21 جەلتوقسان, 2013

التىنبەك سارسەنباي ۇلىن اتقىزعان – راحات اليەۆ

380 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇل اقش فەدەرالدىق تەرگەۋ بيۋروسى تەرگەۋ-تەكسەرۋىنىڭ ناتيجەسىندە دالەلدەندى

باس پروكۋراتۋرا ەل قۇلاعىن ەلەڭ ەتكىزگەن وسىنداي مالىمدەمە جاسادى كەشە. اقش-تىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ۋاقىتشا سەنىمدى وكىلى دجون وردۆەي مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋرورىنىڭ ورىنباسارى اندرەي كراۆچەنكو رەسمي حابارلاما جاساعان بريفينگتە وسى ۋاقىتقا دەيىن قۇپيا بولىپ كەلگەن قىلمىستىڭ جاڭا قىر-سىرى ايتىلدى.

 

بۇل اقش فەدەرالدىق تەرگەۋ بيۋروسى تەرگەۋ-تەكسەرۋىنىڭ ناتيجەسىندە دالەلدەندى

باس پروكۋراتۋرا ەل قۇلاعىن ەلەڭ ەتكىزگەن وسىنداي مالىمدەمە جاسادى كەشە. اقش-تىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ۋاقىتشا سەنىمدى وكىلى دجون وردۆەي مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋرورىنىڭ ورىنباسارى اندرەي كراۆچەنكو رەسمي حابارلاما جاساعان بريفينگتە وسى ۋاقىتقا دەيىن قۇپيا بولىپ كەلگەن قىلمىستىڭ جاڭا قىر-سىرى ايتىلدى.

اقش-تىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىن­دا­عى ۋاقىتشا سەنىمدى وكىلى دجون وردۆەي بۇل ءىستى تەرگەۋ كەزىندە ەكى ەل قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەۋىنە مول مۇمكىندىك تۋعانىن تىلگە تيەك ەتتى. «قىلمىستىڭ ءمان-جايلارىن ساراپتاپ, قايتا سۇزگىدەن وتكىزۋ كەزىندە اقش فەدەرالدىق تەرگەۋ بيۋروسىنىڭ ما­ماندارى تولىق ءارى ماڭىزدى دەرەك-دايەك­تەرمەن قامتاماسىز ەتىلدى. نەگىزىنەن اقش-تىڭ فەدەرالدىق تەرگەۋ بيۋروسى جۇرگىزگەن تەرگەۋ-تەكسەرۋ ءىس-شارالارىنىڭ ناتيجەلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋراتۋراسىنىڭ تۇجىرىمدارىمەن ءساي­كەس كەلەدى. مەن التىنبەك سارسەنباي ۇلى­مەن كەزدەسكەنمىن, ونى تانيتىن ەدىم. سول سەبەپتى, ۇزاققا سوزىلعان وسى ءىستىڭ اياق­تال­عانىنا قۋانىشتىمىن. ەكى جاقتاپ ءجۇر­گى­زىلگەن تەرگەۋ بۇل قىلمىسقا سوڭعى ءارى ءادىل نۇكتەسىن قويادى دەپ سەنەمىن», دەدى دج.وردۆەي.

رەسمي مالىمدەمە جاساماس بۇرىن باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى اندرەي كراۆچەنكو بۇل قاندى وقيعانىڭ تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا اتىشۋلى قىلمىستىق ءىس رەتىندە قالعانىن دا ايتىپ ءوتتى.

