قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىك اپپارات رەفورمالاناتىن بولادى. مەن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جاڭا جۇيەسى تۋرالى زاڭعا قول قويدىم. ول سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالاردى كۇشەيتۋدى, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى ىرىكتەۋدە اشىقتىقتى ارتتىرۋدى, مەريتوكراتيا قاعيدالارىن ەنگىزۋدى, ياعني جاقسى كادرلاردى ىلگەرىلەتۋدى قامتاماسىز ەتەدى», دەگەن بولاتىن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىك اپپارات رەفورمالاناتىن بولادى. مەن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جاڭا جۇيەسى تۋرالى زاڭعا قول قويدىم. ول سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالاردى كۇشەيتۋدى, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى ىرىكتەۋدە اشىقتىقتى ارتتىرۋدى, مەريتوكراتيا قاعيدالارىن ەنگىزۋدى, ياعني جاقسى كادرلاردى ىلگەرىلەتۋدى قامتاماسىز ەتەدى», دەگەن بولاتىن.
مەملەكەتتىك قىزمەتكە قويىلعان وسىنداي تالاپتارمەن مەملەكەتتىك قىزمەتكە كادر ىرىكتەۋدىڭ اشىقتىعى قاعيداتتارىن جانە كادرلاردىڭ كاسىبيلىگى مەن مەريتوكراتيانى قورعاۋعا نەگىزدەلگەن «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» زاڭىنا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 26 ناۋرىزىنان باستاپ وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى.
زاڭدا اشىقتىق, وبەكتيۆتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ شارالارى قاراستىرىلعان. ءبىرىنشىدەن, تەستىلەۋ كونكۋرستان اجىراتىلعان. ازاماتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنە كەلىپ, تەستىنى تاپسىرۋعا وتىنىمدەرىن قالدىرا الادى. دەپارتامەنت وتىنىمدەردىڭ بەلگىلى ءبىر كولەمى جينالۋىنا قاراي كەستە قۇراستىرىپ, ازامات تەستىلەۋدى تاپسىرىپ, ءبىر جىل مەرزىمىنە جارامدى سەرتيفيكات الادى. مەملەكەتتىك ورگاندار كونكۋرس جاريالاعان ۋاقىتتا ولارعا تەستىنى قايتا تاپسىرۋدىڭ قاجەتى بولمايدى, ولار بۇل سەرتيفيكاتپەن كونكۋرسقا قاتىسىپ, تەك اڭگىمەلەسۋدەن عانا وتەدى.
وسىلايشا, كونكۋرستى وتكىزۋ ۋاقىتى ءۇش ەسەگە – 45 كۇننەن 15 – 20 كۇنگە دەيىن قىسقاردى.
سونداي-اق, زاڭدا زاڭسىز كادرلىق شەشىمى ءۇشىن كونكۋرستىق كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جانە مەملەكەتتىك ورگان باسشىسىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى قاراستىرىلعان.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى توراعاسىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن بوس مەملەكەتتىك اكىمشىلىك لاۋازىمعا ورنالاسۋعا قونكۋرس وتكىزۋ جانە كونكۋرس كوميسسياسىن قالىپتاستىرۋ قاعيداسىندا «باقىلاۋشى» تۇسىنىگى ەنگىزىلدى. ياعني, كونكۋرس كوميسسياسى جۇمىسىنىڭ اشىقتىلىعى مەن وبەكتيۆتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ونىڭ وتىرىسىنا مەملەكەتتىك ورگان باسشىسىنىڭ كەلىسىمىمەن بايقاۋشىلاردى قاتىستىرۋعا جول بەرىلەدى.
كونكۋرس كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىنا بايقاۋشىلار رەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جانە بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپتە اككرەديتتەلگەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ, باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ (ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ), كوممەرتسيالىق ۇيىمداردىڭ جانە ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرى, ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قىزمەتكەرلەرى قاتىسا الادى. بايقاۋشىلار اڭگىمەلەسۋ وتكىزۋ پروتسەسىندە كانديداتتارعا سۇراقتار قويمايدى. بايقاۋشىلارعا كونكۋرس كوميسسياسىنىڭ جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن ءىس-ارەكەتتەر جاساۋعا, كانديداتتاردىڭ جەكە باسى دەرەكتەرىنە قاتىستى مالىمەتتەردى جاريالاۋعا, كانديداتتار قاتىساتىن كونكۋرس راسىمدەرىندە ولاردىڭ تەحنيكالىق جازبا قۇرالدارىن قولدانۋعا جول بەرىلمەيدى.
بايقاۋشى رەتىندە كونكۋرس كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىسۋ ءۇشىن تۇلعالار اڭگىمەلەسۋ باستالۋىنا 1 جۇمىس كۇنى قالعانعا دەيىن كەشىكتىرمەي پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتىنە (كادر قىزمەتىنە) ءتىركەلەدى. ءتىركەلۋ ءۇشىن تۇلعالار پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتىنە (كادر قىزمەتىنە) جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتىڭ كوشىرمەسىن, قانداي ۇيىمدارعا, نەمەسە پارتياعا تيەسىلىلىگىن راستايتىن قۇجاتتاردىڭ تۇپنۇسقاسىن نەمەسە كوشىرمەلەرىن ۇسىنادى. كونكۋرس كوميسسياسىنىڭ حاتشىسى بايقاۋشىلاردى اڭگىمەلەسۋ باستالاردان بۇرىن ءتيىستى جادىنامامەن تانىستىرادى.
بايقاۋشىلار كونكۋرس كوميسسياسى وتىرىستارىنىڭ حاتتامالارىمەن تانىسۋعا جانە ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باسشىلىعىنا جانە ۋاكىلەتتى ورگانعا كونكۋرس كوميسسياسىنىڭ جۇمىسى تۋرالى وزدەرىنىڭ پىكىرلەرىن جازباشا تۇردە بەرە الادى.
ياعني, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ نەمەسە قوعام وكىلدەرى كونكۋرستىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىن جانە ودان كەيىن اڭگىمەلەسۋدىڭ وتكىزىلۋ بارىسىن باقىلاي الادى. سونداي-اق, كونكۋرستىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا باعا بەرە الادى. بۇل – كونكۋرستىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىن تارتىپكە كەلتىرەتىن بولادى جانە بۇل ادىلەتتى كونكۋرستىق ىرىكتەۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋدە قوسىمشا قادام بولىپ تابىلادى. كونكۋرستاعى جالعىز عانا شەكتەۋ – باقىلاۋشىلارعا ۇمىتكەرلەر تۋرالى مالىمەتتەردىڭ بەرىلمەيتىندىگى. سەبەبى, بۇل – دەربەس اقپارات. بايقاۋشىلار كونكۋرستىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا عانا باعا بەرە الادى.
سونىمەن قاتار, مەملەكەتتىك ورگان باسشىسىنىڭ كەلىسىمى بويىنشا كونكۋرس كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىنا ساراپشىلاردىڭ قاتىستىرىلۋىنا جول بەرىلەدى. ساراپشى رەتىندە كونكۋرس جاريالاعان مەملەكەتتىك ورگاننىڭ قىزمەتكەرى بولىپ تابىلمايتىن, بوس لاۋازىمنىڭ فۋنكتسيونالدىق باعىتتارىنا سايكەس وبلىستاردا جۇمىس تاجىريبەسى بار تۇلعالار, سونداي-اق, پەرسونالدى ىرىكتەۋ جانە جوعارىلاتۋ بويىنشا ماماندار, باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنت جانە ءماسليحات دەپۋتاتتارى قاتىسا الادى. ساراپشىلار اڭگىمەلەسۋگە قاتىسادى, كانديداتتارعا سۇراق قويادى, كونكۋرس كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرىنە كانديداتتار تۋرالى ءوز پىكىرلەرىن بىلدىرەدى. كونكۋرس كوميسسياسىنىڭ قورىتىندى وتىرىسىنا بۇل تۇلعالار قاتىسپايدى.
بۇگىنگى كۇندە وبلىسىمىزدا 1000-نان استام بوس لاۋازىم ورىندارى بار. ال, قازىرگى جاعدايدا, وتكىزىلگەن كونكۋرستارعا باقىلاۋشىلار, ساراپشىلاردىڭ قاتىسپاۋى, سونداي-اق, ءبىر بوس لاۋازىمعا ءبىر نەمەسە ەكى عانا ۇمىتكەردىڭ قاتىسۋى كونكۋرستىڭ اشىق تا جاريا وتكەنىنە كۇمان تۋعىزۋىمەن قاتار, تۇرعىنداردىڭ مەملەكەتتىك ورگاننىڭ كونكۋرس وتكىزۋىنە سەنىمسىزدىگىن ارتتىرادى.
سوندىقتان, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ, باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ (ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ) جانە ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرى مەملەكەتتىك ورگانداردا وتكىزىلەتىن كونكۋرستارعا قاتىسىپ, بەلسەندىلىك تانىتۋى قاجەت بولسا, مەملەكەتتىك ورگان باسشىلارى وسى بوس لاۋازىمدارعا كونكۋرستار وتكىزۋ بارىسىندا زاڭ مەن وعان تاۋەلدى قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تالاپتارىن قاتاڭ باسشىلىققا الۋى ءتيىس.
قۋاندىق قۇلاجانوۆ,
مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ وڭتۇستىك قازاقستان
وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.