تەننيس • 04 اقپان, 2021

ۇلگى الار, ۇيرەنەر تۇستارىمىز كوپ نەمەسە ۇلكەن تەننيستە قازاق قىز-جىگىتتەرى نەگە از؟

225 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

تاياۋدا «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە «دجوكوۆيچ فەدەرەردەن وزا الا ما؟» (29.01.21) اتتى ماقالا جارىق كوردى. سول ماقالادا ءبىز ءار جىلدارى الەمنىڭ ءبىرىنشى راكەتكاسى دەگەن مارتەبەلى اتاققا يە بولعان ساناۋلى عانا ساڭلاقتار جايىندا ءبىراز ماعلۇمات بەردىك. بۇگىنگى تاقىرىپ – ايەلدەر تەننيسى. وسى سپورت ءتۇرى تاريحىندا WTA رەيتينگى بويىنشا كوش باستاۋ باقىتى كىمدەرگە بۇيىردى ەكەن؟ ەندى وسى ساۋالعا تۇششىمدى جاۋاپ بەرۋگە تىرىسايىق.

ۇلگى الار, ۇيرەنەر تۇستارىمىز كوپ نەمەسە ۇلكەن تەننيستە قازاق قىز-جىگىتتەرى نەگە از؟

 

ايەلدەر اراسىندا شتەففي گراف­تىڭ الدىنا تۇسەتىن ەشكىم جوق. 1982-1999 جىلدار ارالىعىندا اتوي سالعان گەر­ما­نيانىڭ مانگەيم قالاسىنىڭ تۋماسى «ۇلكەن دۋلىعا» تۋرنيرلەرىنىڭ بارلىعىندا باس جۇلدەنى ولجالادى. تارقاتىپ ايتساق, ۋيمبلدوندا – جەتى, رولان گارروستا – التى, اقش-تىڭ اشىق بىرىنشىلىگىندە – بەس جانە اۋسترا­ليانىڭ اشىق بىرىنشىلىگىندە – ءتورت رەت توپ جاردى. بارلىعى 107 تۋر­نيردە دارا شىقتى. گراف باقانداي 377 اپتا بويى WTA تىزىمىندە كوش باس­تادى. ياعني سول كەزدەرى جەر-جاھاندا نە­مىس تەننيسشىسىمەن تەڭەسە الاتىن ويىنشىلار كەمدە-كەم ەدى. تىپتەن, شتەففيدىڭ باستى باسەكەلەستەرىنىڭ ءبىرى سانالعان يسپانيالىق ارانچا سان­چەس-ۆيكاريونىڭ: «ونى ەندى ەشكىم توق­تاتا المايدى. مەن جاراتۋشىدان ءبىر-اق نارسە سۇرايمىن – شتەففي تەزىرەك كۇيەۋ­گە شىعىپ, ۇلكەن سپورتتان قول ۇزسە ەكەن. ءبىزدىڭ باق جۇلدىزىمىز سون­دا عانا جارقاراي جانادى», دەپ جى­لارمان بولعانىنا ميلليونداعان جان­كۇيەر كۋا. ءيا, بۇل – راس ءسوز. نەمىس تەن­نيسشىسى ءوز ءداۋىرىنىڭ ەڭ مىقتى ويىن­شىلارىنىڭ بارلىعىن سىپىرا ۇتتى. وعان تەك مارتينا ناۆراتيلوۆا عانا لايىقتى قارسىلىق كورسەتە الدى. ەكى مىقتى 18 مارتە كەزدەسىپ, ارقايسىسى توعىز رەتتەن جەڭىسكە جەتكەن ەكەن.

كەزىندە شتەففي گرافتىڭ ءوزىن قاي­مىقتىرعان مارتينا ناۆراتيلوۆا جا­يىندا دا ۇزاق اڭگىمەلەۋگە بولادى. ول 332 اپتا بويى ەشكىمگە ەسە جىبەرگەن جوق. چەحوسلوۆاكيانىڭ استاناسى – پرا­گادا تۋىپ-وسكەن مارتينا كەيىننەن اقش-قا قونىس اۋداردى. سپورتتىق كارەراسىن 1975 جىلى باستاعان ول 2006 جىلى كورتپەن قوش ايتىستى. 30 جىلدان اسا ۋاقىت ارالىعىندا ناۆراتيلوۆا ۋيمبلدوندى – توعىز, اقش-تىڭ اشىق بىرىنشىلىگىن – ءتورت, اۋستراليانىڭ اشىق بىرىنشىلىگىن – ءۇش جانە رولان گارروستى ەكى رەت ۇتتى. بارلىعى 167 تۋرنيردە قارسىلاس شاق كەلتىرمەدى. امەريكالىق تەننيسشى 50 جاسقا كەلگەندە عانا ۇلكەن سپورتپەن قوش ايتىساتىنىن رەسمي تۇردە جاريا ەتتى.

قازىرگى كەزدە ورەلى ونەرىمەن كو­رەر­مەندەردى قۋانتىپ جۇرگەن سە­رە­نا ۋيليامس 319 اپتا ەڭ بيىك تۇعىر­دان تۇسكەن جوق. كەزىندە ونىڭ دا تاڭ­­داي قاعارلىقتاي تابىستارعا قول جەت­­كىزگەنى جانكۇيەرلەردىڭ جادىندا. جەكە­لەگەن سايىستاردا اقش-تىڭ مي­­چيگان شتاتىنىڭ تۋماسى اۋسترا­ليا­­نىڭ اشىق بىرىنشىلىگى مەن ۋيمبل­دون­دا – جەتى رەتتەن, اقش-تىڭ اشىق بىرىن­­شىلىگىندە – التى جانە رولان گار­روستا ءۇش رەت جەڭىمپاز اتاندى. بار­لىعى – 23. سونىمەن قاتار سەرەنا ءوزىنىڭ تۋعان اپكەسى ۆينۋس ۋيليامسپەن بىرگە جۇپتىق باسەكەلەردە دە «ۇلكەن دۋلىعا» تۋرنيرلەرىنىڭ بارلىعىن ۇتتى. بۇل كۇندەرى جاسى 40-قا تاياپ قالعان امەريكالىق ويىنشى ءالى دە بابىندا دەۋگە بولادى.

حح عاسىردىڭ 1972-1989 جىلدار ارالىعىندا ونەر كورسەتكەن امەري­­كا­لىق كريس ەۆەرت 260 اپتا بويى الدىڭ­عى لەكتەن كورىنسە, شۆەيتساريالىق مار­تينا حينگيس 209 اپتا شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرمادى. ول ءوز مانسابىن 1994 جىلى باستاپ, 2017 جىلى اياقتادى. 1989-2008 جىلدارى كورتتى شاي­قاعان اقش-تىڭ تاعى ءبىر وكىلى مونيكا سەلەش 178 اپتا بيىك تۇعىر­دى بوساتقان جوق. ءبىر ايتا كە­تەر­لىگى, ناۆراتيلوۆا مەن سەلەش سوتسيا­ليستىك جۇيەنى ۇستانعان مەملەكەتتەردە تۋىپ-ءوستى. ناقتىلاپ ايتساق, جوعارىدا اتاپ كورسەتكەنىمىزدەي, مار­تينا چەحوسلوۆاكيادا تۋسا, مونيكا – يۋگوسلاۆيانىڭ تۋماسى. الايدا ناعىز كەمەلدەنگەن كەزدەرىندە ولار داۋلەتى تاسىعان وزگە ەلدىڭ – اقش-تىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتۋدى قۇپ كوردى.

