ونەر • 29 قازان, 2020

«قۇشتارلىق» بيلەگەن «تۇيسىك» جانە دەۆيدتىڭ دەبيۋتى

200 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇزاق ۇزىلىستەن كەيىن «استانا بالەتتەگى» ادەمى الەم كورەر­مەنىنە ەسىگىن قايتادان ايقارا اشپاق. سەگىزىنشى تەاتر ماۋسىمىن مەرەكەلەۋگە قىزۋ دايىن­دىقتى باستاپ كەتكەن ونەر ۇجى­مى الداعى اپتادا ءۇش بىردەي قويى­لىمنىڭ تۇساۋىن كەسەدى. كاران­تين تارتىبىنە باعىنا وتىرىپ, جاي-جايلاپ جاندانىپ كەلە جات­قان تەاتر جۇمىسى بەكزات ونەر جانكۇيەرلەرىن شىن قۋانت­تى. ونلاين تارتىپتە بيلەت الۋعا اسىققان كورەرمەننىڭ قاراسى دا سۇلۋ ونەردى ساعىنعان قاۋىمنىڭ ساعىنىشىن ايگىلەپ تۇرعانداي.

«قۇشتارلىق» بيلەگەن «تۇيسىك» جانە دەۆيدتىڭ دەبيۋتى

وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن دارىگەرلەردىڭ قۇرمەتىنە ءۇش قايىرىمدىلىق كونتسەرتپەن جۇمىسىن باستاعان تەاتر ۇجى­مى ەندى شىن مانىندەگى شىعار­ماشىلىق ىزدەنىستەرىنە ەرىك بەرمەك. بىرنەشە اي ۇزدىكسىز دا­يىندالىپ, سىرعا تولى سۇ­يىكتى ساحناسىنا تولقي قادام باس­قالى تۇرعان ۇزدىك بالەت ار­تىستەرى مادەنيەت جانە سپورت مي­نيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن 30 قازان جانە 6 قاراشا كۇندەرى تالعامپاز كورەرمەن نازارىنا جاڭا جۇمىستارىن ۇسىنادى. اتاپ ايتساق, 30 قازاندا كورەر­مەن قاۋىم قوس بىردەي كوركەم قويىلىمنىڭ كۋاسى بولادى. ياعني ءبىر كەشتە تەاتر ساحنا­سىندا شەتەلدەن ارنايى شا­قى­رىلعان حورەوگراف ماماندار – ريكاردو امارانتەنىڭ «Lon­ging» («قۇشتارلىق») جانە دە­ۆيد دجوناتاننىڭ «Instinct» («تۇي­سىك») ءبىر اكتىلى بالەتتەرىنىڭ پرەمەراسىن تاماشالايدى.

ريكاردو امارانتە ەسىمى قا­زاق­ستاندىق كورەرمەنگە ءبىرشاما تانىس. ونىڭ قويىلىمدارى تەاتردىڭ كونتسەرتتىك جانە گاس­ترولدىك باعدارلامالارىندا تۇراقتى تۇردە كورسەتىلەدى. حو­رەوگرافتىڭ ارگەنتينالىق كومپوزيتورلار استور پياتستسوللا مەن پابلو تسيگلەردىڭ مۋزىكاسىنا قويىلعان تىڭ تۋىندىسى – «Longing» («قۇشتارلىق») با­لەتىندە كورەرمەن قاۋىم قيمىل­مەن ورىلگەن ەموتسيانىڭ تولقىنى مەن كوركەم بەزەندىرۋدەگى مينيماليزمگە كۋا بولادى. اتالعان جۇمىسىندا بالەتمەيستەر «بۇل ومىردەن, ماحابباتتان, جالپى ءوزارا قارىم-قاتىناستان شىن مانىندە نە كۇتەمىز, نەنى قا­لايمىز؟» دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىن ىزدەگەندەي. ايتسە دە, ايتۋلى تاقىرىپتى قوزعاي وتىرىپ, ول بىرجاقتى جاۋاپ بەرمەي, كورەرمەننىڭ ءوز بەتىنشە وي قورىتۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

– بۇل بالەت ءتۇس سەكىلدى. كور­گەن ءتۇسىمىز نە جايلى ەكەنىن تۇ­سىنە بەرمەيمىز عوي. ونى بى­رەۋگە ايتىپ وتىرعاندا دا «مۇ­نىڭ نە سىرى بار؟» دەگەن سە­كىلدى ىشتەي ويعا قالاسىڭ. راس قوي. سول سەكىلدى, وسى بالەتتى كورگەن سوڭ دا, اركىم وزىنشە وي تۇيەدى. مۇنداعى پلاستيكالىق شەشىمدەر ءوزىم ۇناتاتىن نەو­كلاسسيكا مانەرىندە جاسالعان. بارلىق كلاسسيكالىق قادامدار مودەرن جانە نەوكلاسسيكاعا ترانس­فورماتسيالانعان. تانگو­نىڭ دا از-كەم اسەرى بار. قىسقا­سى, «قۇشتارلىقتى» كورى­ڭىز! ءبا­رىن مۋزىكا جەتكىزەدى», دەدى اتاقتى بالەتمەيستەر پرەمە­را­الدى دايىندىقتان قولى قالت ەتكەن كەزدە ساۋالىمىزعا وراي نازارىن بىزگە بۇرىپ.

