كەشە استانا قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاقستان ءدىنتانۋشىلارىنىڭ «زايىرلى مەملەكەتتەگى ءدىننىڭ ءرولى» تاقىرىبىندا ءۇشىنشى فورۋمى بولىپ ءوتتى.
كەشە استانا قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاقستان ءدىنتانۋشىلارىنىڭ «زايىرلى مەملەكەتتەگى ءدىننىڭ ءرولى» تاقىرىبىندا ءۇشىنشى فورۋمى بولىپ ءوتتى.
ءىس-شاراعا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, بەلگىلى قازاقستاندىق ءدىنتانۋشى عالىمدار, تەولوگتار, ورتا مەكتەپتەردىڭ «ءدىنتانۋ نەگىزدەرى» ءپانىنىڭ مۇعالىمدەرى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى, ءدىني ءبىرلەستىكتەردىڭ, قوعامدىق ۇيىمدار مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.
قازاقستان ءدىنتانۋشىلارىنىڭ جىل سايىنعى فورۋمى بيىل پلەنارلىق وتىرىستان باستالىپ, وندا فورۋمنىڭ نەگىزگى تاقىرىبى تالقىعا سالىندى. ودان كەيىن ءتورت سەكتسيالىق وتىرىس جالعاسىن تاۋىپ, وندا زايىرلى مەملەكەتتەگى ءدىني ساياساتتىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرى قوزعالدى.
فورۋمدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باعلان مايلىباەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى مارات ءازىلحانوۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەپ, ءوز باياندامالارىندا زايىرلى مەملەكەتتەگى ءدىننىڭ رولىنە باسا نازار اۋداردى.
سونداي-اق, پلەنارلىق وتىرىستا «ءدىنتانۋشىلار كونگرەسى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ فيلوسوفيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى عاريفوللا ەسىم «قازىرگى زامانداعى ءدىني احۋال جانە زايىرلى مەملەكەتتەگى ءدىنتانۋشىلاردىڭ ءرولى» تاقىرىبىندا ءسوز سويلەپ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى كامال بۇرحانوۆ قازاقستانداعى ءدىني تولەرانتتىلىق جايىندا اڭگىمە قوزعادى.
فورۋمنىڭ ماقساتى ءدىن سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ بويىنشا بىرىگىپ قىزمەت ەتۋگە ەلدەگى وتاندىق عىلىمي جانە ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ نازارىن اۋدارۋ, جالعان ءدىني اعىمداردىڭ, سونداي-اق, ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ ىقپالىن تومەندەتۋ فاكتورى رەتىندەگى ءدىنتانۋ ءبىلىمىنىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋدىڭ يننوۆاتسيالىق جولدارىن انىقتاۋ, ءدىني اعارتۋ مەن حالىقتىڭ ءدىني ساۋاتىن كوتەرۋدەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ورنى مەن ءرولىن تابۋ جانە انىقتاۋ بولدى.
«زايىرلى مەملەكەتتىڭ ءدىن سالاسىنداعى ساياساتىن ىسكە اسىرۋ: ايماقتىق تاجىريبە جانە پروبلەمالار» اتتى ءبىرىنشى سەكتسيادا ەلدەگى كونفەسسياارالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ كەزىندە تۋىندايتىن كۇردەلى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
«قازاقستاننىڭ زايىرلى وقۋ ورىندارىنداعى ءدىنتانۋ نەگىزدەرىن وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ: ادىسنامالىق جانە پراكتيكالىق اسپەكتىلەر» اتتى ەكىنشى سەكتسيادا ءدىنتانۋ نەگىزدەرىن ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنا ماڭىزدى وقۋ پاندەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە ەنگىزۋ جولىمەن جاستار ورتاسىندا ءدىني ساۋاتتىلىق دەڭگەيىن كوتەرۋدىڭ ءرولى مەن ماڭىزى تالقىعا سالىندى.
«زايىرلى مەملەكەتتەگى ءدىني راديكاليزمنىڭ الدىن الۋ ءادىسنامالارى» اتتى ءۇشىنشى سەكتسيانىڭ قاتىسۋشىلارى ءدىني راديكالدى اعىمداردىڭ قىزمەتتەرىنە قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردى, سونداي-اق, قوعامدا پايدا بولاتىن قاۋىپ-قاتەرلەردى دەر كەزىندە انىقتاۋ تەتىكتەرى مەن ولاردى شەشۋ جولدارىن ورتاعا سالدى.
«قازىرگى قازاقستان اۋماعىنداعى يسلامنىڭ تاريحى» اتتى ءتورتىنشى سەكتسيادا قازاقستان ءۇشىن ءداستۇرلى بولىپ تابىلاتىن سۇننيتتىك يسلامنىڭ حانافي ءمازھابىن قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرلەرى مەن ادەت-عۇرىپتارىن ەسەپكە الا وتىرىپ ناسيحاتتاۋ قاجەتتىگى جايىندا ايتىلدى.
بيىل تۇڭعىش رەت قازاقستان ءدىنتانۋشىلارىنىڭ فورۋمىندا ءدىنتانۋشىلار كونگرەسى قۇرمەت گراموتالارىمەن جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇزدىك وقىتۋشىلارى مەن مەكتەپتەردىڭ «ءدىنتانۋ نەگىزدەرى» ءپانىنىڭ مۇعالىمدەرى ەستەلىك سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.
فورۋمداعى باستى وقيعالاردىڭ ءبىرى – «ە-Islam» اقپاراتتىق-اعارتۋشىلىق عالامتور-پورتالىنىڭ تۇساۋكەسەرى بولدى. ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى مارات ءازىلحانوۆ بۇل پورتال مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ 38-ءشى وتىرىسىنىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا بەرگەن تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا دايىندالعانىن ايتتى. «ە-Islam» عالامتور-پورتالى كوپشىلىك قازاقستاندىق اۋديتورياعا قازاقستانداعى يسلام تۋرالى تولىققاندى اقپارات بەرۋگە ارنالعان.
ودان كەيىن ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ اقپاراتتىق-كونسۋلتاتيۆتىك ورتالىعى جانىندا قىزمەت ەتەتىن «قاۋىرت جەلى – 144» جوباسىنىڭ دا تانىستىرىلىمى ءوتتى. بۇل جوبا ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلدى.
جوبانىڭ ماقساتى ازاماتتار مەن ۇيىمداردان ءدىني سالاعا قاتىستى بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا اقپاراتتاردى قابىلداۋ, سونىمەن بىرگە, دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمداردىڭ قىزمەتىنەن زارداپ شەككەندەرگە كونسۋلتاتسيالىق جانە پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋ بولىپ تابىلادى. ازاماتتار «قاۋىرت جەلىنىڭ» 114 نومىرىنە قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىنان تاۋلىك بويى قوڭىراۋ شالا الادى. ورتالىقتا كاسىبي پسيحولوگتار, زاڭگەرلەر, ءدىنتانۋشىلار جۇمىس جاسايدى. كەڭەس بەرۋ تەگىن ءارى قۇپيا تۇردە جۇرگىزىلەدى.
ساۋلەبەك ءبىرجان.
