

ەڭبەكپەن ەسەيگەن ەر

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

بەيتانىس ساعىنىش

الەم • 26 قىركۇيەك، 2021

Astana Open ءتۋرنيرى اياقتالدى

سپورت • 26 قىركۇيەك، 2021

شەكاراشىلار ەليتالىق اسكەر بولسا...

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

ۇلىبريتانيادا تانىستىرىلادى

وقيعا • 26 قىركۇيەك، 2021

وبلىس ورتالىعىنىڭ دەنى اۋىز سۋسىز وتىر

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

مۇراعاتتاردىڭ ءحالى مۇشكىل

قوعام • 26 قىركۇيەك، 2021

نۇر-سۇلتان اۋەجايىندا ءتۇتىن شىقتى

ەلوردا • 26 قىركۇيەك، 2021

جالعىزدىق ارالى

كينو • 26 قىركۇيەك، 2021

تەننيس: Astana Open ءتۋرنيرى اياقتالدى

سپورت • 26 قىركۇيەك، 2021

ەلوردادا قار جاۋادى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

بالالار الاڭىنداعى تج: بالا ەسىن جيدى

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

قاراعاندى-بالقاش تاس جولى جوندەلۋدە

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

الماتىدا كىتاپ فەستيۆالى ءوتىپ جاتىر

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

ماسكەۋدە جەتى جۇلدە الدىق

سپورت • 26 قىركۇيەك، 2021

ەلوردادا Astana Marathon-2021 ءوتىپ جاتىر

ەلوردا • 26 قىركۇيەك، 2021

بۇگىن ماشينا جاساۋ كۇنى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

قىزىلوردا وبلىسى «جاسىل» ايماققا ءوتتى

كوروناۆيرۋس • 26 قىركۇيەك، 2021

قانشا قازاقستاندىق ۆاكتسينا سالدىردى؟

كوروناۆيرۋس • 26 قىركۇيەك، 2021

قازاقستاندا ەڭبەك كۇنى اتاپ وتىلەدى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

سقو-دا جۇك كولىگى جىلۋ قۇبىرىنا سوعىلدى

ايماقتار • 25 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار