قوعام • 09 ماۋسىم، 2021

جازا قاتاڭداعانىمەن، جاعداي وزگەرگەن جوق

141 رەت كورسەتىلدى

كۇن سايىن ەلىمىزدە 70-كە جۋىق ماس جۇرگىزۋشى ۇستالادى ەكەن. سوڭعى 5 ايدا ىشىمدىك ءىشىپ الىپ، كولىك ايداعان 8،5 مىڭنان استام جۇرگىزۋشى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا بۇل سان ءبىرشاما ازايعانىمەن، ماس جۇرگىزۋشى قاشاندا قىلمىسكەر بولىپ قالا بەرەرى انىق. سەبەبى ءار جول-كولىك اپاتىنىڭ سوڭى سان سوقتىرار وكىنىش-قايعىمەن اياقتالىپ جاتادى.

ءىىم-دە ونلاين فورماتتا وتكەن بريفينگتە اكىمشىلىك پوليتسيا كومي­تەتىنىڭ باسقارما باستىعى اس­قار تاجەنوۆ جىل باستالعالى 5 ايدىڭ ىشىندە ماس كۇيىندە كولىك ايداعان جاۋاپسىز جۇرگىزۋشىلەردىڭ كەسىرىنەن 150-گە جۋىق جول اپاتى تىركەلگەنىن مالىمدەدى. سونىڭ سالدارىنان 31 ادام قازا بولىپ، 208 جولاۋشى ءتۇرلى جاراقاتتارمەن اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن.

«ەستەرىڭىزدە بولسا، 2019 جى­لى مەملەكەت باسشىسى كو­لىك قۇ­رالدارىن ماس كۇيىندە باسقارا­تىن­دارعا قاتىستى جاۋاپكەرشىلىكتى قا­تاڭداتۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن بو­لاتىن. سوعان سايكەس قابىلدانعان زاڭ 2020 جىلى 11 قاڭتاردا كۇشىنە ەندى. قابىلدانعان زاڭ ەرەجەلەرى ماس كۇيىندە كولىك باسقارعان جۇر­گىزۋ­شىلەر ءۇشىن  اكىمشىلىك جانە قىل­مىس­تىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءبىرشاما قاتاڭداتتى»، دەگەن باسقارما باس­تىعى زاڭناماداعى كۇشەيتىلگەن جاۋاپ­كەرشىلىكتەرگە جەكە-جەكە توق­تالدى.

بىرىنشىدەن، زاڭداعى وزگەرىستەرگە سايكەس ىشىمدىككە سىلقيا تويىپ الىپ، «تەمىر تۇلپار» رۋلىنە وتىراتىندار بۇرىن 3 جىل كولىك ايداۋ قۇقىعىنان ايىرىلسا، قازىر بۇل مەرزىم 7 جىلعا ۇزارتىلدى. ەكىن­شىدەن، قاماۋ تۇرىندەگى اكىمشىلىك جازانىڭ جاڭا ءتۇرى ەنگىزىلىپ، بۇل جازا كولىك باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرۋمەن قاتار مىندەتتى تۇردە قول­دانىلادى. قازىر ماس جۇرگىزۋشى ءتىپتى ءبىرىنشى رەت جازاعا تارتىلسا دا، جۇرگىزۋشى كۋالىگىنەن ايىرى­لىپ قانا قويماي، 15 تاۋلىككە اكىم­­شىلىك قاماۋعا الىنادى. ەگەر ماس جۇرگىزۋشى ادامداردىڭ دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرمەي، ماتە­ريالدىق زالال كەلتىرىلگەن جول-كولىك وقيعاسىن جاساسا، باسقا­رۋ قۇقىعىنان 7 جىلعا ايىرىلا وتىرىپ، 20 تاۋلىك مەرزىمگە اكىم­شىلىك قاماۋعا الىنادى. بۇرىن مۇن­داي قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان جۇر­گىزۋشى اكىمشىلىك قاماۋعا الىنباي، تەك 4 جىلعا كولىك باسقارۋ قۇقى­عىنان ايىرىلاتىن.

سونداي-اق سپيكەر وتكەن جىل­دىڭ باسىنان بەرى ماس كۇيىن كۋا­لاندىرۋدان باس تارتقان جۇر­گىزۋ­شىلەردىڭ 8 جىلعا كولىك باس­قارۋ قۇقىنان ايىرىلاتىنىن دا ايتىپ ءوتتى. بۇدان بولەك، مۇنداي جۇر­گىزۋشىلەر 15 تاۋلىككە اكىمشىلىك قا­ماۋعا دا الىنادى.

جىل سايىن جازا قاتاڭداتىلىپ، جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيگەنىمەن، جەكە­لەگەن جۇرگىزۋشىلەردىڭ جاۋاپ­سىز­دىعى سول كۇيىندە قالىپ وتىر­­عا­نىن وكىنىشپەن جەتكىزگەن اس­قار داۋ­لەتحان ۇلى ىشىمدىككە قۇ­­مار جۇر­گىزۋشىلەرگە قاتىستى قول­دا­نى­لاتىن قىلمىستىق زاڭناما­لار­داعى سوڭعى وزگەرىستەردى دە سانامالاپ شىقتى.

ماسەلەن، جۇرگىزۋشى كۋالى­گى­نەن ايىرىلسا دا كولىككە قاي­تا وتىر­عاندارعا قاتىستى جاۋاپكەر­شىلىك كۇشەيتىلدى. بۇدان بىلاي مۇن­داي ەسەرسوقتاردىڭ قىلىعى قىلمىس ساناتىنا اۋىستىرىلىپ، ءوزى ءومىر بويى كولىك قۇرالىن باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلىپ قانا قويماي، 5 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرىلادى.

«ەگەر وسىنداي ارەكەتتەردىڭ سالدارىنان جول اپاتى كەزىندە جولاۋ­شىلاردىڭ دەنساۋلىعىنا زيان تيسە، كولىك تىزگىنىن ۇستاعان ادام كولىك جۇر­گىزۋ قۇقىعىنان ءومىر بو­يىنا ايىرىلىپ، 9 جىلعا دەيىن تەمىر تورعا قامالۋى ابدەن مۇمكىن»، دەدى باسقارما باسشىسى.

ال جول-كولىك اپاتىنىڭ سوڭى ادامداردىڭ اجالىنا اكەلىپ سوقسا، ىشىمدىككە اۋەس اۋمەسەر 10 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ، ءومىر بويىنا كولىك رۋلىنە وتىر­مايدى. اكىمشىلىك پوليتسيا كومي­تەتىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، جىل باسىنان بەرى ەلىمىزدە مىڭنان استام جۇرگىزۋشى قىلمىستىق جازا ارقالاپ ۇلگەرگەن.

ەلىمىزدە جول ءجۇرۋ ەرەجەسىن بۇز­عاندارعا قاتىستى حاتتاما تول­­­تىرۋ سوڭعى بەس جىلدان بەرى «اكىمشىلىك وندىرىستەردىڭ بىرىڭعاي ءتىزىلىمى» اقپاراتتىق جۇيەسى ار­قىلى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ياعني حاتتاما تولتىرۋ بارىسى تولىقتاي اۆتو­ماتتاندىرىلعان. ۆەدومستۆو وكى­لىنىڭ حابارلاۋىنشا، وسى جۇيە ار­قىلى وتكەن جىلى 3 ملن-عا جۋىق ەلەكتروندى حاتتاما تولتى­رىلسا، بيىلدىڭ وزىندە بۇل سان 1،5 ملن-نان اسقان. «قاعاز جۇ­زىندە راسىمدەلەتىن اكىمشىلىك ىستەر ءالى دە بار. ولاردىڭ دەنى سوتتا قا­رالاتىن قۇجاتتار جانە ينتەرنەت جەلىسى ۇستامايتىن جەرلەردە تول­­ت­ىرىلاتىن حاتتامالار»، دەدى ا.تاجەنوۆ.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتىداعى احۋال كۇردەلى

ايماقتار • بۇگىن، 19:45

بالالار Ashyq جۇيەسىنە ەنگىزىلە مە؟

قازاقستان • بۇگىن، 19:20

شىمكەنتتە كارانتين كۇشەيتىلەدى

ايماقتار • بۇگىن، 15:47

اتوم كولگە ساپار

ايماقتار • بۇگىن، 15:37

قازاقستاندا جاڭا تەلەارنا اشىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 11:55

ۇقساس جاڭالىقتار