قيىلىستا دياگونالدى اۋىسۋدى ەنگىزۋدىڭ ناتيجەسىندە كولىك-جاياۋ جۇرگىنشى قاقتىعىسى ماسەلەسى شەشىلىپ, بۇل جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ سوقتىعىسۋ جاعدايلارىن ەداۋىر ازايتتى.
«سونىمەن قاتار كولىك قۇرالدارىنىڭ قيىندىقسىز بۇرىلۋى وسى قيىلىستا اينالمالى قوزعالىستىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىردى. سول جاق بۇرىلىستارعا تىيىم سالۋ جانە قوعامدىق كولىككە بولىنگەن بۇرىلىستى ۇيىمداستىرۋ ارقىلى قيىلىستاردىڭ وتكىزۋ قابىلەتى مەن قوعامدىق كولىكتىڭ وتكىزگىشتىگى ارتتى. ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ تاعى ءبىرى – جۇرگىزۋشى قۇرامىنىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ. ماسەلەن, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ورتالىعىندا ءتۇرلى باعدارلامالار بويىنشا 7,5 مىڭنان اسا جۇرگىزۋشى مەن 2,5 مىڭ جاتەج (كوندۋكتورلار) كونسۋلتانتتارى وقىتىلدى. مارشرۋتتىق جەلى بويىنشا جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ ناتيجەسى بويىنشا اۆتوبۋس تاسىمالداۋ قىزمەتىنىڭ ساپاسى ارتتى. جۇرگىزۋشىلەر اراسىنداعى «جارىس», ايالداما پۋنكتتەرىندە ۇزاق تۇرۋ, ايالداما پۋنكتتەرىنەن توقتاماي ءوتۋى, جۇرگىزۋشىلەردىڭ دورەكىلىگى سياقتى بۇزۋشىلىقتار ءىس جۇزىندە نولگە دەيىن ازايتىلدى. قوعامدىق كولىكتى پايدالاناتىن تۇرعىنداردىڭ ۇلەسى 50%-عا دەيىن ارتتى. اۆتوبۋس پاركى 80%-عا جاڭارتىلدى. 400-دەن اسا ەسكىرگەن اۆتوبۋس پايدالانۋدان شىعارىلدى), 838 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىندى, ونىڭ 100-ءى ەلەكتروبۋستار», دەيدى City Transportation Systems كومپانياسىنىڭ ماماندارى.
ساتىپ الىنعان اۆتوبۋستار ەلوردانىڭ كليماتتىق جاعدايلارىنا بەيىمدەلگەن (قوس اينەكتەۋ, كۇشەيتىلگەن جىلىتۋ جانە اۋا باپتاۋ جۇيەسى), اۆتوبۋستاردىڭ ەدەنى تومەن جانە مۇگەدەكتەرگە ارنالعان پاندۋستارى بار, بارلىق جۇيەمەن جابدىقتالعان: بەينەباقىلاۋ, ديسپەتچەرلەۋ, اقپاراتتاندىرۋ جانە جول اقىسىن تولەۋدىڭ ەلەكتروندى جۇيەسى. 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قوعامدىق كولىكتىڭ بارلىعى جولاقىسىن تولەۋدىڭ ەلەكتروندى جۇيەسىنە كوشتى.
الەمنىڭ جەتەكشى قالالارىنىڭ ۇلگىسىمەن ازاماتتاردى قولما-قول اقشاسىز ەسەپ ايىرىسۋعا كوشۋگە ىنتالاندىرۋ بويىنشا 2018 جىلعى 21 شىلدەدەن باستاپ سارالانعان تاريف ەنگىزىلدى. وندا قولما-قول اقشامەن تولەۋ, قولما-قول اقشاسىز تاسىلمەن تولەۋگە قاراعاندا ەكى ەسە قىمبات بولدى. وسى رەتتە كولىك كارتاسىمەن تولەۋدەن باسقا, تولەمنىڭ بالامالى تۇرلەرى ىسكە قوسىلدى. بۇل – SMS-حابارلامالار, QR-كودتار, ءتۇرلى قوسىمشالار ارقىلى تولەۋ. بۇگىندە جول ءجۇرۋدىڭ قولما-قول اقشاسىز تولەمىنىڭ ۇلەسى 100%-دى قۇرايدى, ال 2019 جىلى بۇل كورسەتكىش 97%-عا تەڭ بولدى. بۇل جۇيەنى ەنگىزۋ وڭ ناتيجە بەردى, ونىڭ ارقاسىندا تاسىمالداۋشىلاردىڭ شىعىس پەن كىرىستەر سوماسىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا, بارلىق جۇرگىزۋشىنى كاسىپورىندار شتاتىنا كوشىرۋگە جانە جول جارىستارىنان قۇتىلۋعا, كەستەلەردىڭ ساقتالۋىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك تۋدى. پاندەميا كەزەڭىندە شتاتتاعى جۇرگىزۋشىلەردىڭ ناقتى سانى 1 425 ادامدى قۇرايدى, بۇل – 2018 جىلمەن سالىستىرعاندا 30%-عا ارتىق.
ەكونوميكالىق تۇرعىدان العاندا, بۇل جۇيە كولەڭكەلى اينالىمنىڭ ۇلەسىن بارىنشا قىسقارتۋعا, سالىق تۇسىمدەرىن 40%-عا ۇلعايتۋعا جانە بيۋدجەتتىك قارجىلاندىرۋدى جوسپارلاۋدىڭ ناقتى تەتىگىن الۋعا مۇمكىندىك بەردى. جولاقىسىن تولەۋدىڭ ەلەكتروندى جۇيەسىن ەنگىزۋ, قىزمەت كورسەتۋ جانە تالداۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن كومپانيانىڭ بازاسىندا ارنايى بولىمشە جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن قاتار ولار جەڭىلدىك ساناتتارى بار ازاماتتارعا ارنالعان كارتوچكالاردى بەرۋ مەن قىزمەت كورسەتۋ جۇمىستارىمەن اينالىسادى.
ەلوردادا ازاماتتاردىڭ 6 ساناتى, سونداي-اق كولىك كارتاسى بار 18 جاسقا دەيىنگى بارلىق بالالار تەگىن جول جۇرۋگە قۇقىلى.
بۇگىندە ەلوردا كوشەلەرىندە جالپى ۇزىندىعى 77 شاقىرىمدى قۇرايتىن 24 ۋچاسكەدە بولىنگەن جولاقتاردىڭ قاڭقاسى قالىپتاستىرىلدى. ارنايى جولاقتاردى ەنگىزۋ تيىمدىلىگى ورتا ەسەپپەن كەمىندە 14%-دى قۇرادى. جەدەل جاردەم كولىكتەرى, ءورت ءسوندىرۋ جانە توتەنشە جاعدايلار تەحنيكاسى, سونداي-اق رەسمي تاكسي قىزمەتتەرىنىڭ ماشينالارى بەلگىلەنگەن جولاقتاردا ەركىن جۇرە الادى. بۇل اتالعان قىزمەتتەردىڭ كولىك قۇرالدارىنىڭ قاتىسۋىمەن بولاتىن جكو سانىن ايتارلىقتاي ازايتۋعا جانە كومەككە كەلۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسىنىڭ 2-كەزەگىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ايالداما پۋنكتىنە اۆتوبۋستاردىڭ كەلۋ ۋاقىتى تۋرالى اقپاراتتاندىرۋدىڭ 186 تابلوسى ورناتىلدى.
سونىمەن قاتار 6 قولجەتىمدى قوسىمشالاردا اۆتوبۋستاردىڭ ورنالاسقان جەرىن ونلاين رەجىمدە كورۋگە بولادى. ولار – 2GIS, Astrabus, ياندەكس ترانسپورت, Senim, SmartAstana, BusTime سياقتى تانىمال قوسىمشالار. مارشرۋتتىق جەلىلەر مەن اۆتوبۋستاردىڭ تۇراقتى جاڭعىرتىلۋىن, تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى, ۇزدىك الەمدىك پراكتيكالاردى قولدانا وتىرىپ, قالانىڭ جقۇ وزگەرىستەردى ەسكەرە وتىرىپ, كولىك ماماندارىنا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ورتالىعىندا ءتيىستى وقىتۋ جۇرگىزىلۋدە.
وقىتۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – جۇرگىزۋشىلەردىڭ مادەنيەتىن, ولاردىڭ كاسىبيلىگى مەن قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, كولىك سالاسىنداعى ءبىلىمدى وزەكتەندىرۋ. 2020 جىلى 635 جۇرگىزۋشى جانە 393 باسقا دا قوعامدىق كولىك ماماندارى (1 028 ادام) وقۋدان ءوتتى.
«iKomek 109» بىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعى – ەلوردانىڭ كوممۋنالدىق كاسىپورىندارىنىڭ بارلىق بايلانىس ورتالىقتارىن بىرىكتىرەتىن جانە قالا تۇرعىندارىمەن ۇنەمى بايلانىستا بولاتىن, 24/7 رەجىمىندە جۇمىس ىستەيتىن بىرىڭعاي جۇيە. سونىڭ ارقاسىندا ەلوردا تۇرعىندارىنان وتىنىشتەرى مەن ۇسىنىستارى تالدانادى.
سپورت مادەنيەتىن دامىتۋ ماقساتىندا 2014 جىلدان باستاپ ەلوردادا Astana Bike ۆەلوپروكاتىنىڭ جوباسى ىسكە اسىرىلدى. وسى جىلى بۇل جوبا CTS كومپانياسىنىڭ باسقارۋىنا بەرىلدى, ونىڭ شەڭبەرىندە كەلەسى جۇمىستار جۇرگىزىلدى. دالىرەك ايتساق, Velobike.kz رەسمي سايت قايتا جاسالدى, سايتتا تىكەلەي ونلاين تىركەۋ, ونلاين تولتىرۋ جانە تولەۋ فۋنكتسيالارى 24 ساعاتتىق رەجىمدە ەنگىزىلدى, iKomek وپەراتورلارى تارتىلدى, مونيتورينگ ءۇشىن تبو كامەرالارى مەن كبد قىزمەتكەرلەرى جۇمىلدىرىلادى. وسى جاڭالىقتاردىڭ بارلىعى بۇل قىزمەتتىڭ ايتارلىقتاي وسۋىنە ىقپال ەتتى جانە ناتيجەسىندە پايدالانۋشىلار سانى 2 ەسە ءوستى. ىسكە قوسىلعان ساتتەن باستاپ جۇيەدە 14,2 مىڭنان اسا جاڭا پايدالانۋشى تىركەلدى, 14 مىڭ ابونەمەنت ساتىپ الىندى, ال ۆەلوسيپەدتى پايدالانۋشىلاردىڭ جالپى ءجۇرىپ وتكەن جولى 1,6 ملن كم قۇرادى.
كەلەسى جىلى ۆەلوستانسالاردىڭ سانىن 25 بىرلىككە, ال ۆەلوسيپەدتەردى 300 بىرلىككە ۇلعايتۋ جوسپارلانۋدا.