قاتىگەزدىگىمەن عانا ەمەس, قوعام­دىق جاڭعىرىق تۋدىرعان داۋلى, ەكى­ۇداي­لى­عىمەن دە جۇرتتىڭ قىزۋ تالقىسىنا ءتۇس­كەن قىلمىستىق وقيعاعا قاتىستى جاڭا مالىمەتتەردىڭ بەلگىلى بولعانىن حا­بارلاعان ا.كراۆچەنكو: «بۇل ىسكە قا­تىستى تەرگەۋ, انىقتاۋ ءىس-شارالارى ۇزاققا سوزىلعانى بەلگىلى. بۇگىن ءبىز امەريكالىق ارىپتەستەرىمىزدىڭ كومەگىمەن كەڭ كولەمدە كەشەندى جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ قورىتىندىسى جايلى, سونداي-اق, تەرگەۋ بارىسىندا انىقتالعان تىڭ مالىمەتتەردى جاريالاماقپىز», دەدى. ءسوز بارىسىندا بۇل ءىستىڭ ءتۇپتىڭ-تۇبىندە اقيقات شىندىعى ايقىندالىپ, ءادىل شەشىمىن تاباتىنىنا سەنىم بىلدىرگەن ول ادام ولتىرۋگە تاپسىرىس بەرگەندەر مەن قىلمىستى ورىنداۋشىلاردىڭ ناقتى بەت-بەينەسى بەلگىلى بولىپ, ءتيىستى جازاسىن الاتىندارىنا دا كۇمان كەلتىرمەدى.

ەستەرىڭىزدە بولسا, «ناعىز اق جول» پار­تياسىنىڭ باسشىسى التىنبەك ءسار­سەنباي ۇلى جانە ونىڭ قوس كومەكشىسى باۋىرجان بايبوسىن مەن ۆاسيلي جۋ­راۆلەۆتىڭ ءولىمى 2006 جىلدىڭ 11 اقپا­نىندا تىركەلگەن بولاتىن. جەلكە تۇستارىنان اتىلعان وقتان كوز جۇمعان ءۇش ازاماتتىڭ دەنەلەرى ەكى كۇن وتكەننەن كەيىن, ياعني, 13 اقپاندا الماتى وبلىسىنىڭ تالعار اۋدانىنداعى جول جيەگىنەن تابىلعان ەدى. ءتۇرلى بولجام ايتىلىپ, سان تۇجىرىم جاسالعان بۇل قانقۇيلى وقيعا ەشكىمدى دە بەيجاي قالدىرماعانى انىق. ءالى كۇنگە دەيىن كوپتىڭ كوكەيىندە «التىنبەكتى اتقىزعان كىم؟» دەگەن سۇراقتىڭ كومەسكى ساۋلەسى دە سونبەي كەلگەن ەدى.

مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ال­تىنبەك سارسەنباي ۇلى مەن ونىڭ كومەك­شىلەرىنىڭ ولىمىنە قاتىستى سوت پروتسەسى اشىق تۇردە ءوتىپ, وسى قىلمىسقا قاتىسى بار دەپ تانىلعان رۋستام يبراگيموۆ پەن ونىڭ 9 سىبايلاسىنا ۇكىم دە شىققان بولاتىن. تەرگەۋ بارىسىندا رۋستام يبراگيموۆ ساياساتكەردى ولتىرۋگە تاپسىرىس بەرگەن سول كەزدە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ اپپارات جەتەكشىسى قىزمەتىن اتقارعان ەرجان وتەمباەۆ دەپ اتاپ كورسەتكەن ەدى. كەيىننەن وتەمباەۆتىڭ وزىنە دە «تاپسىرىس بەرۋشى» دەگەن ۇكىم وقىلادى. وسىلايشا 2006 جىلى تامىزدىڭ 31-ءى كۇنى الماتى وبلىستىق سوتىنىڭ شەشى­مىمەن قاندى قىلمىستى تىكەلەي ۇيىم­داستىرۋشى جانە ورىنداۋشى رەتىندە يبراگيموۆ ءومىر بويى, ال قالعاندارى ۇزاق مەرزىمگە باس بوستاندىقتارىنان ايىرىلادى. الايدا, قالىڭ كوپشىلىك كوكەيىندە سوت ۇكىمىنىڭ ادىلدىگىنە عانا ەمەس, ىسكە قاتىستى كۇدىكتىلەردىڭ تولىق ەسىمدەرى اتالماعانىنا كۇمان تابى قالعانى جاسىرىن ەمەس-ءتىن.

جاريالىلىعىنان جۇمباعى كوپ بۇل وقيعانىڭ بۇدان ارعى جەلىسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋراتۋراسىنىڭ رەسمي حابارلاماسىمەن جالعاستىرۋدى ءجون كوردىك. سونىمەن...

2012 جىلدىڭ 16 ساۋىرىندە تۇزەۋ مەكە­مە­سىندە جازاسىن وتەپ جۇرگەن رۋستام يبراگيموۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارعى سوتىنا ارىز جولداعان. وندا ول ساياساتكەر مەن ونىڭ كومەكشىلەرىنە قاتىستى جۇرتتى شۋلاتقان قىلمىستىڭ بۇعان دەيىن قۇقىق قورعاۋ جانە سوت ورگاندارىنا بەيمالىم بولىپ كەلگەن ءمان-جايلارى تۋرالى حابارلاعان.

ومىرىندە ءبىرىنشى رەت ادام ءولتىرىپ, قولىن قانعا مالعانىن تولىق مويىنداعان يبراگيموۆ ارىزىندا ءۇش بىردەي اتپال ازاماتتىڭ اجالى قالاي بولعانىن ەگجەي-تەگجەيلى بايانداپ, قىلمىستىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن قۇپيا كۇيدە كەلگەن تۇستارىن قولمەن قويعانداي بەينەلەپ بەرگەن. ءسوز سوڭىندا ول التىنبەك سارسەنباي ۇلىن ولتىرۋگە تاپسىرىس بەرگەن ەرجان وتەمباەۆ ەمەس, شىن مانىندە راحات اليەۆ پەن ءالنۇر مۇساەۆ ەكەنىن دە جايىپ سالعان.

رۋستام يبراگيموۆتىڭ بۇل ايتقاندارى شىندىققا قانشالىقتى سايكەس كەلەدى؟ وسى سۇراقتىڭ ءمان-جايىن اشىپ, جاڭادان الىنعان جاۋاپتىڭ اق-قاراسىن اجىراتۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ تاپسىرماسىمەن باس پروكۋراتۋرا, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى جانە ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن ارنايى جەدەل-تەرگەۋ توبى جاساقتالىپ, قايتا تەكسەرۋ جۇمىستارى قولعا الىنادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋراتۋراسىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا تەرگەۋ ىسىنە اقش-تىڭ فەدەرالدىق تەرگەۋ بيۋروسى دا تىكەلەي قاتىستىرىلادى.

«تەرگەۋ بارىسىندا جاڭادان اشىلعان ءمان-جايلاردىڭ اقيقاتى انىقتالىپ, ءوز دالەلىن تاپتى, – دەدى رەسمي حابارلاما جاساعان باس پروكۋروردىڭ ورىنبا­سارى اندرەي كراۆچەنكو. – رۋستام يبراگيموۆ پوليگرافولوگيالىق زەرتتەۋ جانە اقش-تىڭ فەدەرالدىق تەرگەۋ بيۋروسىنىڭ اگەنتتەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا بۇل قىلمىستى جاساۋعا راحات اليەۆتىڭ تاپسىرىس بەرگەنىن ايتقان».

ءبىر ايتا كەتەرلىگى, يبراگيموۆ بۇل جونىندە 2006 جىلى, ياعني, قىلمىس بولعاننان كەيىن جۇرگىزىلگەن تەرگەۋ ءىس-شارالارى كەزىندە-اق مالىمدەگەن. الايدا, وتباسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنەن قام جەگەن ول بۇل جونىندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا رەسمي تۇردە جاۋاپ بەرۋدەن ءۇزىلدى-كەسىلدى باس تارتىپ, ءوزى ايتقان اقپاراتتى ەش جەردە جاريالاماۋدى سۇراعان. سەبەبى, رۋستام يبراگيموۆ بۇل شىندىعى ءۇشىن راحات اليەۆ پەن ءالنۇر مۇساەۆ جاقىندارىنا قاستاندىق جاساۋى مۇمكىن دەپ قورىققان.

رۋستام يبراگيموۆتىڭ ارىزىن تەرگەۋ بارىسىندا اقش-تىڭ فەدەرالدىق تەرگەۋ بيۋروسى بۇل اقپاراتتىڭ اقيقاتىن ءتيىستى قۇجاتتارمەن راستاپ وتىر.

وقيعالاردىڭ بۇدان كەيىن قالاي وربىگەنى باس پروكۋراتۋرانىڭ رەسمي حابارلاماسىندا ناقتى ايتىلعان.

بانۋ راحىمبايقىزى,

جۋرناليست.

سوڭعى جاڭالىقتار