قاج كوميتەتى قىزمەتكەرىنىڭ مالىمدەۋىنشە, سوتتالعانداردىڭ باسىم بولىگى, ياعني 94 پايىزى – اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستارى ءۇشىن جازاسىن وتەپ جۇرگەندەر. «قىلمىس ساناتتارى بويىنشا تارقاتىپ ايتار بولساق, سوتتالعانداردىڭ 47 پايىزى بۇرىن دا تۇزەۋ مەكەمەسىندە جازالارىن وتەگەن. ال 25 پايىزى – ادام ولتىرگەنى, 13,5 پايىزى – ۇرلىق جاساعانى, 11,5 پايىزى – ەسىرتكى ساۋداسى, 13,8 پايىزى – جىنىستىق قولسۇعىلماۋشىلىققا قارسى قىلمىستارى, ال 7 پايىزى كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى زاڭسىزدىقتارعا بارعانى ءۇشىن سوتتالعاندار», دەدى سپيكەر.
سوتتالعانداردى الەۋمەتتىك تۇرعىدان بەيىمدەلۋگە بارىنشا كومەك كورسەتۋ – جۇيەنىڭ بۇگىنگى تاڭداعى باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى. سونداي-اق جازالاردى وتەۋ ءتارتىبى مەن شارتتارىن قامتاماسىز ەتۋ, سوتتالعانداردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ, ولاردى تۇزەۋ قۇرالدارىن ايقىنداۋ ماسەلەسى دە نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرمەك. ەلىمىزدە سوڭعى 5-6 جىل ىشىندە قىلمىستىق, قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ جانە قىلمىستىق اتقارۋ زاڭنامالارى جەتىلدىرىلگەنىن تىلگە تيەك ەتكەن باسقارما باسشىسى وسىعان سايكەس سوتتالعانداردى ۇستاۋدىڭ قۇقىقتىق جاعدايىنىڭ دا جاقسارعانىن اتاپ ءوتتى.
پاندەميا كەزىندە قاج مەكەمەلەرىندە قاۋىپتى ىندەتتى جاپپاي جۇقتىرۋعا جول بەرىلمەگەنىن ايتقان سپيكەر تۇزەۋ مەكەمەلەرىندە مەديتسينالىق قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانىن مالىمدەدى. ونىڭ حابارلاۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا جەكە قۇرامنىڭ – 95, ال سوتتالعانداردىڭ 92 پايىزى ەكپە سالدىرعان.
«سوتتالعاندار جىل سايىن پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن وتەدى. بيىل 5 مىڭعا جۋىق ناۋقاس كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق كومەك السا, 156-سىنا حيرۋرگيالىق وپەراتسيا جاسالدى. پەنيتەنتسيارلىق مەديتسينانىڭ تۋبەركۋلەزدى ەمدەۋدە وڭ ناتيجە كورسەتىپ وتىرعانىن دا ايتا كەتكەن ءجون. وسى تاجىريبەنىڭ ارقاسىندا سوڭعى ءۇش جىلدا تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىندار سانى 51 پايىزعا تومەندەدى», دەگەن قاج وكىلى بۇل باعىتتاعى جۇمىستىڭ جالعاسا بەرەتىنىن ايتىپ ءوتتى.
سوتتالعانداردى ۇستاۋ جاعدايى دا ايتارلىقتاي جاقسارعان. قازىرگى تاڭدا جازاسىن وتەۋشىلەردى بۇرىنعىداي جاساقپەن باراكتاردا ەمەس, جەكەلەگەن كامەرالاردا ۇستاۋعا كوشىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل – جالپىالەمدىك ستاندارت. بۇگىندە قاج-دا كامەرادا ۇستايتىن 9 مەكەمە بار بولسا, ولاردا 4 مىڭعا جۋىق ادام وتىر.
التى مەكەمەدەگى 12 تۇرعىن بلوكتى قايتا جوندەۋدەن وتكىزۋ, سوتتالعانداردى تولىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە ونەركاسىپتىك بازالاردى جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى دە پىسىقتالۋدا. ب. مۇڭايتپاسوۆانىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇگىندە قاج مەكەمەلەرىندە 200-دەن استام كاسىپكەر شاعىن جانە ورتا بيزنەسىن دوڭگەلەتىپ جۇرسە, وندا سوتتالعانداردىڭ 49 پايىزى جۇمىسپەن قامتىلعان.
«ەڭبەك – تۇزەتۋ قۇرالىنىڭ ەڭ ۇتىمدى ءتاسىلى. جۇمىس سوتتالعانداردىڭ قوعامعا بەيىمدەلۋىنە ىقپال ەتىپ قانا قويماي, جابىرلەنۋشىلەرگە كەلتىرىلگەن ماتەريالدىق زالالدى تولەۋگە جانە ءوز وتباسىنا كومەكتەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى ول.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, پەنيتەنتسيارلىق جۇيەدە جۇرگىزىلگەن قۇقىقتىق جانە قۇرىلىمدىق رەفورمالاردىڭ ناتيجەسىندە, سونداي-اق ۇلتتىق زاڭنامالاردى جەتىلدىرۋدىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدەگى سوتتالعاندار سانى ەداۋىر ازايىپ, قازاقستان الەمدىك دەڭگەيدەگى «تۇرمەدەگى ادام سانى بويىنشا يندەكستە» 99-ورىنعا تۇسكەن بولاتىن. ال وسىدان 20 جىل بۇرىن جان باسىنا شاققانداعى سوتتالعاندار سانى بويىنشا ەلىمىز اقش پەن رەسەيدەن كەيىن ءۇشىنشى ورىندا تۇرعان ەدى.
