06 قاراشا، 2013

باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسپايتىنى – باقىلاۋدىڭ السىزدىگىنەن

159 رەت كورسەتىلدى

كەشە «قازمەديا» ورتالىعىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارى مەن ايتقان سىندارىنا وراي پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سۆەتلانا رومانوۆسكايا مەن «دەموكراتيانى دامىتۋ ينستيتۋتى» عىلىمي-زەرتتەۋ اسسوتسياتسياسى» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ ديرەكتورى يۋليا كۋچينسكايا جۋرناليستەرمەن بريفينگ وتكىزدى.

IMG 5431

 

پرەزيدەنت تاپسىرماسى قالاي ورىندالۋدا؟

سوڭعى كەزدە گازەتىمىزدە ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ەلباسىنىڭ ايتقان سىن-ەسكەرتپەلەرىنە ارنالعان ارناۋلى بەتتەر مەن توپتاما ماقالالاردىڭ ۇيىمداستىرىلىپ، مەملەكەتتىك اتقارۋشى ورگاندار قىزمەتىندە ورىن الىپ وتىرعان كەمشىلىكتەر ناقتى مىسالدارمەن ايگىلەنە باستاعان ەدى. ءيا، ۇكىمەتتىڭ، جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ جۇمىسىندا سىلبىرلىق، كەمشىلىكتەر از ەمەس.

وسى ورىن الىپ وتىرعان ولقىلىقتار مەن كەمشىلىكتەردى ۇكىمەتتىڭ ءوزى دە مويىنداپ، ودان قورىتىندى شىعارۋعا كىرىستى. سونىڭ ءبىر ايعاعى كەشەگى كۇنى اتالعان ماسەلەگە ارنالىپ وتكىزىلگەن ۇكىمەت وتىرىسى بولدى. دەمەك، سەڭ سوگىلگەندەي، ۇكىمەت قوزعالىسقا كەلگەندەي. ەلىمىزدەگى اتقارۋشى بيلىكتىڭ وسى باعىتتاعى ارەكەتتەرىن قۇپتاي وتىرىپ، ەلباسى تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسى ۇنەمى ءبىزدىڭ نازارىمىزدا بولاتىنىن وقىرماندار قاپەرىنە سالامىز.

IMG 5431

باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسپايتىنى – باقىلاۋدىڭ السىزدىگىنەن

كەشە «قازمەديا» ورتالىعىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارى مەن ايتقان سىندارىنا وراي پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سۆەتلانا رومانوۆسكايا مەن «دەموكراتيانى دامىتۋ ينستيتۋتى» عىلىمي-زەرتتەۋ اسسوتسياتسياسى» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ ديرەكتورى يۋليا كۋچينسكايا جۋرناليستەرمەن بريفينگ وتكىزدى.

سۆەتلانا رومانوۆسكايا ءوزىنىڭ ءسوزىن ون جىلدان بەرى «ازىرلەنۋ ۇستىندەگى» «قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ پارلامەنتكە ءالى كۇنگە دەيىن ۇسىنىلماي كەلە جاتقانىن ايتىپ، سىني پىكىر بىلدىرۋدەن باستادى. ەگەر بۇل زاڭ قابىلدانسا، الەۋمەتتىك ماڭىزى بار پروبلەمالاردىڭ ورىندالۋىن، مەملەكەتتىك قاراجاتتىڭ ورىندى جۇمسالۋىن باقىلايتىن ناقتى قوعامدىق ينستيتۋتتار ۇيىمداستىرىلار ەدى، دەدى ول. ودان ءارى دەپۋتات پرەزيدەنتتىڭ شاعىن نەسيە بەرۋ ماسەلەسى تۋرالى سىندارىنىڭ وتە ورىندى ەكەنىن، ايماقتارعا شىققان سايىن وسى پروبلەمامەن بەتپە-بەت كەلەتىنىن جەتكىزدى.

مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن وسى ىسكە دەپ بولىنەتىن ۇلان-عايىر قاراجاتتىڭ جۇمىس ىستەمەيتىنىن كوزىمىزبەن كورىپ ءجۇرمىز. گرانت ءۇشىن دەپ اتالاتىن ولار تولىپ جاتقان ەسەپشوتتاردا جاتادى، ال كاسىپكەرلەر ولاردى الۋدىڭ ءادىسىن تابا الماي قينالادى. يننوۆاتسيا دەگەننىڭ نە ەكەنىن ناقتى ەشكىم بىلمەيدى، تەك سول شاراعا دەپ شەنەۋنىكتەر كاسىپكەرلەردى گرانتقا جولاتپايدى. سوندىقتان گرانتتاردى كىمدەر، نە ءۇشىن، قانداي شارتپەن الاتىنى جونىندەگى كريتەريلەر حالىققا اشىق جەتكىزىلۋى كەرەك. ەلباسىنىڭ ءوزى وسى ءىستى سىناعانىنا ەكى اپتا وتسە دە ءالى كۇنگە وڭالۋعا بەت العان ءىس كورىنبەيدى. جۋىردا عانا ۇكىمەت بىزگە ەسەپ بەرىپ، اقمولا وبلىسىندا – 14، قاراعاندى وبلىسىندا – 5، وقو-دا 19 گرانتقا دەگەن سۇرانىس-تىلەكتەردىڭ بەكىتىلگەنى تۋرالى ايتتى. ال الماتى، شقو جانە ت.ب. وبلىستاردا ءالى كۇنگە بىردە-ءبىر سۇرانىس تۇسپەگەن، – دەدى ول.

دەپۋتات كەلەسى كەزەكتە وسى جو­بانى ىسكە اسىرۋدا ءتيىمسىز ءادىس­تەر قولدا­نى­لاتىنىن ايتتى. ەلەك­تروندى ۇكىمەت دەگەنىمىز ءتيىمدى جۇ­مىس ىستەي الماي وتىر. مەنىڭ ويىمشا، وسى ىسكە ارناۋلى پورتال قۇرىلۋى كەرەك، وندا گرانتتى بەرۋ شارت­تارى تولىعىمەن جانە ناقتى جازۋلى تۇرعانى ابزال، دەدى س.رومانوۆسكايا.

ودان كەيىن دەپۋتات شاعىن اۆيا­ونىمدەر شىعاراتىن زاۋىت جاسايمىز دەپ الىنعان ۇلان-عايىر اق­شانىڭ ءىزى ءالى دە انىقتالماي، بۇل ءىس «جابۋلى قازان – جابۋلى قال­پىندا» تۇرعانىن ايتتى. ۇكى­مەتكە وسى ماسەلە بويىنشا قان­داي ۇيىمداستىرۋ شارالارى جاسالدى، كىمدەردى جازالاپ، كىمدەر جۇمىستان شىعارىلدى دەگەن ساۋالدار بەرسەك تە ول جاۋاپسىز قالىپ جاتىر، دەدى بريفينگ وتكىزۋشى. ودان ءارى ول تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن ەسكەرمەيتىن وندىرۋشىلەردى سىناپ، رەسەيگە شىرىندار شىعارعان كاسىپكەردىڭ شارۋاسى ناق وسى سەبەپتى العا باسپاعانىن كولدەنەڭ تارتتى. ءبىزدىڭ وندىرىسشىلەر «تۇتىنۋشىلار قۇقىعى» دەگەندى ءالى كۇنگە «ساتىپ ال دا سات» (كۋپي-پروداي) دەپ قانا تۇسىنەدى، ياعني الداۋ­مەن العا باسامىز دەپ قاتەلەسەدى. وندايدىڭ زامانى الدەقاشان وتكەن. باسەكەلەستىككە قابىلەتتى بولۋ ءۇشىن تەك قانا ساپالى ونىمدەر شىعارۋ كەرەك، دەدى سۆەتلانا يۋرەۆنا. سونىمەن قاتار، ول ليفت شارۋاشىلىعى ماسەلەسىن، تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن، دۇكەندەردە ەشقاشان ءوزىڭنىڭ بەزبەنىڭدى قولدانۋعا بولمايتىنىن، ت.ب. ماسەلە تۋرالى ايتىپ ءوتتى.

«دەموكراتيانى دامىتۋ ينس­تيتۋتىنىڭ» ديرەكتورى يۋ.كۋ­چينسكايا الدىڭعى ارىپتەسىمەن سالىستىرعاندا ناقتى دەرەكتەرگە سۇيەنىپ ءدوپ سويلەدى. پرەزيدەنتتىڭ سىندارى اتقارۋشى بيلىكتىڭ ەستەرىن جيعىزىپ، بويلارىن سەرگىتكەن سۋىق دۋش سياقتى بولدى. سوندىقتان ونىڭ ماڭىزى زور، دەپ باستادى ول ءوزىنىڭ ءسوزىن. قوعامدىق پىكىرلەردى زەرتتەي ءجۇرىپ ءبىز ەلدى دامىتۋعا ارنالعان وتە وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋدى ماقسات ەتكەن نەشە ءتۇرلى باعدارلامالار قابىلداپ جاتقانىمىزبەن حا­لىق ۇكىمەتتى ارەكەتسىز دەپ باعا­لايتىنىنا كوز جەتكىزدىك. اسىرەسە، «بىزدەگى ىستەردىڭ ءبارى قاعاز جۇزىندە عانا ورىندالادى» دەگەن پىكىر حالىق اراسىندا كەڭ تاراپ، باسىم بولىپ تۇر. سوڭعى كەزدەرى اتقارۋشى ورگاندار وكىلدەرى ءوز جۇمىستارى تۋرالى حالىققا دا، دەپۋتاتتارعا دا كوپتەگەن اق­پاراتتار بەرۋگە تىرىسىپ جاتىر. بۇل، ارينە، قۇپتارلىق ءىس.

26-31 قازان ارالىعىندا ءبىزدىڭ ينستيتۋت قازاقستاندىقتاردىڭ بارلىق بۇقارالىق توپتارىن قامتىعان ساۋالداما جۇرگىزگەن ەدى. ەل ازاماتتارىنىڭ 97 پايىزدان استامى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا سەنىم بىلدىرەدى. سونىمەن قاتار رەس­پوندەنتتەرگە «جەرگىلىكتى وكىمەت وكىلدەرى ءسىزدىڭ جانە ءسىز تۇراتىن ەلدى مەكەننىڭ پروبلەمالارىمەن تانىستى ما؟» دەگەن سۇراق قويىلدى. وسى سۇراققا سۇرالۋشىلاردىڭ تەك 18 پايىزى عانا «ءيا» دەپ جا­ۋاپ بەرگەن. مىنە، وسى جاۋاپتان-اق ۇكىمەت­تىڭ ەلدى، وڭىرلەردى دامىتۋعا ار­نالعان باعدارلامالارى ورىن­دالمايتىندىعى جانە ولار ءبىزدىڭ وتانداستارىمىزدىڭ مۇددەسىن كوزدەمەيتىندىگى، ولاردىڭ جەرگى­لىك­تى جەرلەرگە جەتپەيتىندىگى كورى­نىپ تۇر. رەسپوندەنتتەردىڭ ءاربىر ءۇشىنشىسى «ەلدىڭ دامىپ، ال ءوز باسىڭىزدىڭ جاقسى تۇرمىسقا جەتۋىنە قانداي نارسە كەدەرگى بولىپ تۇر؟» دەگەن سۇراققا: «قوعامداعى قاۋىرت ءوسىپ كەتكەن سىبايلاس جەمقورلىق» دەپ جاۋاپ بەرگەن. سونداي-اق، بۇل سۇراقتىڭ جاۋابىندا سۇرالۋشىلاردىڭ 41 پايىزى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ءالسىز ەكەندىگىن كورسەتكەن. ال رەسپوندەنتتەردىڭ 24 پايىزى ەلدەگى جول پروبلە­ما­لارىنىڭ وتكىرلىگىن مەملەكە­تى­مىزدىڭ قارىشتاپ دامي الماي وتىرۋىنداعى باستى سەبەپ رەتىندە اتاعان، دەدى يۋ.كۋچينسكايا.

جاقسىباي سامرات،

«ەگەمەن قازاقستان».

سوڭعى جاڭالىقتار

اقتاۋدا شارشى الاڭعا كىمدەر شىعادى؟

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 14:52

اتىراۋدا ەپيدجاعداي ءالى دە كۇردەلى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 13:50

تۇركىستاندا ۇشەم دۇنيەگە كەلدى

ايماقتار • بۇگىن، 12:50

ەرتەڭ ۇكىمەت وتىرىسى وتەدى

ۇكىمەت • بۇگىن، 11:31

ۇقساس جاڭالىقتار