پىكىر • 14 قاڭتار, 2021

ىشكى تۇراقتىلىق – باستى قۇندىلىق

1066 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردا جۇرتشىلىعى كۇن سايىن قالا كوشەلەرىنەن كۇرتەسىندە «ۇلتتىق ۇلان» دەگەن جازۋى بار جاۋىن­گەر­لەردى كورىپ ۇيرەنگەن. باس قالانىڭ بارلىق اۋداندارىندا جۇرگەن اسكەري جاساقتار قالا ازاماتتارى مەن قوناقتارىنىڭ كوڭىلىنە تىنىشتىق, سەنىم جانە قاۋىپ­سىزدىك سەزىمىن ۇيالاتادى.

ىشكى تۇراقتىلىق – باستى قۇندىلىق

قالا تۇرعىندارىنىڭ بەي­بىت ءومىرىن قامتاماسىز ەتۋشى جاۋىنگەرلەر قىزمەت ەتەتىن 5573 اسكەري ءبولىمى – اسكەردىڭ ەڭ ەليتالى جەدەل قۇراماسى. بۇل قۇرامانىڭ جەكە قۇرامى جان-جاقتى با­عىتتاعى مىندەتتەردى ات­قارۋعا جۇمىلدىرىلادى. قا­لاشىقتىڭ اۋماعى مەن قارۋ-جاراق قويماسىن كۇزەتەتىن ىشكى قاراۋىل, جارىلعىش زاتتار, ەسىرتكى ىزدەگىش جانە قىلمىسكەردىڭ ءىزىن كەسۋشى قىزمەتتىك يتتەردى دايىندايتىن كينولوگيالىق ورتالىق, ماڭىزدى رەسمي ءىس-شارالار مەن سالتاناتتى ءراسىم كە­زىندە, اسكەري داستۇرلەردە اي­رىقشا قىزمەت اتقاراتىن قۇرمەت قاراۋىل روتاسى بار. اسكەردىڭ ءان-بي ءانسامبلى مەن وركەسترى, حورەوگرافيا جانە حور ۇجىمدارى, ورتالىق مۇراجايى دا قالاشىق بازاسىندا ورنالاسقان.

قۇرامانىڭ جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان مادەنيەت ورتالىعى مەن لا­زارەتى, اتۋ ءتيرى, ءۇش زالدان تۇراتىن سپورت كەشەنى بار. مۇنىڭ ءبارى جەكە قۇ­رام­نىڭ جاۋىنگەرلىك دايىن­دى­عىن ۇزدىكسىز شىڭداۋعا, مو­بيلدەندىرۋگە جاسالعان جاع­داي دەپ بىلگەن ءجون. توتەنشە جاعدايلار كەزىن­دە جەكە قۇرام دابىل قاعى­لىسىمەن وقيعا ورنىنا ات­تانۋعا نەمەسە ءتيىستى مىن­دەتتى ورىنداۋعا جەدەل جا­ساقتالادى. دەگەنمەن, اس­كەري قىزمەتشىلەردىڭ نەگىز­گى مىندەتى – كۇندەلىكتى قو­عامدىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىز­دىكتى قامتاماسىز ەتۋ. بۇ­گىن ءبىز جەدەل ماقساتتاعى باتالونداردىڭ قىس مەزگى­لىن­دەگى قىزمەتى جايلى ءسوز ەتپەكپىز.

قىزمەتكە شىعاتىن كۇنى اسكەري جاساقتاردىڭ باعىتتارى ايقىندالىپ, سار­­بازدار كيىم-كەشەكتەرىن ال­دىن الا سايلاپ قويدى. «اس – ادامنىڭ ارقاۋى» دە­مەكشى, قىزمەت الدى كۇش جيناپ, جاقسىلاپ اۋقات­تانىپ الدى. قالاشىق پلاتسىندا اسكەري جاساقتار كە­زەك­شىسى, پاترۋلدىك توپ باس­تىقتارى مەن كولىكتەگى پاترۋلدەر جانە اسكەري باع­دارلاردىڭ دايىندىعى, قۇ­رال-جابدىقتارىنىڭ بۇتىن­دىگى تەكسەرىلدى. قۇراما كو­مانديرى, پولكوۆنيك نۇرلان مۇحامەدوۆتەن بۇيرىق العان جەكە قۇرام ءبولىمنىڭ كولىك پاركىنە ساپپەن بەت الدى.

