ەكولوگيا • 23 جەلتوقسان, 2020

شىعىس قازاقستاندا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى كۇشەيتىلەدى

413 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ شىعىس قازاقستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا ءوڭىردىڭ مينەرالدىق-شيكىزات بازاسىن دامىتۋ تۋرالى جينالىس وتكىزدى. وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ, گەولوگيالىق بارلاۋ سالاسىنداعى كومپانيالار قاتىسقان جيىندا ءوڭىردىڭ سالاداعى پوتەنتسيالى جوعارى ەكەنى ايتىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

شىعىس قازاقستاندا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى كۇشەيتىلەدى

«وڭىردەن بارلىق مينەرالدىق شيكىزات ءتۇرى انىقتالعان دەسەك بولادى. التىن, كۇمىس, مىس, تسينك, قورعاسىن, تيتان, باريت جانە جەر استى سۋلارىنىڭ ۇلكەن قورى شىعىس قازاقستاندا شوعىرلانعان. سوندىقتان گەولوگيالىق بارلاۋ تەرەڭدىگىن ۇلعايتۋىمىز قاجەت. بۇل باعىتتا زاماناۋي تەحنولوگيا ادىستەرىن قولدانۋ ماڭىزدى. ينۆەستورلارعا قولايلى جاعداي جاساۋ ارقىلى ۇلكەن ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە بولادى. جاستاردى گەولوگيا سالاسىنا تارتىپ, باۋلۋ دا اسا ماڭىزدى. «قازگەولوگيا» كومپانياسىنا شىعىس قازاقستاننىڭ جەرگىلىكتى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن جۇمىستى كۇشەيتۋدى تاپسىرامىن», دەدى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ جيىندا.

وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ وڭىردە مينەرالدىق شيكىزات قورىنىڭ تاۋسىلۋعا جاقىن ەكەنىنە نازار اۋداردى.

«گەولوگيالىق بارلاۋ ءوڭىردىڭ مەتاللۋرگيا سالاسىنىڭ تەك جاقىن ۋاقىتتاعى عانا ەمەس, الداعى 10-15 جىلداعى كەلەشەگىن انىقتايدى. قالا قۇراۋشى ەلدى مەكەندەردەگى كاسىپورىندار تەك جۇمىسشىلارعا ەمەس, تۇرعىندارعا دا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتەدى. سوندىقتان ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن بۇل باعىتتاعى شارالارعا اكىمدىك مۇددەلى», دەدى دانيال احمەتوۆ.

ەكولوگيا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سەرىكقالي برەكەشوۆ ءوڭىردىڭ نەگىزگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ درايۆەرى تاۋ-كەن ءوندىرىسى ونەركاسىبى ەكەنىن, بۇل سالاعا بولىنەتىن قارجى كولەمىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

«ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا مەملەكەتتىك بالانستا 39 مىس, 30 قورعاسىن, 34 مىرىش, 122 التىن, 48 كۇمىس, 11 – قالايى كەن ورىندارى تىركەلگەن. وبلىستىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋعا 2011-2019 جىلدار ارالىعىندا شامامەن 2,7 ترلن تەڭگە جەكە ينۆەستيتسيا تارتىلدى, ونىڭ ىشىندە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە تىكەلەي 71,4 ملرد. تەڭگە باعىتتالدى, بۇل جالپى قارجىلىق شىعىنداردىڭ 3 %-ىنان اسپايدى», دەدى ول جيىن بارىسىندا.

«Kazakhmys Barlau» جشس باس ديرەكتورى قازىر عالىم نۇرجانوۆ كومپانيا شىعىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىندا 3 پەرسپەكتيۆالى جوبا دايىنداپ جاتقانىن مالىمدەدى.

«ونىڭ ءبىرى بۇرىن تومەن قۇرامدى كەن ورنىنا جاتقىزىلعان «ايدارلى» جوباسى. بۇل - قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلمەي جاتقان الەمدەگى ەڭ ءىرى كەن ورىندارىنىڭ ءبىرى. الايدا بۇگىندە مەتالل باعاسىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى اتالعان نىساننىڭ تارتىمدىلىعى ارتتى. سوندىقتان بيىل تولىقماسشتابتا بۇرعىلاۋ جۇمىسى باستالدى. وعان 1 ملرد تەڭگە ءبولىندى. الدىن الا بولجام بويىنشا «ايدارلىدا» 4,3 ملرد توننا رۋدى قورى نەمەسە 15 ملن توننا مىس بار», دەدى ع. نۇرجانوۆ.

اتاپ ءوتۋ كەرەك, كومپانيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ 35%-ى شىعىس قازاقستانداعى جوو-لاردىڭ تۇلەكتەرى.

ايتا كەتەيىك, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى گەولوگيالىق بارلاۋدىڭ بەس جىلدىق كەزەڭگە ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ازىرلەگەن. ونىڭ اياسىندا شقو-داعى جانە مونوقالالارداعى جۇمىستارعا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. شقو شەگىندە ەكى ءجۇز مىڭ اۋقىمدى وڭىرلىك جۇمىستار جۇرگىزۋ كوزدەلگەن, ونىڭ ىشىندە 27.9 مىڭ شارشى كم الاڭعا گەولوگيالىق-مينەراگەندىك كارتاعا ءتۇسىرۋ, 6.8 مىڭ شارشى كم اۋماق الاڭدارىن گەولوگيالىق جەتە زەرتتەۋ جانە 27.2 مىڭ شارشى كم الاڭعا تەرەڭ گەولوگيالىق كارتاعا ءتۇسىرۋ جۇمىستارىن ايتۋعا بولادى.

قارا-اياق, مۋنچا ۋچاسكەلەرىندە سيرەك مەتالدارعا ىزدەستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى, سونداي-اق باسقا ۋچاسكەلەردە نەگىزگى پايدالى قازبالار (التىن, مىس, پوليمەتالدار) زەردەلەنەدى.

جيىن قورىتىندىسىندا وبلىستىق اكىمدىكپەن بارلاۋدى كۇشەيتۋ, قوسىمشا قارجى تارتۋ ماسەلەسى بويىنشا جۇمىس توبىن قۇرۋ كەلىسىلدى. ونىڭ قۇرامىنا سالاداعى عالىمدار, كومپانيالار مەن مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرى كىرەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار