كۇرەس • 13 ءساۋىر، 2021

بار-جوعى ءۇش جولداما بۇيىردى

71 رەت كورسەتىلدى

وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا الماتىداعى بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايىندا كۇرەس تۇرلەرىنەن وليمپيا ويىندارىنىڭ ليتسەنزيالىق ءتۋرنيرى اياقتالدى. ايتۋلى جارىستا سارى قۇرلىقتىڭ 25 مەملەكەتىنەن كەلگەن بالۋاندار ءوزارا كۇش سىناسىپ، 36 جولدامانى ساراپقا سالدى. ياعني فينالعا شىققان بالۋانداردىڭ بارلىعى دا توكيودا كۇش سىناسۋ قۇرمەتىنە بولەندى. الاتاۋ باۋرايىندا ونەر كورسەتكەندەر قاتارىندا وليمپيادا مەن الەم چەمپيوناتتارىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن ساڭلاقتار دا بولدى.

تۇرسىنوۆ توكيوعا بارادى

جۇما كۇنى گرەك-ريم كۇرەسى شەبەر­لەرى بوز كىلەمگە شىقتى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن نۇر-سۇلتاندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا وليمپيادانىڭ العاشقى جولدامالارى ساراپقا سالىنعانى بەلگىلى. سول جارىستا 60 كيلو سالماقتاعى مەيرامبەك اينا­عۇلوۆ پەن 77 كيلو سالماقتاعى اسحات دىلمۇحامەدوۆ كۇنشىعىس ەلىنە ساپار شەگەتىندەردىڭ ساناتىنا قوسىلعان ەدى. كەلەسى ىرىكتەۋ سىنىن الماتى قالاسى قابىلدادى. ءيا، ءوز ەلىمىزدە وتەتىن جارىستا قالعان ءتورت جولدامانى يەلەنۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ بالۋاندار بارىن سالادى دەپ ۇمىتتەندىك. بىراق ۇكىلى ءۇمىتىمىز اقتالمادى. 67 كيلو سالماقتا بەلدەسكەن مەيىرجان شەرماحانبەت شەشۋشى سىندا شابىسىنان جاڭىلدى. الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى دەگەن اتاعى بار قانداسىمىز ەسىمى كوپشىلىككە بەيمالىم قىرعىزستاندىق بالۋان مارلەن اسيكەەۆتەن ويسىراي ۇتىلدى. ەسەپ – 2:8.

97 كيلو سالماقتاعى ولجاس سىر­لى­باي مەن وڭتۇستىك كورەيانىڭ وكىلى سەيول لي اراسىنداعى سايىستا تەڭ ەسەپ تىركەلدى – 1:1. ەرەجە بويىنشا ەكى بالۋان تەڭ تۇسكەن جاعدايدا سوڭعى ۇپايدى كىم السا، جەڭىس سونىڭ ەنشىسىنە جازىلادى. بۇل رەتتە ءليدىڭ باعى جاندى.

اسا اۋىر سالماقتا گەورگي تسۋر­تسۋميا ايقاستى. جاسى 40-تان اسقان ارداگەر بالۋاننىڭ ۇلكەن سپورتتان قول ۇزگەنىنە باقانداي 13 جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. 2004 جىلى ونىڭ افينا وليمپياداسىندا كۇمىس مەدالدى يەلەنگەنىن جانكۇيەرلەر ۇمىتا قويعان جوق. ودان بولەك، تسۋرتسۋميانىڭ الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى، ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى، قۇرلىقتىڭ ءتورت دۇركىن چەمپيونى دەگەن اتاقتارى تاعى بار. ارادا 17 جىل وتكەن سوڭ گەورگي قايتا وليمپيا ويىندارىندا كۇش سىناسۋدى ماقسات تۇتتى. بىراق جالىندى جاستار ساقا سپورتشىعا ونداي مۇمكىندىك بەرمەدى. العاشىندا كورەيالىق مينسوك كيمنەن، كوپ ۇزا­ماي قىتايلىق ليندزە مەنگتەن ۇتىلعان ول جارىس جولىنان شىعىپ قالدى. وسىلايشا، ءۇش بالۋانىمىز الاش توپىراعىندا وتكەن جارىستا ءوز جانكۇيەرلەرىن قۋانتا المادى.

جەرلەستەرىمىزدىڭ اراسىنان نۇرسۇلتان تۇرسىنوۆتىڭ اسىعى الشىسىنان ءتۇستى. شيرەك فينالدا ول جاپونيالىق ماساتو سۋميمەن شەبەرلىك بايقاستى. باسەكە بارىسىندا 0:3 ەسەبىمەن ۇتىلىپ جاتقان قازاق جىگىتى ەكىنشى كەزەڭدە جانكەشتىلىك تانىتىپ، جەڭىستى قارسىلاسىنىڭ ۋىسىنان ج ۇلىپ اكەتتى. جارتىلاي فينالدىق سايىستا دا جوعارىداعى جاعداي اينا-قاتەسىز قايتالاندى. ۇزىلىسكە دەيىن سۋشيل كۋمار قاندا­سىمىزدان ۇش ۇپاي وزىپ تۇردى. بۇل جاعداي نۇرسۇلتاننىڭ جىگەرىن جاسىتا العان جوق. ەكىنشى كەزەڭدە ءۇندىستان وكىلىن تورتتاعاننان ج ۇلىپ العان ول وڭتايلى ءادىسىن جۇزەگە اسىردى. اقىرى 9:5 ەسەبىمەن جەڭىسكە جەتكەن تۇرسىنوۆ توكيوعا باراتىنداردىڭ تىزىمىنە قوسىلدى. فينالدا قىتايلىق فەي پەنگ بوز كىلەمگە شىعۋدان باس تارتتى. وسىلايشا، نۇرسۇلتان وليم­پيادا جولداماسىمەن قاتار، جارىستىڭ باس جۇلدەسىن جەڭىپ الدى.

الماتىداعى ءتۋرنيردىڭ قورىتىن­دىسى بويىنشا قىرعىزستاننان كەلگەن جىگىتتەردىڭ قانجىعاسى مايلاندى. ايىر قالپاقتى اعايىندارىمىز ءۇش جولدامانى ولجالاسا، قىتاي، وڭتۇستىك كورەيا جانە يراننان ەكى جانە جاپونيا، وزبەكستان جانە قازاقستاننان ءبىر-ءبىر بالۋان سونداي قۇرمەتكە بولەندى.

 

تاتيانا تاباندىلىق تانىتتى

سەنبىدە ايەلدەر كۇرەسىنەن باسەكە­لەر ءوتتى. ولار دا 2019 جىلعى الەم چەم­پيو­ناتىندا ەكى جولدامانى قورجىنعا سال­عان ەدى. بۇل جولدامالاردىڭ يە­گەر­­لەرى – ۆالەنتينا يسلاموۆا (50 كي­لو) مەن ەلميرا سىزدىقوۆا (76 كيلو). قالعان قىزدارىمىز دىت­تەگەن ماق­­ساتتارىنا الماتىدا قول جەت­كىزۋ­دى كوزدەدى. الاتاۋ باۋرايىندا ۇيىم­داستىرىلعان ىرىكتەۋ تۋرنيرىندە ءتورت بۇرىمدىمىز بوز كىلەمگە شىقتى. وكىنىشكە قاراي، قاتارىنان ەكى كەزدەسۋدە جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتقان ەمما تيسينا (57 كيلو) مەن ءجاميلا باقبەرگەنوۆا (68 كيلو) جارىس جولىنان شىعىپ قالدى.

بارشا جانكۇيەر 53 كيلو سالماقتا ونەر كورسەتكەن تاتيانا احمەتوۆانىڭ جانكەشتىلىگى مەن تاباندىلىعىنا ريزا بولدى. ءتورت دۇركىن ازيا چەم­پيونى، ازيا ويىندارىنىڭ قولا جۇل­دەگەرى دەگەن اتاعى بار 35 جاس­تاعى ارداگەر سپورتشى تۇساۋكەسەر كەزدە­سۋىندە تاجىكستاندىق ۆاتانسۋلتان شاكارشوەۆانى شاڭ قاپتىرسا، ىلە-شالا موڭعوليالىق بولوتۋيا بات وچيرمەن بەلدەستى. باسەكە بارىسىندا 0:8 ەسەبىمەن ۇتىلىپ جاتقان تاتيانا اياعىنان اۋىر جاراقات العانىنا قارا­ماستان قارسىلاسىن ءۇش رەت جام­باسقا سالىپ لاقتىردى. وسى ءۇش ءادىس تە تورەشىلەر تاراپىنان ءتورت ۇپاي­مەن باعالاندى. ناتيجەسىندە وتانداسىمىز كەلەسى اينالىمعا ءوتتى.

جارتىلاي فينالدا احمەتوۆا وڭتۇستىك كورەيانىڭ وكىلى كيم حەن دجۋمەن ايقاستى. جاراقاتى جانىنا باتقانىنا قاراماستان ول ازيا ويىندارىندا ءۇش مارتە، قۇرلىق چەمپيوناتىندا ءتورت رەت جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىنگەن ساقا سپورتشىنى سان سوقتىردى. ءسويتىپ تاتيانا احمەتوۆا كوزدەگەن ماقساتىنا قول جەتكىزىپ، وليمپيا ويىندارىنىڭ جولدا­ماسىن قالتاسىنا باستى. ونىڭ اقتىق سىنداعى كۇرەسىنە دارىگەرلەر رۇقسات بەرمەدى.

62 كيلو سالماق دارەجەسىندەگى اياۋ­لىم قاسىموۆانىڭ دا جولداما الۋعا جاقسى مۇمكىندىگى بولدى. باستاپقى باسەكەلەرىندە كورەيالىق حانبيت ليدەن ايلاسىن اسىرعانىمەن ول موڭعوليالىق تسەرەنشيمەدكە جول بەردى. ال جارتىلاي فينالدا ۇندىستاندىق سونام سونامنان ۇتىلدى. ءبىر وكىنىشتىسى، ەكى رەتىندە دە قازاق بالۋانى العاشىندا قار­سىلاسىنان بەس-التى ۇپاي وزىپ تۇر­دى. بىراق باسەكە بەل ورتادان اۋعاندا اياۋلىم بىلگەنىنەن جاڭىلىپ، جەڭىستى ۋىسىنان شىعارىپ الدى.

ايەلدەر كۇرەسىنەن موڭعول قىز­دارى ەڭ كوپ ليتسەنزياعا قول جەت­كىزدى. ولاردىڭ تورتەۋى جاپونياعا بارا­تىنداردىڭ ساناتىنا قوسىلدى. قىرعىزستان، ءۇندىستان، قىتايدىڭ ەكى جانە جاپونيا مەن قازاقستاننىڭ با­لۋاندارىنا ءبىر-ءبىر جولدامادان بۇيىردى.

 

باتىرمۇرزاەۆتىڭ باعى جاندى

جەكسەنبى كۇنى ەركىن كۇرەس شە­بەر­لەرى جارىس كورىگىن قىزدىردى. بۇعان دەيىن ءبىزدىڭ جىگىتتەر ءتورت جول­دامانى قورجىنعا سالعان ەدى. ولار – نۇر­يسلام ساناەۆ (57 كيلو)، داۋ­لەت نيازبەكوۆ (65 كيلو)، دانيار قاي­سانوۆ (74 كيلو) جانە الىشەر ەرعالي

(97 كيلو). باپكەرلەردىڭ «قالعان ەكى جولداما ءۇشىن كىم تالاسادى؟» دەگەن ساۋالعا ءبىراز باس قاتىرۋىنا تۋرا كەلدى. سەبەبى جۇلقىنىپ تۇرعان جىگىتتەر كوپ. سولاردىڭ اراسىنان ەڭ مىقتىلاردى ىرىكتەپ الۋ قاجەت. كە­سىمدى ءسوزدى ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى اسەت سەرىكباەۆ ايتتى. اي­تۋلى مامان 86 كيلو سالماقتا ازامات داۋلەتبەكوۆتى جانە 125 كيلو سالماقتا يۋسۋپ باتىرمۇرزاەۆتى بوز كىلەمگە شىعارۋدى ءجون كوردى.

