ەكولوگيا • 04 مامىر, 2021

توبىل-تورعاي ءوڭىرى تازارىپ قالدى

410 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قوستاناي وبلىسىندا ءساۋىر ايىندا باستالعان «تازا قازاقستان» جانە «تازا جاعالاۋ» سەنبىلىك شارالارى اياسىندا وڭىردەگى ەلدى مەكەندەردىڭ اينالاسىنداعى جۇزدەگەن گەكتار القاپ قوقىستان تازارتىلدى. بۇكىل وبلىس اۋماعىن قامتىعان ەكولوگيالىق اكتسياعا ءتۇرلى وندىرىستىك كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسشىلارى, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, وقۋ مەكەمەلەرىنىڭ ۇجىمدارى مەن ەرىكتى جاستار اتسالىسىپ جاتىر.

توبىل-تورعاي ءوڭىرى تازارىپ قالدى

سەنبىلىك بارىسىندا وبلىس ور­تا­لىعىنىڭ وزىنەن عانا 300 توننادان استام قوقىس شى­عارىلدى. توبىل وزەنىنىڭ جا­عالاۋى, سونداي-اق قالانىڭ شەتىندەگى جەكە تۇرعىن ۇيلەردىڭ ماڭىنداعى اشىق الاڭقايلار قوقىس ۇيىن­دىلەرىنەن تازار­تىلىپ, ورنىنا اعاش كوشەت­تەرى وتىر­عىزىلدى. تازالىق اكتسياسىن ۇيىم­داس­تىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, قوقىستان ار­شىلعان الاڭقايلارعا مىڭعا جۋىق اعاش كوشەتتەرى وتىرعىزىلعان.

– بيىل جالپىقالالىق سەنبىلىكتى ەرتەرەك باستاپ كەتتىك. تازالىق ناۋقانىنا قوستاناي قالاسىنىڭ وزىنەن 1,5 مىڭ ادام جۇمىلدىرىلىپ وتىر. بۇعان مەردىگەر مەكەمەلەردىڭ قوسقان ۇلەسى زور ەكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. ورتاشا ەسەپپەن ولشەپ كور­سەك, ءار شارشى مەتردەن ءۇش كيلو قوقىس شى­عارىپپىز. مۇنداي ەكولوگيالىق سەنبىلىكتەر ەكى اي بويى جالعاساتىن بولادى, – دەدى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى سايات شايمۇرىنوۆ.

قورشاعان ورتانى تازارتۋ, كوگالداندىرۋ جۇمىستارى ليساكوۆ قالاسىندا دا ءجۇرىپ جاتىر. شاعىن شاھاردا بيىلعى كوكتەمدە ءبىر جارىم مىڭعا دەيىن تال ەگىلەدى. قالا تۇرعىندارى وتكەن سەنبىلىكتىڭ وزىندە 1200 ءتۇپ تەرەك, قايىڭ, قاراعاي كوشەتتەرىن وتىرعىزدى. سونداي-اق مەكەمەلەر مەن مەكتەپ جانىنداعى الاڭقايلار كوگالداندىرىلىپ, قالاعا كىرە بەرىس جولداردىڭ شەتىنە جانە مەشىت جانىنداعى كراسنووكتيابر بوكسيت كەنىشى باسقارماسى سالعان ءۇيدىڭ الدىنا تال ەگىلدى. شاھار باسشىسى المات يسماعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, قالانى اباتتاندىرۋ شارالارىنا جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, مەشىت قىزمەتكەرلەرى, ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى مەن جەرگىلىكتى ليساكوۆ تەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ ەرىكتىلەرى قاتىسقان.

ال ارقالىقتا قالا ءىشىن اباتتاندىرۋعا قاتىسقان جاستارعا كادىمگىدەي اقشا تولەنەدى. قالاداعى 16 مەن 29 جاس ارالىعىنداعى جاس­تار «جاسىل ەل» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا تىركەلگەن سوڭ, قىسقامەرزىمدى ماۋسىمدىق جۇمىستارعا تارتىلادى. باستىسى, بەلسەندى جاستارعا 40500 تەڭگە كولەمىندە ايلىق تولەنەدى. مەملەكەتتىك باعدارلامانى قالا اكىمدىگىنىڭ تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, جولاۋشىلار كولىگى, اۆتوموبيل جولدارى جانە تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى ءبولىمىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا «جاستار ازاماتتىق باستامالارى» ورتالىعى جۇزەگە اسىرادى. بۇل ماقساتقا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 12 ملن تەڭگە بولىنگەن. ءساۋىر ايىنان قىركۇيەك ايىنا دەيىن جالعاساتىن تازالىق ناۋقانىنا 120 بەلسەندى جاس تارتىلىپ وتىر. ورتالىق ماماندارىنىڭ سوزىنشە, «جاسىل ەل» باعدارلاماسى اياسىندا ارقالىقتا جالپى اۋقىمى 5 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن الاڭقايلارعا اعاش كوشەتتەرى مەن گۇلزارلار وتىرعىزىلماق. ولاردى كۇتىپ-باپتاۋ جاعى دا «جاسىل ەل» جاس­تارىنا جۇكتەلىپ وتىر. باعدارلاما بويىنشا قالالىق اكىمدىك عيماراتىنىڭ اۋماعىن, بارلىق ساياباقتار مەن الاڭداردى كوگالداندىرۋ, سونداي-اق قالا ىرگەسىندەگى سۋدىڭ جاعاسىن رەتكە كەلتىرۋ جوسپارلانعان. تاياۋدا 20 جاسىلەلدىك باستاعان جاستاردىڭ العاشقى لەگى قالانى اباتتاندىرۋ جۇمىستارىن باستاپ كەتتى.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار