مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا بالىق شارۋاشىلىعىنا دا ەرەكشە ءمان بەرۋ كەرەگىن اتاپ وتكەن. وسى ورايدا ءبىر عانا كوكپەكتى اۋدانىندا بىرنەشە مەكەمە بالىق شارۋاشىلىعىن شالقىتىپ وتىرعانىن ايتا كەتۋگە بولادى. سونىڭ ءبىرى سامار اۋىلىنداعى «كۋزميچ» جشس-نە جولاي بۇرىلعانبىز.
ولار بالىقتى ۋىلدىرىقتان باستاپ, تاۋارلىق سالماعىن العانشا كۇتىپ-باپتايدى. مۇندا ۋىلدىرىقتى جەتىلدىرىپ, شاباق الاتىن زاماناۋي قۇرىلعى قويىلعان. كاسىپورىن باسشىلىعى الداعى ۋاقىتتا ومبى, ءسىبىر جاقتاردان قىزىل بالىقتىڭ تۇقىمىن الىپ كەلىپ, قۇرىلعى ارقىلى ءوسىرۋدى كوزدەپ وتىر. بۇل قوندىرعىدا جەتىلگەن بالىقتار باسسەيىنگە ءتۇسىپ, كەيىن كولگە جىبەرىلەدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قىزىل بالىقتىڭ سالماعى 100 گرامنان اسسا, ءارى قاراي تەز ءوسىپ كەتەدى. ال فورەل تۇقىمداستار جازدىڭ كۇنگى اپتاپ ىستىقتا سۋدىڭ تەمپەراتۋراسىنا شىداس بەرمەيتىن كورىنەدى.
كاسىپورىن جىلىجايدا اكۆاپونيكا جاساۋدى دا تاجىريبەدەن وتكىزىپ كورگەن. ياعني, ۇلكەن اكۆاريۋمعا بالىق جىبەرىپ, ۇستىڭگى جاعىنا وسىمدىك وسىرگەن. ءسويتىپ ءبىر مەزگىلدە, ءبىر ورىننان بالىق پەن جەمىستەن قاتار پايدا تاپقان. الداعى ۋاقىتتا بۇل تاجىريبەمەن بىرگە شايان ءوسىرۋ دە جوسپارلارىندا بار.
– نەگىزىنەن باسسەيندە فورەل تۇقىمداس بالىقتار ءوسىپ جاتىر. ولارعا ۋاقىتىمەن تاماعىن بەرىپ, باسسەيندى تازالاپ وتىرامىز. سۋ جەر استىنان شىعىپ جاتقاندىقتان قىستىڭ كۇنى دە قاتا قويمايدى. - 40-45 گرادۋس اياز بولسا, باسسەيندى بولمەنىڭ ىشىنە پەش جاعىپ, تەمپەراتۋرانى ۇستايمىز. كولدەگى تور سىزىعىنداعى بالىقتار دا ۇنەمى جۇمىسشىلاردىڭ قاراۋىندا, – دەيدى بالىقتىڭ بابىن بىلەتىن بولات مۇرىنباەۆ.
ال كاسىپورىنعا قاراستى كولدىڭ اۋماعىنداعى بالىقشىلار اۋلاعاندارىن تىكەلەي زاۋىتقا وتكىزەدى. بەكىرە, سازان, كوكسەركە, الابۇعا, شورتان سىندى بالىقتار زاۋىتتا تولىقتاي وڭدەلىپ, تازالانىپ ساتىلىمعا جونەلتىلەدى.
– بالىقتاردى جاشىكتەرگە تەكشەلەپ جيناپ, -40 گرادۋستىق مۇزداتقىشقا قاتىرامىز. نارىقتاعى سۇرانىسقا قاراي ءسۇرپى ەتىن سىلىپ الىپ جەكە ازىرلەيمىز, ەتىن ۇنتاقتاپ تارتامىز. ونىمدەرگە سۇرانىس وتە جوعارى. قازىرگى ۋاقىتتا قىتاي, رەسەي, ازەربايجان, گرۋزياعا شىعارىپ وتىرمىز. بالىق وسىرۋگە قولايلى 105 تونناعا ارنالعان تور سىزىعىمىز بار. «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنان» «اگروەكسپورت» باعدارلاماسى بويىنشا 50 ملن تەڭگە نەسيە الىپ, وسىنداي قۇرىلعىلارعا قول جەتكىزىپ وتىرمىز. 25-تەن استام ادام جۇمىسپەن قامتىلعان, – دەيدى كاسىپورىن باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باقىت مۇباراكوۆا.
باعالى بالىق ءوسىرۋدى ەكى جىل بۇرىن قولعا العان شارۋاشىلىق جىلىنا 100 توننا ءونىمدى نارىققا شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. الايدا قازىرگى تاڭدا كولدەگى بالىق قورى قانداي؟
وسىدان ءتورت-بەس جىل بۇرىن مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن باعالى جانە جويىلىپ بارا جاتقان بالىق تۇرلەرىن مولايتۋ ءۇشىن ساماردا «كوكپەكتى اكۆاكۋلتۋرا» اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىس كووپەراتيۆى قۇرىلعان بولاتىن. ونىڭ ماقساتى – بالىق قورىن كوبەيتۋمەن قاتار كاسىبي, سپورتتىق, اۋەسقوي بالىق اۋلاۋدى دامىتۋ ەدى. بۇل كووپەراتيۆكە بالىق قورىن ساقتاپ, قالپىنا كەلتىرۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەيمىن دەگەن ازاماتتار كىرە الادى. بۇگىندە كووپەراتيۆ بەكىرە, سازان, شورتان, الابۇعا, كوكسەركە سىندى باعالى بالىق تۇرلەرىن ءوسىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىر. 2018 جىلدىڭ اقپانىندا «كوكپەكتى اكۆاكۋلتۋرا» كووپەراتيۆىنە جەتىلدىرىلگەن تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ, بۇقتىرما سۋ قويماسىنىڭ تاۋلى-القاپتىق بولىگىندە باعالى بالىق تۇرلەرىن تور ىشىندە وسىرۋمەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرىلگەن. سونداي-اق سپورتتىق-اۋەسقويلىق جانە كاسىپتىك بالىق اۋلاۋدى دامىتۋ ءۇشىن بۇقتىرما سۋ قويماسىنىڭ بالىق اۋلاۋ ۋچاسكەسىندە ينفراقۇرىلىم جۇرگىزىلىپ, تۇرعىن ۇيلەر سالىندى.
بىراق مامانداردىڭ پىكىرىنشە, بۇقتىرما, وسكەمەن, ءشۇلبى سۋ قويمالارىنداعى سۋدىڭ تەمپەراتۋراسىنىڭ تومەندىگى بالىقتىڭ وسۋىنە كەرى اسەرىن تيگىزەتىن كورىنەدى. ونىڭ ۇستىنە شىعىستا قىزىل كىتاپقا ەنگىزىلگەن نەلما تۇقىمداس بالىقتاردى ءوسىرۋدىڭ ادىستەمەلەرى مەن تەحنولوگيالارى دا جوق ەكەن.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كوكپەكتى اۋدانى
