«اسىل ءسوزدى ىزدەسەڭ, ابايدى وقى, ەرىنبە!» دەگەن عوي كەزىندە سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ. راس, زامانا العا جىلجىعان سايىن ءبىز ۇلى اباي مۇراسىنا جاقىنداپ كەلە جاتىرمىز. ءار ءسوزىن باعىت-باعدار رەتىندە ۇستانىپ, جولباستاۋشىمىزداي كورەمىز. مىنە, وسىنى ەلباسى دا ءوز ماقالاسىندا جاقسى ارقاۋ ەتىپ, تۇشىمدى پىكىرلەرىن ايتىپ ءوتىپتى.
«ادامزات وركەنيەتىنىڭ تاريحى سان مارتە دالەلدەگەندەي, ۇلى تۇلعالار كوبىنە كونەنىڭ كۇيرەپ, جاڭانىڭ بوي كوتەرىپ, قوعامنىڭ ءبىر ساپادان ەكىنشى ساپاعا اۋىسار داۋىرىندە دۇنيەگە كەلەدى. جاراتۋشى ءوز مەيىرى تۇسكەن ەرەكشە جاننىڭ بويىنا نۇرلى سيپات دارىتىپ, زامانانىڭ سان الۋان فاكتورلارى ونىڭ قايتالانباس دارا بولمىسىن سومدايدى. اباي قۇنانباي ۇلى تۇلعاسى دا سونداي ارالىق كەزەڭنىڭ جەمىسى. ەسكىنىڭ سوڭى مەن جاڭانىڭ باسىن جالعاعان التىن كوپىر», دەيدى.
راس, اباي – ءبىزدىڭ تەمىرقازىعىمىز. اباي اماناتىن ءتۇسىنىپ, وي ورمانىنا شىن مانىندە تەرەڭنەن بويلاي الاتىن ادام سيرەك. ونداي ادام بيلىكتىڭ اينالاسىندا ءتىپتى سيرەك. وسى جاعىنان كەلگەندە, ەلباسىنىڭ ابايدى ۇعىپ-ءتۇسىنۋى, تەرەڭنەن تانىپ, تۇنىق زەردەمەن تارازىلاي الۋى, جالپى ۇلت قايراتكەرىنە, كوشباسشىسىنا ءتان تانىمى مەنى ءتانتى ەتەدى. ويتكەنى اباي بارىمىزگە كەرەك دەگەنىمىزبەن دە, مەملەكەت باسىندا جۇرگەن ەل باسقارۋشى ادامدارعا ءتىپتى قاجەت. سول تۇرعىدان كەلگەندە, بۇل ماقالا وتە قۇندى دەپ ەسەپتەيمىن. ويتكەنى ابايدىڭ ءاۋ باستاعى ۇلى مۇراتى – بىرلىك, قازاقتىڭ ىنتىماعى بولاتىن. ء«بىرىڭدى قازاق, ءبىرىڭ دوس, كورمەسەڭ ءىستىڭ ءبارى بوس!» دەمەۋشى مە ەدى ۇلى اقىن. قازىر الەمدە بەلەڭ الىپ جاتقان ءتۇرلى جاعدايلارعا قاراپ, كوز تىگە وتىرىپ, اباي ءسوزىنىڭ قانشالىقتى ءدوپ ايتىلعاندىعىن تۇسىنە, تۇيسىنە تۇسكەندەي بولامىن.
بۇل ءسوز – تۇتاس قازاققا قالدىرعان حاكىمنىڭ اماناتى. دەمەك, اباي اماناتىنا ادال بولىپ, بىرلىگىمىزدى, ۇلت رەتىندەگى ۇلىلىعىمىزدى ساقتاي الۋ, جاستارىمىزدى, وسكەلەڭ ۇرپاقتى بىلىمگە باۋلىپ, جارقىن بولاشاققا باستاي الۋ – مىنە, اباي سالعان سارا جولدىڭ باستى وزەگى وسىندا جاتسا كەرەك. ەلباسى ماقالاسىندا وسى جاعى تەرەڭ ءسوز بولادى. ابايدى وقىپ قانا قويماي, ساناسىنا توقىعانى, تەرەڭ بىلەتىندىگى ءار سويلەمىنەن ايقىن سەزىلىپ تۇرادى. ءار نارسەنى ۋاقىتىندا بايقاپ, ۋاقىتىندا قالت جىبەرمەي قاراپ, قاداعالاپ وتىراتىن قاسيەتى دە ۇلكەن قۇرمەتكە يە دەپ ەسەپتەيمىن. ال بۇل ماقالاسىن, تۇشىمدى تولعامىن ەلباسىنىڭ ۇلى اقىننىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي پەرزەنتتىك پارىزىن ورىنداۋ ماقساتىندا جازىلعان كەسەك دۇنيەسى دەپ باعالادىم. مۇندا ەلباسى اباي ويى ارقىلى بۇگىنگى قازاق كەلبەتىن, كەلەشەگىن كەرەمەت كورەگەندىكپەن ساراپتايدى. ماقالانىڭ ىشىندە وتە جاقسى ويلار ايتىلعان. بۇل اسىرەسە قازىرگى جاستارىمىزعا اسا قاجەت دۇنيە. سوندىقتان دا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «اباي اماناتى» اتتى ماقالاسىن دەر شاعىندا جازىلعان, ۇلى اقىننىڭ 175 جىلدىعىنا وراي شىققان وقىرمانعا قاجەتتى ماقالا دەپ قارايمىز. اباي اماناتىنا ادال بولۋ – ءار قازاقتىڭ پارىزى!
مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ,
ابايتانۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
