جىل سايىن قاراشا ايى قوستانايلىق ديقاندار مەن شارۋالاردىڭ «بالاپان سانار» ۋاقىتى. التىن كۇرەك سوعىپ, قار كوبەسى سوگىلگەننەن قارا كۇز تۇسكەنشە شارۋا مەن ديقانعا دامىل جوق. مالشىنىڭ مالى تولدەيدى, شارۋا جەرگە ءدان سىڭىرەدى. ەگىن مەن مالدى جازىمەن ءوسىرىپ, استىقتى قامباعا قۇيىپ, مالدان سالماق العانشا, ءسۇت پەن ەتتىڭ ءونىمىن كوبەيتەمىن دەگەنشە قارا كۇز دە جەتەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇنى ولار 2013 جىلدى قورىتىندىلادى. داستارقانداعى ناننىڭ وڭايلىقپەن كەلمەيتىنىن جۇرت شامالايدى. ال التى اي جاز ماڭدايىن جەل قاعىپ, ارقاسىن كۇن جەگەن ديقان بارلىق قيىندىققا قارسى تۇرادى.
جىل سايىن قاراشا ايى قوستانايلىق ديقاندار مەن شارۋالاردىڭ «بالاپان سانار» ۋاقىتى. التىن كۇرەك سوعىپ, قار كوبەسى سوگىلگەننەن قارا كۇز تۇسكەنشە شارۋا مەن ديقانعا دامىل جوق. مالشىنىڭ مالى تولدەيدى, شارۋا جەرگە ءدان سىڭىرەدى. ەگىن مەن مالدى جازىمەن ءوسىرىپ, استىقتى قامباعا قۇيىپ, مالدان سالماق العانشا, ءسۇت پەن ەتتىڭ ءونىمىن كوبەيتەمىن دەگەنشە قارا كۇز دە جەتەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇنى ولار 2013 جىلدى قورىتىندىلادى. داستارقانداعى ناننىڭ وڭايلىقپەن كەلمەيتىنىن جۇرت شامالايدى. ال التى اي جاز ماڭدايىن جەل قاعىپ, ارقاسىن كۇن جەگەن ديقان بارلىق قيىندىققا قارسى تۇرادى.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى بازىل جاقىپوۆ بايانداعانداي, وتكەن جىلى كوكتەن تامشى تامباپ ەدى, بيىل شىلدەنىڭ ورتاسىندا جاۋعان جاڭبىر ەگىندى جيناپ العانشا دامىل بەرگەن جوق. تابيعاتتىڭ وسىنداي قۇبىلمالى قيىندىعىنا قاراماستان بيىل قوستانايلىق ديقاندار رەسپۋبليكادا جينالعان جالپى استىقتىڭ تورتتەن ءبىرىن بەردى. وبلىستا بارلىعى 4,4 ميلليون گەكتارعا ءدان سەبىلگەن بولاتىن, سونىڭ 4,0 ميلليون گەكتارى بيدايعا تيەسىلى. جىل اياعىنا قاراي وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى بارلىق جالپى ءونىمى 255 ميلليارد تەڭگە بولادى, ونىڭ 155 ميلليارد تەڭگەسى ەگىن شارۋاشىلىعى, 100 ميلليارد تەڭگەسى مال شارۋاشىلىعىنىڭ مولشىلىعى. فيزيكالىق كولەم يندەكسى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 130 پايىزدى قۇرادى.
وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان كومەكتىڭ ورنى بولەك. ۇستىمىزدەگى جىلى اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ ءۇشىن 12 ميلليارد تەڭگە قايتارىمسىز قارجى ءبولدى. وتكەن جىلى قۋاڭشىلىقتان زارداپ شەككەن شارۋاشىلىقتار ءۇشىن ۇكىمەت كوكتەمگى دالا جانە كۇزگى جيىن-تەرىن جۇمىستارى ءۇشىن «توبىل» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى ارقىلى 4 ميلليارد تەڭگەدەن استام نەسيە بەردى. تۇقىم ءوندىرۋ جۇمىسىن دامىتۋ ىسىنە وبلىس بيۋدجەتىنەن 250 ميلليون تەڭگە تاعى ءبولىندى. وسىنىڭ بارلىعى دا ديقاندارعا كوپ جەڭىلدىك اكەلدى. سونىڭ ارقاسىندا 4 ميلليون 400 مىڭ گەكتار القاپتان 5 ميلليون توننانىڭ سىرتىندا التىن ءدان قامباعا قۇيىلدى. گەكتار اينالىمى ورتا ەسەپپەن 11,4 تسەنتنەردەن اينالدى. مەڭدىعارا اۋدانىنداعى الەكساندر كليمەنكو باسقاراتىن «زاريا» شارۋاشىلىعىندا گەكتار اينالىمى 22 تسەنتنەردەن كەلدى. بۇل كورسەتكىشتى قاراسۋ اۋدانىنداعى اندرەي دانياروۆ باسقاراتىن «اگروس» شارۋاشىلىعى 21 تسەنتنەردەن, ماكسيم ارتەمۋك باسقاراتىن «ماكس» شارۋاشىلىعىندا 16 تسەنتنەردەن قايىردى. جەردەن جيناعان ريزىق وبلىس قاجەتىن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, ەلىمىزدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىنە دە قوماقتى ۇلەس قوسادى.
سوڭعى جىلدارى وبلىس ديقاندارى نارىق سۇرانىسىنا قاراي قيمىل جاساۋدى ۇيرەندى. جىلدان جىلعا تەك بيدايعا باسىمدىق بەرمەي, مايلى داقىلداردىڭ دا القابىن كەڭەيتىپ كەلەدى. بيىل ونى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 12 مىڭ گەكتارعا ارتىق سەپكەن بولاتىن. فەدوروۆ اۋدانىنداعى «قارجاۋ», «بەزبابنىي ۆ.ي.» قارابالىق اۋدانىنداعى «پريرەچنوە لا», «سانا اگرو», مەڭدىعارا اۋدانىنداعى «كاركەن», «ازات ي د» شارۋاشىلىقتارى ەگىس القابىنىڭ 20 پايىزدان 47 پايىزىنا دەيىن مايلى داقىل سەپتى. بۇل, وبلىستا ماي سىعاتىن كاسىپورىندار قاراسىنىڭ كوبەيۋىنە ىقپال ەتىپ وتىر.
وبلىستا مامانداندىرىلعان شارۋاشىلىقتار بيىل 56 مىڭ توننا كارتوپ پەن 13 مىڭ توننادان ارتىق كوكونىس جينادى. وبلىستا ونى ساقتايتىن زاماناۋي ۇلگىدە سالىنعان قويمالار جەتكىلىكتى. جىلدىڭ قاي مەزگىلىندە دە قوستانايلىقتار كوكونىس پەن كارتوپتى باسقا جاقتان ىزدەمەيدى.
بازىل جاقىپوۆ مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ارقاسىندا وبلىستا سوڭعى ءۇش جىلدا مال شارۋاشىلىعىن جاڭعىرتۋعا مول مۇمكىندىك تۋعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ناتيجەسى دە ايتارلىقتاي. وبلىستا بۇگىندە ءىرى قارانىڭ سانى 5 پايىزعا, جىلقى مەن قوي 4 پايىزعا ءوستى. وندىرىستىك سەكتورداعى ءىرى قارانىڭ ونىمدىلىگى دە ارتقان. سيىردىڭ اۋليەكول, اق باس سيىر سياقتى اسىل تۇقىمىن جوعالتپاي ءوسىرىپ وتىرعان زەينوللا جاڭبىرشينوۆ, قوزىباي وماروۆ جانە مال شارۋاشىلىعىندا تاماشا جەتىستىككە جەتكەن بوريس كنيازەۆ, يۆان ۆەچتەين سەكىلدى شارۋاشىلىق جەتەكشىلەرىنىڭ ءىسكەرلىگى, باي تاجىريبەلەرى كوپكە ۇلگى.
بيىلعى اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىن قورىتىندىلاعان سالتاناتتى جيىندا وبلىس اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆ مولشىلىق جاساپ وتىرعان ديقاندار مەن شارۋالاردى جەتىستىكتەرىمەن قۇتتىقتادى. ۇزدىكتەردى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرى» توسبەلگىسىمەن, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ, وبلىس اكىمىنىڭ ماقتاۋ قاعازدارىمەن ماراپاتتادى. وسى سالتاناتتا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ كامشات باستاعان ارداگەرلەرىنە دە قۇرمەت كورسەتىلدى. مەرەكە ءان مەن جىرسىز دا بولمادى. قوستاناي قالاسىنىڭ اكىمى عاۋەز نۇرمۇحانبەتوۆ, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى بازىل جاقىپوۆ, قوستاناي اۋدانى ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى امانگەلدى دوسجانوۆ باستاعان شەنەۋنىكتەر ەڭبەك مايتالماندارى الدىندا ونەر كورسەتتى.
اۋىل ەڭبەككەرلەرى وسىلاي كوڭىلدى ءبىر دەمدەدى. الايدا, ولار ءۇشىن جۇمىس بىتپەيدى. قاڭتار اۋا مال تولدەيدى, كەلەر جىلعى ەگىستىڭ قامىنا كىرىسەدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي.
