الەم • 24 جەلتوقسان, 2020

باسقا باسىلىمداردان: الەم جاڭالىقتارىنا شولۋ

250 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
باسقا باسىلىمداردان: الەم جاڭالىقتارىنا شولۋ

يزرايلدە سايلاۋ بولادى

ءيزرايلدىڭ كوا­لي­تسيالىق ۇكى­مەتى ەلدىڭ 2020 جانە 2021 جىلدارعا ار­نالعان بيۋدجەتىن بەكىتۋ­دە ورتاق كەلىسىمگە كەلە الماعان­دىق­تان, ەلدە تاعى سايلاۋ وتەتىن بولدى. بۇل – ەكى جىل ىشىندەگى ءتورتىنشى سايلاۋ. ناتيجەسىز ءۇش سايلاۋدان كەيىن جانە پاندەميانى ەسكەرگەن قوس قارسىلاس «توتەنشە» كواليتسيالىق ۇكىمەت قۇرۋعا كەلىسكەن ەدى. سوعان سايكەس, پرەمەر-مينيستر لاۋازىمىن ەكى پارتيا جەتەكشىسى كەزەكپەن اتقارۋى ءتيىس-تۇعىن. نەتانياحۋ ءبىرىنشى بولىپ قىزمەت ەتسە, 18 ايدان كەيىن ءوز جولىن گانتسقا بەرۋى كەرەك بولعان. بۇل كۇردەلى مامىلەدەگى جالعىز قيىندىق – پارلامەنت سەيسەنبى كۇنى الداعى جىلدارعا ارنالعان ەل بيۋدجەتىن بەكىتۋى كەرەك-ءتى. الايدا ورتاق شەشىمگە كەلە الماعان زاڭ شىعارۋشى ورگان قايتا سايلاۋ وتكىزۋگە ءماجبۇر بولدى. سايلاۋ كۇنى ازىرگە 23 ناۋرىزعا بەلگىلەنىپ وتىر. يزرايل الدىڭعى ءۇش سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋعا ميللياردتاعان شەكەل جۇمساعان. كوپتەگەن يزرايلدىك ساراپشىلار باسىنان باستاپ بيۋدجەت ماسەلەسى ونسىز دا بەرىك ەمەس بۇل وداقتى وڭاي بۇزاتىنىن بولجاعان ەدى.

قازىر يزرايل شەتەلدىكتەر ءۇشىن جابىق. ۇلىبريتانيادا پايدا بولعان كوروناۆيرۋستىڭ اسا جۇقپالى ءتۇرى تۋرالى حابار ەل بيلىگىن الاڭداتقانى سونشالىق, ەل شەكاراسى جابىلدى. ال شەتەلدەن كەلەتىن ەل ازاماتتارى 14 كۇندىك كارانتيندە بولادى. يزرايل جاقىندا عانا جاپپاي ۆاكتسينالاۋدى باستادى. الدىمەن مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ قىزمەتكەرلەرى, وسى سالادا ءبىلىم الۋشىلار جانە ەگدە جاستاعى ازاماتتارمەن تىعىز جۇمىس ىستەيتىن ادامدار ەگىلەدى. بيلىك ەل ىشىندەگى قاۋىپسىزدىك شارالارىن دا كۇشەيتۋدى قاراستىرۋدا.

 

وليمپيادا قاراپايىم جاعدايدا وتەدى

توكيو وليمپيا ويىندارىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى كەلەسى جىلعى ءىس-شارانىڭ اشىلۋ جانە جابىلۋ را­سىمدەرىن قا­را­­پا­يىم ەتىپ وت­كىزۋ ءۇشىن جاڭا شىعار­ماشىلىق ديرەكتور تاعايىندادى. قىزمەتىنە كىرىسكەن حيروسي ساساكيدىڭ باسشىلىعىمەن شارا از عانا بيۋدجەتپەن وتكىزىلۋى مۇمكىن. سونداي-اق بۇل قادام پاندەميامەن بايلانىستى داعدارىسقا ساي بولماق دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.

«بۇكىل الەم تاماشالايتىن سپورت­تىق مەرەكە بارشانىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنىنا سەنىمدىمىز. COVID-19 پاندەمياسىمەن بايلانىستى ويىنداردى قاراپايىم ەتىپ وتكىزۋ – ۋاقىت تالابى», دەيدى ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى.  

ساساكي جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇح­باتىندا بالالىق شاعىندا توكيونىڭ العاش رەت 1964 جىلعى جازعى وليمپيا ويىندارىن ۇيىمداستىرىپ, كەرەمەت اشىلۋ جانە جابىلۋ سالتاناتتارىن كورگەنىن ەسكە الدى. 

«الايدا الەمدەگى جاعدايعا بايلانىس­تى ونداي استا-توك شارالار وتكىزۋ قازىر ورىنسىز. جانە بۇل بارلىعىمىز ءۇشىن وزگەرىستەر ۋاقىتى بولۋى كەرەك», دەگەن پىكىر ءبىلدىردى ول. مامان الداعى شارانى جوسپارلاۋدا ناقتى شەشىمدەر, كەلىسىمدەردىڭ ءالى بولماعانىن ايتىپ, بىراق وليمپيا ويىندارى «قاراڭعىدان كەيىنگى جارىق ساۋلە» يدەياسىنا نەگىز­دەلەتىنىن مالىمدەدى.

ۇيىمداستىرۋشىلار سوڭعى اپتالاردا جاڭا بيۋدجەت, ءىس-شارانىڭ جوس­پارلى كەستەسىن جانە كوروناۆيرۋسقا قارسى قاۋىپسىزدىك شارالارىن بەكىتىپ, دايىندىقتى باستاپ كەتتى. الايدا قوعام­دا ويىنداردى الداعى جىلى دا وتكىزۋگە قارسى پىكىرلەر ايتىلىپ ءجۇر. 

 

بوسقىندار ماسەلەلەسى ۋشىعىپ تۇر

پاندەميا الەم­­دە ءتۇرلى سەبەپ­پەن باسقا مەكەنگە قونىس اۋدارۋ­دى كوز­دەگەن  بوس­قىنداردىڭ جاع­دا­يىن كۇرت تومەندەتكەن. بيىل ميان­ما­دان قا­شقان 200-دەن استام روحيندجا بوس­قىندارى تەڭىزدە جوعالىپ كەتكەن نەمەسە قايتىس بولعان. بۇل تۋرالى حالىقارالىق ۇيىمدار دابىل قاعۋدا. بۇۇ-نىڭ بوسقىندار جونىندەگى اگەنتتىگى بانگلادەشتەگى لاگەرلەردەن مالايزيا مەن يندونەزياعا ساپار شەككەندەردىڭ  ۇشتەن بىرىنەن كوبى بالالار بولعانى مالىمدەدى. ولاردىڭ كوبى پاندەميا شەكتەۋلەرىنە بايلانىستى باراتىن جەرىنە جەتە الماي, قاراقشىلاردىڭ قايىقتارىندا اشتان قىرىلعان بولۋى مۇمكىن. وسىعان دەيىن روحيندجا مۇسىلماندارى قۋعىن-سۇرگىننەن قاشىپ, ميانماداعى ۇيلەرىن تاستاپ كەتكەن. ال بانگلادەشكە تەڭىز ارقىلى قايتا ورالۋ قيىن بولعان. ويتكەنى ەل بيلىگى كوپتەگەن قايىقتاردىڭ ماتەريككە كىرۋىنە رۇقسات بەرمەگەن. وزگە ەلدەردىڭ ۇكىمەتتەرى دە كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىن توقتاتۋ ءۇشىن شەكارالارىن جاۋىپ, بوسقىنداردى قابىلداۋدان باس تارتقان.   

 

دايىنداعان

مەرۋەرت بۇركىتباي,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار