مەملەكەت باسشىسىنىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى اتتى» جولداۋىنا ۇڭىلسەك, «ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردىڭ مارتەبەسىن زاڭناما ارقىلى ارتتىرىپ, ونىڭ ءونىمدى جۇمىس ىستەۋىنە مول مۇمكىندىك بەرگەن ءجون. ول ازاماتتار الدىندا تانىمال, قولجەتىمدى ءارى بەدەلدى بولۋعا, سولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا ءتيىس», دەلىنگەن.
ال پوليتسەيلەردىڭ حالىق الدىندا بەدەلى ارتۋى ءۇشىن ادىلدىكتىڭ اق تۋىن جىقپاي, الدىمەن ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك ەمەس پە؟! قاجەت جاعدايدا, تۇرعىندارعا كومەك قولىن سوزىپ جىبەرۋ دە ارتىقتىق ەتپەس. ودان پوليتسەيدىڭ ابىرويى ارتپاسا, پوگونى ءتۇسىپ قالمايدى. كەرىسىنشە العىسقا بولەنىپ, ەل اراسىندا ەڭبەگى ەلەنەدى. حالىققا جاقىن جۇرگەن سوڭ بەدەلى ارتادى. ەلى سىيلايتىن ازاماتقا اينالادى. ول ءۇشىن بىراق پرەزيدەنت ايتقانداي, تۇتاس رەفورما جاسالۋى كەرەك شىعار. ايتپەسە قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءوز ىشىندە زاڭعا قايشى ارەكەت جاسايتىندار از ەمەس سياقتى.
اتاپ ايتساق, بيىل اقپان ايىندا اقتوبەلىك پوليتسەيلەر ادىلدىك ىزدەپ, بەينەۇندەۋ جاساعانى ەستەرىڭىزدە شىعار. ودان سوڭ قىركۇيەكتىڭ باس جاعىندا «تۇركىستاندىق پوليتسەيلەردىڭ بىلىعى» دەگەن تاقىرىپپەن الەۋمەتتىك جەلىدە ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردىڭ بۇزاقىلىق ىسكە بەيجاي قاراعاندىعى تۋرالى جازىلعان بولاتىن. ناتيجەسىندە ۋچاسكەلىك پوليتسيا سۇتتەن اق, سۋدان تازا بولىپ شىققانعا ۇقسايدى. بۇلار بەرتىنگىسى, بىزگە بەلگىلىسى عانا. ال ءىشىنارا ورىن الىپ جاتقان زاڭسىزدىقتار قانشاما؟!
كۇنى كەشە عانا شىعىس قازاقستان وبلىسىندا قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى سالاسىندا تاعى ادىلەتسىزدىك ورىن الدى. بۇل جولى دا ءوز ىشتەرىندەگى زاڭسىز ارەكەتكە قارسى شىققان پوليتسيا قىزمەتكەرى شاراسىزدىقتان الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى حالىققا بەينەۇندەۋ جولداعان.
ءوزىن ەركەبۇلان مەرەمباەۆ دەپ تانىستىرعان پوليتسيا سەرجانتى شىعىس قازاقستان وبلىسى, جارما اۋدانى, شار قالاسىنىڭ پوليتسيا بولىمىندە قىزمەت ەتەدى. پوليتسەيدىڭ ايتۋىنشا, جارما اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمى باستىعىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى پودپولكوۆنيك رينات احاتين سوت قاۋلىسىمەن 15 تاۋلىككە قامالعان ازاماتتى بوساتۋىن سۇراعان. الايدا بۇل زاڭعا قايشى ەدى. ونىڭ ۇستىنە قاماۋداعى ەر-ازاماتتىڭ ەشقانداي كۋالىگى بولماعان.
«شاراسىزدىقتان بەينەۇندەۋ جولداپ وتىرمىن. ويتكەنى اقىلعا سىيمايتىن جاعدايلار بولىپ جاتىر. مەن 2013 جىلدان بەرى اكىمشىلىك قاماۋعا الىنعانداردى قابىلداۋ ورنىندا جۇمىس ىستەيمىن. 2020 جىلدىڭ 27 شىلدەسىندە كەستەگە سايكەس كەزەكشىلىككە ءتۇستىم. ءبولىم كەزەكشىسى جارما اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمى باستىعىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى, پودپولكوۆنيك رينات احاتينگە قوڭىراۋ شالۋىمدى سۇرادى. ايتقان سوڭ حابارلاستىم. ول سوتتىڭ قاۋلىسىمەن 15 تاۋلىككە قامالعان اۋەزوۆ كەنتىنىڭ تۇرعىنى, 1970 جىلى تۋعان ازاماتتى ۋاقىتشا بوساتۋىم كەرەكتىگىن ايتتى. ول اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ 608-بابى بويىنشا, ياعني الكاگولدى ىشىمدىك ءىشىپ كولىك رۋلىنە وتىرعاندىعى انىقتالىپ, 14-29 شىلدە ارالىعىندا شار قالاسىندا قاماۋعا الىنعان بولاتىن», دەيدى پوليتسيا قىزمەتكەرى بەينەۇندەۋدە.
پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ ايتۋىنشا, قاماۋداعى ازامات كورشى اۋىلعا الدەبىرەۋدىڭ جەرلەۋ راسىمىنە سۇرانعان كورىنەدى. بىراق كەزەكشى پوليتسەي بوساتۋعا ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى بولعان. العان بەتتەن قايتپاعان پودپولكوۆنيك قايتا قوڭىراۋ شالىپ, قاماۋداعى ازاماتتىڭ ەشكىمگە كورىنبەي ءۇن-ءتۇنسىز بارىپ قايتاتىنىن ايتقان. ءتىپتى اۋداننىڭ پروكۋرورىمەن كەلىسىپ قويعانىن دا حاباردار ەتكەن. بولماسا, «اۋىردى دەگەن سىلتاۋ ايتىپ, دارىگەر شاقىرتىپ ۋاقىتشا بوسات», دەگەندەي ءتۇرلى نۇسقالار دا ۇسىنعان. الايدا انتىنا بەرىك پوليتسەي باسشىلىق تاراپتان ايتىلعان نۇسقاۋدى ورىنداۋدان باس تارتقان. بۇدان سوڭ شەنى وزىنەن تومەن قىزمەتكەرگە پودپولكوۆنيك ازامات قوقان-لوقى كورسەتكەن كورىنەدى. ال سەرجانت بۇل جاعداي دالەلدى بولۋى ءۇشىن سويلەسكەن سوزدەرىن ديكتوفونعا جازىپ العان.
«مەن ىشكى ىستەر مينيسترىنە, باس پروكۋرورعا بايانات جازدىم. بولعان جاعداي تارتىپتىك كوميسسيادا قارالىپ, تولىق ەمەس جازا بەرىلدى. ءتىپتى قىزمەتىندە قالدى. ال مەنى ماداقتاۋدىڭ ورنىنا «باسقا قىزمەتكە اۋىسقىڭ كەلمەي مە؟» دەستى. وسى ءسوز مەنىڭ نامىسىما ءتيدى», دەگەندى ايتادى پوليتسەي.
وسىنداي قيتۇرقى ارەكەتتەردى كورىپ-ءبىلىپ وتىرعان قاراپايىم حالىق قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرىنەن قانداي قايىر كۇتسىن. البەتتە, بەس ساۋساق بىردەي ەمەس. زاڭسىزدىققا بارا قويمايتىن ەركەبۇلان مەرەمباەۆ سىندى پوليتسەيلەر دە جوق ەمەس شىعار. دەسە دە, ءبىر قۇمالاق ءبىر قارىن مايدى شىرىتپەي مە؟!
بۇل وقيعا تۋرالى شىعىس قازاقستان وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, الەۋمەتتىك جەلىلەردە تاراتىلعان بەينەجازباعا قاتىستى دەپارتامەنتتىڭ قاۋىپسىزدىك باسقارماسى قىزمەتتىك تەرگەۋ جۇرگىزىپ, بىرقاتار اۋماقتىق بولىمشەلەردىڭ باسشىلارى قاتاڭ تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار دەپارتامەنت باسشىلىعىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قوسىمشا تەكسەرۋ تاعايىندالعان ەكەن.
كەيىن بەلگىلى بولعانداي, ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆ شىعىسقازاقستاندىق پوليتسەيدىڭ بەينەۇندەۋىن نازارعا الىپ, وبلىسقا ىشكى قاۋىپسىزدىك دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن جىبەردى. «ولار قىزمەتتىك تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, وقيعانىڭ ءمان-جايىن انىقتاپ, پوليتسيا ءبولىمى باسشىلارىنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنە باعا بەرۋى ءتيىس», دەپ حابارلادى ۆەدومستۆودان.
ءالىپتىڭ ارتىن باعايىق. بۇل ماسەلەنىڭ ناتيجەسىن ءبىز دە نازارىمىزدا ۇستايتىن بولامىز.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