بۇل ۋاقىتتا قىزمەت­تىك تەح­نيكالاردىڭ جۇرگىزۋ­شىلەرى قالا ىشىندە قوزعالۋ رۇقساتنامالارىن الىپ, جا­نار-جاعارمايىن قۇيىپ, تەح­نيكالىق احۋالىن تەك­سەرىپ, كولىكتى جىلىتىپ جەكە قۇرامدى كۇتىپ تۇرعان بولاتىن. باعىت – اۋداندىق پوليتسيا باسقارمالارى. جار­تى ساعاتتا ءتيىستى نى­سان­دارعا جەتكەن 1 جانە 2-جەدەل ماقساتتاعى باتالون جاۋىنگەرلەرىنە قا­لا­نىڭ ەسىل, الماتى اۋدان­دا­­رىنداعى پوليتسيا باس­قار­مالارىنىڭ باس­شى­لارى قوعامدىق ءتار­­­تىپ­تى قام­تا­ماسىز ەتۋ­دى جانە قىز­مەت با­رىسىندا زاڭ­سىزدىقتارعا جول بەر­مەۋدى, وزدەرىنە جۇك­تەل­گەن مىن­دەتتى ۇلكەن جاۋاپكەر­شىلىك­پەن اتقارۋدى تاپسىردى.

– قىزمەت بابىندا ءتۇرلى جايتتار ورىن الىپ جاتادى. سونىسىمەن دە ۇنايدى. سەبەبى كەيدە جوعالعان زاتتاردى تاۋىپ الىپ, يەلە­رىنە قايتارىپ, العىسقا بو­لە­نەسىڭ. مۇنداي كۇندەرى كوڭى­لىڭ كوتەرىلىپ, كەۋدەڭدى ماقتانىش سەزىمى كەرنەيدى. ءبىر پايداعا جاراعانىڭا, جاق­سىلىق جاساعانىڭا, قىز­مەت ەتە ءجۇرىپ ساۋاپ جيناعانىڭا, بىرەۋدىڭ شىن كوڭىلمەن راحمەت ايتقانىنا قۋاناسىڭ. ەندى بىردە ۇرىنىڭ ىزىنە ءتۇ­سىپ, قولعا تۇسىرەمىز. ىزدەۋدە جۇر­گەندەردى, سۋىق قارۋى بار ازا­ماتتاردى, ناشاقورلاردى, ادام زورلاماق بولعانداردى قۇرىقتايمىز. ياعني بۇرىن-سوڭدى ءدال مۇنداي مىندەت اتقارىپ كورمەگەن ءبىز ءۇشىن بۇل ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. قىسقاسى, «وتان قورعاۋشى» ءسوزىنىڭ بايىبىن ءتۇسىنىپ جا­تىرمىز, – دەيدى بەكزات تاڭسىقباي.

بەكزات تۇركىستان وبلى­سى سارىاعاش اۋدانى قى­زىلاسكەر اۋىلىنىڭ تۋماسى. قالا تىنىشتىعىن قو­رىپ جۇرگەنىنە توعىز اي بولىپتى. ال جاساقتى باسقار­عانىنا جارتى جىلدان اس­قان. اسكەرگە كەشە عانا بۋى­نى قاتايا قويماعان بوزبالا كۇيدە كەلگەن ول بۇگىندە ەسەيىپ, قاراماعىنداعى كو­مەك­شى پاترۋلدەرىنە جول كور­سەتىپ, ءوزىنىڭ ۇلكەندىگىن تا­نىتىپ ءجۇر. اسكەري جا­ساق باستىعىنىڭ قوعامدا ءوز ءرولى بار ەكەنىن جاقسى تۇسى­نەدى. ءسوزى نىق. بويى تىك. مۇن­داي قاسيەت پەن قابىلەت تا­جىريبە مەن جاۋىنگەرلىك دايىندىقتىڭ ناتيجەسىندە قالىپتاسادى.