ۇزدىكتەر تىزىمىندە جەتىنشى, سەگى­زىن­شى جانە توعىزىنشى ورىنداردى بەلگيالىق جيۋستين ەنەن (117 اپتا), امەريكالىق ليندسەي دەۆەنپورت (98 اپتا) جانە دانيالىق پولياك قىزى كارولينا ۆوزنياتسكي (71 اپتا) يەلەنۋدە. بۇل ويىنشىلار سپورتتىق كارەرالارىن اياقتاعان. ەندى ولاردىڭ ءوز كورسەتكىشتەرىن جاقسارتا المايتىنى انىق. ال ودان كەيىنگى ساتىلارعا جايعاسقان رۋمىنيالىق سيمونا حا­لەپ (64 اپتا), اۋستراليالىق ەشلي بار­تي (57 اپتا), بەلارۋستىك ۆيكتوريا ازارەنكونىڭ (51 اپتا) جوعارىلاۋىنا تاماشا مۇمكىندىك بار. سەبەبى بۇلار­دىڭ بارلىعى دا ءداپ قازىرگى كەزدە ورەلى ونەرلەرىمەن كوزگە تۇسۋدە. ماسەلەن, 24 جاستاعى بارتي بۇل كۇندەرى الەمدىك رەيتينگتە كوش باستاپ تۇر. 29 جاستاعى حالەپ ەكىنشى ورىندى ولجالاسا, 31 جاستاعى ازارەنكو 13-ساتىعا جايعاسقان.

سونداي-اق امەلي مورەسمو (فران­تسيا, 35 اپتا), انجەليكا كەربەر (گەرما­نيا, 34 اپتا), دينارا سافينا (رەسەي, 26 اپتا), ناومي وساكا (جاپونيا, 25 اپتا), ترەيسي وستين (اقش, 21 اپتا), ماريا شاراپوۆا (رەسەي, 21 اپتا), كيم كلەيستەرس (بەلگيا, 20 اپتا), ەلەنا يۆانوۆيچ (سەربيا, 18 اپتا), دجەنيففەر كاپرياتي (اقش, 17 اپتا), انا يۆانوۆيچ (سەربيا, 12 اپتا), ارانچا سانچەس-ۆيكاريو (يسپانيا, 12 اپتا), ۆينۋس ۋيليامس (اقش, 11 اپتا), كارولينا پليشكوۆا (چەحيا, 8 اپتا), گاربينە مۋگۋرۋسا (يسپانيا, 4 اپتا) جانە يۆونن گۋلاگونگ-كوۋلي (اۋستراليا, 2 اپتا) سىندى سۇلۋلار ءار جىلدارى الەمنىڭ ءبىرىنشى راكەتكاسى اتاندى. ونداي باق نەبارى 27 تەننيس­شىگە عانا بۇيىرعان ەكەن.

قازاقستاننىڭ تەننيسشىلەرى اراسىندا ەڭ ۇزدىك كورسەتكىشكە ەلەنا رىباكينا قول جەتكىزدى. بىلتىر اۋسترا­ليانىڭ اشىق بىرىنشىلىگىندە ءۇشىنشى كەزەڭگە دەيىن جەتكەن جەرلەسىمىز الەم­نىڭ 17-راكەتكاسى اتاندى. وزگە قىز­دا­رىمىزدىڭ ەڭ ۇزدىك ناتيجەلەرى مى­ناداي: ياروسلاۆا شۆەدوۆا – 25 ورىن (2012 جىل), يۋليا پۋتينتسەۆا – 27 ورىن (2017 جىل), زارينا دياس – 31 ورىن (2015 جىل) جانە گالينا ۆوسكوبوەۆا – 42 ورىن (2012 جىل).

ال الەمدىك رەيتينگتە جوعارىلاۋىنا تاماشا مۇمكىندىك بەرىلەتىن «ۇلكەن دۋلىعا» ساناتىنداعى جارىستاردا ەڭ ءتاۋىر ناتيجە كورسەتكەن ويىنشىلار – شۆەدوۆا مەن پۋتينتسەۆا. ياروسلاۆا رولان گارروس (2010, 2012 جىلدارى) پەن ۋيمبلدوندا (2016 جىل) شيرەك فينالعا دەيىن جەتسە, يۋليا رولان گارروس (2016, 2018 جىلدارى) پەن اقش-تىڭ اشىق بىرىنشىلىگىندە (2020 جىل) ءدال سول مەجەدەن كورىندى. زارينا دياس بولسا, 2014 جانە 2015 جىلدارى ۋيمبلدوننىڭ ءتورتىنشى كەزەڭىندە كۇش سىناستى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە