14 قاراشا, 2013

ءبارىن ماماندار شەشەدى

430 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە دەنساۋلىق سالاسى بويىنشا جوعارى وقۋ ورىندارى باسشىلارىنىڭ ءباسپاسوز ءماسليحاتى ۇيىمداستىرىلدى. جيىندى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەرىك ءبايجۇنىسوۆ جۇرگىزدى.

پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە دەنساۋلىق سالاسى بويىنشا جوعارى وقۋ ورىندارى باسشىلارىنىڭ ءباسپاسوز ءماسليحاتى ۇيىمداستىرىلدى. جيىندى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەرىك ءبايجۇنىسوۆ جۇرگىزدى.

11 قازاندا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ەل­باسى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن سىنعا العان بولاتىن. سوندا سالاداعى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى رەتىندە مامانداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى اتالعان-دى. كەشەگى جيىندا نەگىزىنەن مەديتسينا ماماندارىن دايار­لاۋ ماسەلەسى تاقىرىپقا ارقاۋ بولدى. «دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنە سەنسەك, مامان جەتىسپەۋشىلىگى دۇنيەجۇزى بو­يىنشا وزەكتى ماسەلەلەردىڭ قاتارىندا. الەمدە 4,5 ميل­ليونداي مەديتسينالىق قىز­مەتكەر جەتىسپەيدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز دارىگەرلەرمەن قامتىلۋ بويىنشا الەمدە 10-ورىندا تۇر. ياعني, 10 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 39 دارىگەردەن كە­لەدى», – دەدى ۆيتسە-مينيستر.

ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ماماندار جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن مەدي­تسي­نالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا ستۋدەنتتەر قابىلداۋ كولەمى ارتتىرىلۋدا. ايتالىق, 2007 جىلى مەديتسينالىق جو­عا­رى وقۋ ورىندارىنا 4 مىڭ ستۋدەنت, 2008 جىلى 4500 ستۋ­دەنت, 2009 جىلى 5 مىڭ ستۋ­دەنت قابىلدانعان. 2007 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ گرانتى شەڭبەرىندە اۋىل جاستارى ءۇشىن 30 پايىز كۆوتا قاراستىرىلعان. ولار وقۋلارىن تامامداعان سوڭ (2014 جىلدان باستاپ) مىندەتتى تۇردە اۋىلدا 3 جىل جۇ­مىس ىستەۋلەرى كەرەك. 2011 جىلى «ءبىلىم تۋرالى» زاڭعا مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن وقىعان تۇلەكتەر 2019 جىلدان باستاپ جوو-دان كەيىن 3 جىل مىندەتتى تۇردە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگى تۋرالى وزگەرىس ەنگىزىلگەن.

ە.ءبايجۇنىسوۆ وعان قوسا سالاداعى مامان تاپشىلىعى ماسەلەسىن مەديتسينالىق قىز­مەتكەرلەردىڭ ايلىق جالاقى­لا­رىن ارتتىرۋ ارقىلى شەشۋگە بولاتىنىن, بۇل ءۇشىن مۇددەلى ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيتىندىكتەرىن مالىمدەدى.

جيىندا ءسوز العان قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەر­سي­تەتىنىڭ رەكتورى ايقان اقا­نوۆ ءوزى باسقاراتىن ءبىلىم ورداسىندا سوڭعى 5-7 جىلدان بەرى وزگەرىستەر بولىپ جات­قا­نىن, ناتيجەسىندە 2014 جىلى وقۋ بىتىرەتىن تۇلەكتەر حا­لىق­ارالىق ستاندارتقا سايكەس ماماندار بولىپ شىعاتىنىن باياندادى. ول مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسىن قام­تا­ماسىز ەتەتىن نەگىزگى فاكتور­لار رەتىندە ءبىلىم بەرۋ باع­دار­لامالارىن, وقىتۋشى-پرو­فەسسورلار الەۋەتىن, ماتە­ريال­دىق-تەحنيكالىق بازانى, ۇزدىك ستۋدەنتتەردى تاڭداي ءبىلۋ مەن ءبىلىم-داعدىنى تاۋەل­سىز باعالاۋدى اتادى. جاڭا جۇيە بويىنشا ستۋدەنت­تەر بولاشاقتا كىم بولاتىنىن (حيرۋرگ, گينەكولوگ, ەن­دو­كرينولوگ, ت.ب) 1-كۋرس­تا انىقتايدى. سونداي-اق, ستۋ­دەنت­تەردىڭ شەت مەملەكەتتەر­دە تاجىريبە الۋى جولعا قويىلعان. «سوڭعى 4 جىلدىڭ ىشىندە الەمنىڭ 40 شاقتى مەملەكەتىنەن 400-گە جۋىق پروفەسسورلار شاقىردىق. ولار ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەرگە ءدا­رىس وقىدى. سايكەسىنشە, ءوز وقىتۋشىلارىمىزعا دا الەم­نىڭ بىرقاتار ەلدەرىنەن سۇرا­نىس ءتۇستى. ءبىزدىڭ ماماندار دا وزگە ەلدەردە ءدارىس وقۋ ءمۇم­كىندىكتەرىن يەلەندى. ءبىز مۇمكىندىگىنشە زامانا تالابىنا جاۋاپ بەرە الاتىنداي دارىگەرلەردى دايارلاۋعا تىرىسىپ جاتىرمىز», – دەدى رەكتور.

سەمەيدەگى مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى تولەباي راقىپبەكوۆ كەلەشەكتە دارىگەر بولاتىن ستۋدەنتتەردىڭ ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا ءجۇرىپ قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىن جاقسى مەڭگەرۋلەرى كەرەكتىگىن العا تارتتى. «ويتكەنى, قازاقستان كوپەتنوستى مەملەكەت. حا­لىق­تىڭ باسىم بولىگى قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە سويلەيدى. كوپتەگەن مەديتسينالىق ادە­بيەت­تەر مەن زاماناۋي تەحنيكالار ەۋروپا ەلدەرىندە شى­عارىلاتىندىقتان, اعىل­شىن ءتىلىن ءبىلۋ دە وتە ما­ڭىز­دى. مەديتسينادا كۇن سايىن جاڭالىق اشىلادى. ولار­دىڭ باسىم كوپشىلىگى اعىل­شىن تىلىندە جاريالانادى. دارىگەر بولامىن دەيتىن جاس سول جاڭالىقتاردان حاباردار بولىپ وتىرۋى ءتيىس. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, ناۋقاستى ەمدەۋ ءۇشىن دارىگەردىڭ جانى دا, ارى دا تازا بولۋى كەرەك. ناۋقاستارمەن ءتىل تابىسا بىلۋلەرى قاجەت. سوندىقتان دارىگەر دايارلاۋ وتە جاۋاپتى مىندەت», – دەدى تولەباي راقىپبەكوۆ.

ناۋقاستاردىڭ 80 پايىزى العاشقى مەديتسينالىق سانيتارلىق كومەككە جۇگىنەدى. 20 پايىزى عانا اۋرۋحاناعا جاتقىزىلادى. سوندىقتان دا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك سالاسىن دامىتۋعا ايرىقشا ماڭىز بەرىلۋى كەرەك, وسى سالاداعى مامانداردى كوبەيتۋ كەرەك. رەكتوردىڭ ايتۋىنشا, امسك-نى قارجىلاندىرۋ ۇلەسى وسى كەزدە 14 پايىز. ال, 2020 جىلعا قاراي بۇل سالانى قارجىلاندىرۋ 40 پايىزعا دەيىن جەتەدى.

ايتا كەتەيىك, مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسەتىن ابيتۋريەنتتەرگە قويىلاتىن تالاپ جىلدان-جىلعا كۇشەيىپ كەلەدى. قازىر مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورنىنا ءتۇسۋدىڭ شەكتى بالى – 55. الداعى ۋاقىتتا ونى 60 بالعا دەيىن كوتەرۋ جوسپارلانۋدا.

ايگۇل سەيىلوۆا,

«ەگەمەن قازاقستان».

سوڭعى جاڭالىقتار