الماتىداعى جارىستى ەكى جەرلە­سىمىز دە كەرەمەت باستادى. ەكەۋى دە وڭ­­تۇستىك كورەيانىڭ وكىلدەرىن ءوز ەلىنە قايتاردى. شيرەك فينالدا ازا­مات كۆون حەك بوننىڭ تاس-تال­قانىن شىعاردى. باسەكە ءبىر مينۋتقا جەتپەي اياقتالدى. يۋسۋپ تا ۇزاققا سوزبادى. كيم دونگحۆاندى ويسىراتا ۇتۋ ءۇشىن وعان بار-جوعى ءۇش مينۋت جەتكىلىكتى بولدى. بىراق ودان كەيىن داۋلەتبەكوۆتىڭ باعى بايلاندى. ول رەسەيدەن قونىس اۋدارىپ، وزبەكستاننىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن جابرايل شاپيەۆتەن جەڭىلىپ، جەرگىلىكتى جان­كۇيەرلەردىڭ كوڭىلىنە سەلكەۋ ءتۇسىردى. ال باتىرمۇرزاەۆ ەل سەنىمىن اقتادى. جارتىلاي فينالدىق مەجەدە قازاق ەلىنىڭ نامىسىن قورعاپ جۇرگەن نوعاي جىگىتى ۇندىستاندىق ساميت ءسا­ميتتى سان سوقتىرىپ، توكيوعا باراتىن بالۋان­داردىڭ تىزىمىنە قوسىلدى.

ءسويتىپ قازاقستاننىڭ ەركىن كۇرەس شەبەرلەرىنىڭ جەڭىپ العان جول­دامالارىنىڭ سانى بەسكە جەتتى. وتان­داستارىمىزدىڭ اراسىنان ازىرگە تەك 86 كيلو سالماقتاعى بالۋاندار وسالدىق تانىتۋدا. ال الماتىداعى تۋرنيردە وزبەكستان قۇراماسى تاماشا ونەر كورسەتتى. «الا تاقيالىلار» ءتورت ليتسەنزيانى ءوز قورجىندارىنا سالدى. يراننىڭ اپايتوستەرىنىڭ ۇشەۋى جاپونياعا ساپار شەگەتىندەردىڭ ساناتىنا قوسىلدى. سونداي-اق قىتايدىڭ ەكى جانە قازاقستان، قىرعىزستان، موڭعوليانىڭ ءبىر-ءبىر وكىلى سونداي قۇرمەتكە بولەندى. 

سونىمەن الاتاۋ باۋرايىندا ۇيىم­داستىرىلعان ءدۇبىرلى دودا ءوز مارەسىنە جەتتى. 2019 جىلى نۇر-سۇلتاندا جالاۋى جەلبىرەگەن الەم چەمپيوناتى جانە كۇنى كەشە الماتىدا اياقتالعان ءتۋرنيردى قوسا العاندا، قازاقستاننىڭ بالۋاندارى بارلىعى 11 ليتسەنزياعا يەلىك ەتتى. تارقاتىپ ايتساق، ەركىن كۇرەستەن  بەس، گرەك-ريم كۇرەسى مەن ايەلدەر كۇرەسىنەن ءۇش-ۇشتەن جولدامانى قور­جىنعا سالدىق. الدا تاعى ءبىر ىرىكتەۋ سايىسى بار. بۇل جارىس 6-9 مامىر كۇندەرى بولگاريانىڭ استاناسى – سوفيادا وتەدى. سول باسەكەدەن كەيىن بيىل توكيودا الاۋى تۇتاناتىن وليم­پيا ويىندارىندا كۇش سىناساتىن بالۋاندار تولىقتاي انىقتالادى. سوڭعى سىناقتا قازاق ەلىنىڭ ورەندەرى ءتورت جىلدىقتىڭ باس­تى دوداسىنا تولىق قۇراممەن بارۋ ءۇشىن بارىن سالادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ارداگەرلەر ازايىپ بارا جاتىر...

قازاقستان • بۇگىن، 19:00

مەرەكە كۇندەر جاڭبىرلى بولادى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:00

فۋتبول: «چەلسي» فينالعا شىقتى

فۋتبول • بۇگىن، 15:01

اممانعا اتتاندى

سپورت • بۇگىن، 14:10

قازاندا كۇش سىناسۋدا

سپورت • بۇگىن، 13:40

شەت ەلدەگى قازاق گەنەرالدارى

قازاقستان • بۇگىن، 11:54

قادىر ءتۇنىنىڭ قاسيەتى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:10

ەرلىك پەن پاتريوتيزم مەكتەبى

قازاقستان • بۇگىن، 08:06

قارۋلى كۇشتەرىمىز وسىلاي قۇرىلعان

قازاقستان • بۇگىن، 08:05

ۇقساس جاڭالىقتار