ال «Instinct» («تۇيسىك») قويى­لىمى – تەاتردىڭ جەتەكشى ءسوليسى دەۆيد دجوناتاننىڭ «استانا بالەت» تەاترىنا ارناپ قويعان العاشقى بالەتى, ياعني دەۆيدتىڭ دەبيۋتى. بۇعان دەيىن ول بالەتمەيستەر رەتىندە اۋستراليانىڭ باتىس بالەتى مەن فلاندريا كو­رولدىك بالەتىنىڭ ترۋپپالارىمەن شىعارماشىلىق ارىپتەستىك ورناتقان. حورەوگرافتىڭ اي­تۋىنشا, بالەتتى جاساۋ يدەياسى ءبىر جىل بۇرىن پايدا بولعانى­مەن, قازىرگى تاڭدا وزەكتىلىگى ءتىپتى ارتا تۇسكەن.

– پاندەميا بالەتتىڭ يدەيا­سى­نا ەرەكشە اسەر ەتتى. كاران­تين كەزىندە قانداي كۇي كەشكەنىمىز­دى ايتامىن. ليبرەتتودا دا وسى جايلى جازدىم: كوپتەگەن ادام ءوزىنىڭ جاقىن تۋىستارىمەن, سۇيىكتى جاندارىمەن كەزدەسە المادى. وسى سەزىم, ءبىر بولۋعا دەگەن ۇمتىلىس ەرەكشە ماڭىزعا يە. بالەتتىڭ اتى – «تۇيسىك». سەبەبى الەمدى جايلاعان اۋىر ىندەت پەن لوكداۋن كۇتپەگەن جەردەن ورىن الىپ, ءبىزدىڭ ينستينكتيۆتى ادەتتەرىمىز وزگەرىسكە ۇشىرادى. وسى جايلى ويلار مەنى مازالادى. ءبىز بۇرىنعىداي ءومىر سۇرە المادىق, بىراق ءبارىبىر ءومىر ءسۇ­رۋىمىز كەرەك ەدى», دەيدى دەۆيد دجوناتان.

«استانا بالەتتىڭ» كو­رەر­مە­نىنە ارناعان تاماشا تارتۋى مۇنىمەن استە تولاستاماق ەمەس. 6 قاراشادا بالەتسۇيەر قا­ۋىم تاعى ءبىر عالامات پرەمەرا­نىڭ كۋاسى بولادى. ەلوردالىق ­بالەت تەاترى ساحناسىندا «100 جاڭا ەسىم» جو­با­سىنىڭ جەڭىمپازى, وتان­دىق بەلگىلى تالانتتى حورەوگراف انۆارا سادىقوۆانىڭ «جەل­تو­راڭعى تۋرالى اڭىز» ءبىر اك­­تىلى بالەتى كورسەتىلەدى. قۋات شىل­­دە­باەۆتىڭ مۋزىكاسىنا قويىل­عان بالەت جەلتوراڭعى اعاشى جاي­لى بايان ەتەدى. اعاشتىڭ جەلتوراڭ­عى اتالاتىن سەبەبى – جەلسىز كۇن­دە دە ونىڭ بۇتاقتارى تەربەلىپ تۇ­رادى ەكەن.

– بۇل بالەتتە ءبىز اعاش بەينە­سى ارقىلى حالقىمىزدىڭ ءور رۋ­حى مەن قايراتى جايلى وي وربى­تە­مىز. ادامداردىڭ تابيعاتقا زيان كەلتىرۋى, ادام مەن تابيعات ارا­سىنداعى قايشىلىق نەگىزگى ماسەلە رەتىندە كوتەرىلەدى, ياعني قويىلىمنىڭ وزەگى وسى نەگىزدە تارقاتىلادى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ادام مەن قورشاعان ورتا ارا­سىنداعى ۇيلەسىمدىلىكتى تابۋ, –  دەگەن ويىمەن ءبولىستى حورەوگراف انۆارا سادىقوۆا.

راس, بالەت الەمى – كوركەم. تا­ماشالاپ وتىرىپ ىشتەي تازا­راسىڭ, تاڭعاجايىپ كوڭىل كۇيگە بولەنەسىڭ, ويلاناسىڭ. ويتكەنى بالەتتىڭ بولمىسى تۇپ-تۇتاس سۇ­لۋلىق ءھام تازالىق. ەندەشە, تازارۋعا اسىعايىق!

 

سوڭعى جاڭالىقتار