قاسىنداعى ءپاترۋلدىڭ ءبىرى قاتارداعى اسحات تاجەن قىزىلوردا قالاسىنان شاقى­رىلعان ەكەن. بۇعان دەيىن ءدال وسى 5573 اسكەري بولىمىندە نۇر­لان قوجاحمەت جانە رۋس­لان قوجاحمەت ەسىمدى تۋىس اعالارى 2015 جانە 2017 جىل­دارى وتان الدىنداعى بورىشىن وتەپتى. سولاردىڭ اسكەر تۋرالى اڭگىمەلەرىن, ەستەلىكت­ەرىن ەستىگەن اسحات ەر­تەرەك سارباز اتانۋعا اسىق­قان كورىنەدى.

جاۋىنگەرلەردىڭ ۋاقى­تىن المايىق دەپ كەلەسى باعىتقا قاراي بەت الدىق. ۇش­تىككە ەندى جاقىنداي بەر­­گەندە, قاسىمىزعا «ۇلتتىق ۇلان» دەگەن جازۋى مەن اس­كەري سيمۆوليكاسى بار كو­لىك كەلىپ توقتادى. جا­ساق باستىعى قولىن شەكە­سىنە قويىپ, كولىكتەن تۇس­كەن اس­كەري قىز­مەتشىگە  جاع­داي­دى بايان­دادى. سول كۇنگى اس­كەري جاساق­تار بويىنشا كەزەكشىلىك ەتىپ جۇرگەن وفي­تسەر 4-جەدەل ماقساتتاعى روتانىڭ كو­مانديرى كاپيتان راحات ءابىل­جانوۆ ەكەن.

– جارتى جىل سايىن ءبىر شاقىرىلىم كەتىپ, ءبىر شا­قى­رىلىم كەلىپ جاتادى. جاس ساربازدارىمىز تاجى­ري­بەلى جاۋىن­گەرگە اينال­عاندا, قاتارعا جاڭادان قو­سىل­عاندار اسكەري ءىستىڭ قىر-سى­رىمەن ەندى عانا تانىسا باستايدى. ياعني جەكە قۇرام جاڭارىپ, وزگەرگەنمەن, جا­ۋىن­گەرلىك قىزمەت ەشقا­شان توقتامايدى. ولاردىڭ قىزمەتكە تەز بەيىمدەلىپ, مىن­­­دەتىن جەتىك مەڭگەرۋى, قا­لىپ­­تاسۋ كەزەڭىنە تىكەلەي باي­­لانىستى. وقۋ پۋنكتىندە جۇر­گەندە دۇرىس باعىتتاپ, اتقاراتىن مىندەتتەرىنىڭ ما­ڭىزىن تۇسىندىرە بىلسەڭ, قىز­مەتكە وڭ وي, جاقسى كوڭىل كۇي­­­مەن اتتانۋىنا جاع­داي جا­­­سا­­ساڭ ناتيجەسى دە جوعا­رى بو­­­لادى, – دەيدى راحات ءسابيت­ ۇلى.

ايتا كەتەلىك, 5573 اسكەري ءبولى­مىنىڭ جەكە قۇرامى نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ىشكى ىستەر بولىمدەرىنە وتكەن جىلى اكىم­شىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان 4261 ادامدى, قىل­مىس­تىق بەلگىلەرى بار 86 ادام­دى جەتكىزدى. ولاردىڭ ىشىن­دە ىشىمدىك ءىشىپ, قوعام­دىق ورىندا تىنىشتىق بۇز­عاندار, ۇساق بۇزاقىلىق جا­ساعاندار, ەل اۋماعىندا زاڭ­سىز, قۇجاتسىز جۇرگەندەر, ىزدەۋ­دە جۇرگەندەر بار. سون­داي-اق اسكەري جا­ساقتار­دىڭ كومەگىمەن 36 ۇر­لىق, 5 توناۋ, 6 بۇزاقىلىق, 5 الاياقتىق, 3 دەن­ساۋلىققا قا­ساقانا نۇقسان كەلتىرۋ, 19 زاڭسىز ەسىرتكى تاسىمالداۋ جانە قولدانۋ, 1 كولىك ۇرلاۋ, 1 سوققىعا جىعۋ, 5 بيلىك وكىلىنە باعىنباۋ, 4 بيلىك وكىلىنە كۇش قولدانۋ فاكتىسى اشىلعان. پروفيلاكتيكا دەگەن وسى.

 

ءمولدىر نالىباەۆا,

اعا لەيتەنانت

 

سوڭعى جاڭالىقتار