ايماقتار • 08 قازان, 2020

جاستار اۋىلدا تۇرۋدى قالايدى

305 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قوستاناي وبلىسىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە تۇراقتاپ قالعان جاستاردىڭ ۇلەسى ارتىپ كەلەدى. جۇمىسپەن قامتۋ باسقارماسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, كەيىنگى جىلدارى جوعارى وقۋ ورىندارىن تامامداعان جاستاردىڭ كوبى قالادا ەمەس, اۋىلدا جۇمىس ىستەگىسى كەلەدى. وعان جاستاردى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە بارىپ ەڭبەك ەتۋگە ىنتالاندىراتىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار مەن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ وركەندەپ, دامىپ, سالا ماماندىقتارىنىڭ ابىروي-بەدەلىنىڭ ارتا تۇسكەنى سەبەپ بولىپ وتىر. بۇگىندە كەيىنگى ءتورت-بەس جىلدا ۋنيۆەرسيتەت بىتىرگەن جاس ەكونوميستەر, ينجەنەرلەر مەن اگرونومدار ەگىن جانە مال شارۋاشىلىعىن كاسىپ ەتىپ, اۋىلدى كوركەيتۋگە اتسالىسىپ ءجۇر.

جاستار اۋىلدا تۇرۋدى قالايدى

 

ماسەلەن, ءادىل احمەتوۆ قوستاناي­داعى ىرگەلى جوعارى وقۋ ورنىن اياقتاعان سوڭ بىردەن تۋعان جەرى التىنسارين اۋدانىنا بارىپ, شاعىن شارۋاشىلىق اشىپ, مال باسىن كوبەيتۋمەن اينالىسا باستادى. ءاۋ باستا 26 سيىرى بار ەدى, 5-6 جىلدىڭ ىشىندە مال باسى 2-3 ەسە ءوستى. جاس فەرمەر بۇگىندە 80-ءنىڭ ۇستىندە ءىرى قارا ۇستاپ وتىر. بيىل ءسۇتتى سيىرلارىن بولەكتەپ, ولارعا جەكە قورا-جاي سالدى. ماقساتى – ءسۇت باعى­تىنداعى ءىرى قارا سانىن كوبەيتىپ, قالاعا تاسىمالداناتىن ءسۇت ءوندىرىسىن جولعا قويۋ. شارۋاشىلىقتىڭ 1,5 مىڭ گەكتار جەرى بار. القاپتىڭ باسىم بولىگىن بيداي, ءبىراز بولىگىن شابىندىق پەن جايى­لىم الىپ جاتىر. ءادىل مالدىڭ قىسقى جەمشوبىن وسى جەردەن قامداپ الادى.

– بيدايدى ءوزىمىز ەگىپ, ءوزىمىز ورامىز. اباي اتامىز ايتپاقشى, «اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باسىپ» بىرتە-بىرتە دامىپ كەلەمىز. باستىسى, ءبىر ورىندا تۇرىپ قالماۋ كەرەك. ءسۇتتى سيىر سانىن 200-گە جەتكىزگىم كەلەدى, – دەيدى فەرمەر.

جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەن سوڭ, كوپپەن بىرگە قالادا قالۋعا ۇمتىلماي, اۋىلدى تاڭداعان تالاپتى جاستىڭ ءبىرى – نيكولاي گريباك. ول وسىدان ەكى جىل بۇرىن ەكىنىڭ ءبىرى قول جەتكىزە بەرمەيتىن پراگا ۋنيۆەرسيتەتىن ءتامامداپ, تۋعان اۋىلىنا ورالعان. شەتەلدەگى ىرگەلى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ كەلگەن جاس جىگىتتىڭ مۇنداي توسىن شەشىمىنە تاڭعالعان قۇرداستارى العاشقى كەزدە «اقىرى اۋىلدا قالاتىنىڭ بار, پراگادا وقىپ نەڭ بار؟» دەپ قاعىتا ازىلدەپ ءجۇردى. سودان بەرى ەكى جىل ءوتتى. نيكولاي اتاسى مەن اكەسىنىڭ قاسىن­دا وتباسىلىق شارۋاشىلىقپەن اينالىسىپ ءجۇر. گريباكتار اۋلەتىنىڭ 2500 گەكتار جەرى بار. بيىلعى ەگىن وراعىن وتكەن اپتادا اياقتاپ, بيدايىن قامباعا قۇيىپ, مالعا جەتكىلىكتى ازىق قورىن جيناپ الدى. ۇلكەندەردىڭ مول تاجىريبەسى مەن جاس ماماننىڭ ءبىلىم-بىلىگى بار, ونىڭ ۇستىنە جاڭا تەحنيكا مەن زاماناۋي اگروتەحنولوگيا جەتىستىگى قوسىلىپ ءوز جەمىسىن بەرۋدە. بيىلعى قۇرعاق­شى­لىققا قاراماستان, بۇل شارۋاشىلىق ءار گەكتاردان ورتاشا ەسەپپەن 18 تسەنتنەردەن استىق الدى. بيىل بيدايدىڭ ءباسى جوعارى. سوندىقتان گريباكتار ءونىمنىڭ ءبىراز بولىگىن ساتىپ, جاڭا قويما عيماراتىن تۇرعىزىپ, تاعى ءبىر كومباين الۋدى, سونداي-اق شارۋاشىلىقتا جۇمىس ىستەيتىن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جالاقىسىن كوتەرۋدى كوزدەپ وتىر.

– پراگادا وقىپ جۇرگەندە اكەممەن ءجيى حابارلاسىپ تۇردىم. كوبىنە شارۋا­شىلىق ماسەلەلەرى جونىندە اڭگىمە­لە­سەتىنبىز. ءوزىم اگرونوم مامان­دى­عى بويىنشا ءبىلىم الىپ, باتىس اگروتەح­نولوگياسىنىڭ قىر-سىرىن كوپ زەرت­تەدىم. ول جاقتان العان ءبىلىمىمدى تا­جىريبەدە جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بىردەن تۋعان اۋىلىما ورالدىم. وزدەرىڭىز كو­رىپ تۇرسىزدار, ەڭبەك ەتىپ جاتىرمىز, ناتيجە جامان ەمەس. كەيدە شارۋا­شىلىق بارىسىندا ۇلكەندەرمەن كەلىسە الماي قالىپ جاتامىز. ول كىسىلەر تاجىريبەنى, مەن عىلىمي تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىن ايتامىن. نەگىزى «كەڭەسىپ پىشكەن تون كەلتە بولمايدى», مەن كەلگەلى ءونىم كولەمى ۇلعايعانىن اتام دا, اكەم دە مويىندادى عوي, – دەپ جىميدى نيكولاي.

ءادىل مەن نيكولايدىڭ اۋىلعا باراتىن ءجونى بار. ويتكەنى ول جاقتا اكە­لەرى قامداپ قويعان جەرى مەن مالى بار. ال اۋىلعا بارىپ ەگىن ەگىپ, مال  شارۋا­شىلىعىمەن اينالىسقىسى كەلەتىن, بىراق وعان مۇمكىندىگى جوق تالاپتى جاستىڭ كوبى ەشكىمنەن قولداۋ تابا الماي قالادا جۇمىس ىستەپ ءجۇر. «ەگەر جاستار ءۇشىن ارنايى كەشەندى باعدارلاما جاسالىپ, قاناتقاقتى جوبالار قولعا الىنسا, وندا شارۋا باستاۋعا ۇزاق مەرزىمدى نەسيە بەرۋ, ءىرى شارۋاشىلىقتاردان قارىزعا ازىن-اۋلاق مال نەمەسە ليزينگپەن تەحنيكا الۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلسا, وبلىسىمىزدىڭ وڭتۇستىك اۋداندارىندا بوس جاتقان جايىلىم كوپ. نەگە بار­ماسقا؟» دەيدى ولار.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار