ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, EQ
قازىرگى تاڭدا شىعىسقازاقستاندىق دارىگەرلەر COVID-19 ينفەكتسياسىنان ساۋىعىپ شىققان ازاماتتارعا يممۋندىق پلازما دونورى بولۋعا ۇسىنىس تاستاعان. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, ەمدەلىپ شىققان ادامداردىڭ قان پلازماسىن اۋىر جاعدايداعى ناۋقاستارعا قۇيسا, يممۋنيتەتتەرى نىعايىپ, اسقىنعان اۋرۋدان ايىعاتىن كورىنەدى. بۇل مەديتسينادا ەندى-ەندى دالەلدەنىپ كەلەدى. امەريكالىقتار 100 مىڭنان استام ادامعا قان پلازماسىن قۇيىپ, وڭ ناتيجە بەرگەنىن ايتىپ الەمدى قۋانتقان. دارىگەرلەردىڭ دەرەگىنە وسى تاجىريبەدەن كەيىن امەريكادا ءولىم-ءجىتىم ءۇش ەسەگە ازايىپتى. ال قازاقستاندا قان پلازماسىن ازىرلەۋ ءسال كەيىن باستالعان. وبلىستىق قان ورتالىعىندا قاننان انتيدەنە پلازماسىن الۋ ءۇشىن تاجىريبەلى ماماندار جۇمىلدىرىلعان. بۇل تاجىريبە الەمدە تۇڭعىش رەت جۇرگىزىلىپ جاتقاندىقتان, وبلىستاعى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە جوعارى جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلىپ وتىر.
– الىپ جاتقانىمىز قاننىڭ جاڭا قۇرامى بولعاندىقتان, ازىرشە تاجىريبە دەۋگە بولادى. بۇرىن ستافيلاكوككە قارسى پلازما دايىندايتىنبىز. ال COVID-19 ۆيرۋسىنا قارسى انتيدەنە ءبىرىنشى رەت ازىرلەپ جاتىرمىز. ءبىز عانا ەمەس, بۇكىل الەم بۇل ىندەتپەن العاش رەت ارپالىسىپ وتىر, – دەيدى وبلىستىق قان ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سۆەتلانا شمۋرىگينا.
مامانداردىڭ تۇسىندىرۋىنشە, انتيدەنە ورتاشا جانە قاتتى اۋىرعانداردا عانا قالىپتاسادى. جەڭىل وتكەرگەندەردىڭ قانىندا انتيدەنە بولعانىمەن, وتە از مولشەردە ەكەن. دەمەك جارامسىز. سوندىقتان دونورلىققا كوروناۆيرۋستىڭ اۋىر تۇرىمەن اۋىرعانداردى شاقىرادى. ونىڭ وزىندە قان تاپسىرۋشىعا قويىلاتىن بىرقاتار تالاپتار بار. قاتاڭ تالاپتار.
– دونورلىقتىڭ قاي ءتۇرى بولسىن, ادامنىڭ سالماعى 50 كيلودان كەم بولماۋى كەرەك. جاس مولشەرى 18 بەن 55 جاس ارالىعىنداعىلار قان تاپسىرا الادى. ولاي دەيتىنىم, ادامداردىڭ جاسى ۇلعايا كەلە قانت ديابەتى, ارتەريالىق گيپەرتەنزيا, جۇرەك اۋرۋى سىندى سوزىلمالى اۋرۋلار پايدا بولادى. سونداي-اق, قان اپپاراتتىق پلازمافەرەز ارقىلى دايىندالاتىندىقتان كۇرە تامىرى انىق بولۋى كەرەك. الدىمەن بىلەكتەگى كۇرە تامىردان ينە ارقىلى قان الىنىپ, اپپاراتقا تۇسەدى. اپپاراتتا قانداعى پلازمانى ءبولىپ الادى دا, قاننىڭ جاسۋشاسى قىسىممەن دونورعا قايتا قۇيىلادى, – دەيدى سۆەتلانا شمۋرىگينا.
ال ارنايى تەكسەرۋدەن وتكەن دونوردىڭ انتيدەنەلى پلازماسى جەكە قاپقا ساقتالادى. ايتا كەتەرلىگى, اۋرۋدان ايىققان ادام ەكى اپتادان كەيىن عانا قان تاپسىرا الادى. ەكى ايدان اسىپ تا كەتپەۋى كەرەك. ويتكەنى ەكى ايدان سوڭ قانداعى انتيدەنە السىرەي بەرەدى.
دونور بولۋعا نيەتتەنگەن ادام الدىمەن اناليز تاپسىرادى. ول ءبىر تاۋلىكتەن سوڭ عانا دايىن بولادى. قان قۇرامىن ارنايى اپپاراتتىڭ كومەگىمەن انىقتاعاندىقتان, كوپ ۋاقىت الادى. ءبىر جاعىنان قاننىڭ ساپاسىنا, قۇرامىنا ءجىتى ءمان بەرىلەدى. تەكسەرۋ بىرنەشە پارامەترلەر بويىنشا جۇرگىزىلەدى; بيوحيميالىق, كلينيكالىق, يممۋنولوگيالىق كورسەتكىشتەر تەكسەرىلەدى. قورتىندىسىندا G يممۋنوگلوبۋلينى, B, س گەپپاتيتى سىندى اۋرۋلاردىڭ بار-جوعى انىقتالادى. ەڭ باستىسى, ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىندا دونورلىققا قارسى ەشقانداي كىنارات بولماۋى كەرەك. ونى تاپسىرعان تالداماسىنا قاراپ, تەراپەۆت دارىگەر انىقتايدى. دارىگەر مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قان قۇيۋ دا ادامعا بوتەن اعزا سالۋمەن, ياعني ترانسپلانتاتسيامەن تەڭ.
ادام باۋىرىندا الت فەرمەنتتىڭ جوعارى بولۋىنىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى دۇرىس تاماقتانباۋ. بۇل فەرمەنتتى قالىپتى جاعدايعا ءتۇسىرۋ ءۇشىن مايلى تاعامداردىڭ مولشەرىن شەكتەپ, كۇكىرتكە باي كوكونىستەردى تۇتىنعان ءجون دەسەدى ابزال جاندار. دەمەك كەز كەلگەن دونوردىڭ قانىندا ساپا بولۋى ءۇشىن تاماقتانۋى دا دۇرىس بولۋى ءتيىس.
سونىمەن قاتار قان ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى س.شمۋرىگينانىڭ ايتۋىنشا, دونور پسيحولوگيالىق تۇرعىدا دا دايىندالىپ كەلگەنى ءجون. ويتكەنى پروتسەسس وزگەشە. بىراق پلازماعا قان تاپسىرۋ 40 مينۋتتاي ۋاقىت العانىمەن, ادام دەنساۋلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزبەيدى. تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىگى, قان پلازماڭىز جارامدى بولىپ جاتسا, 7 اەك كولەمىندە سىياقى تولەنىپ, ءبىر كۇندىك دەمالىس بەرىلەدى. يممۋندىق پلازماعا قان تاپسىرعان وسكەمەندىك التىناي التىنبەكقىزى ەشقانداي قورقىنىشتىڭ جوعىن ايتتى.
– ءوزىم كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن قاتتى اۋىرعاندىقتان, وزگەلەرگە شىن نيەتىممەن كومەكتەسكىم كەلدى. ويتكەنى ادامداردىڭ قينالىپ جاتقانىن جانىممەن ءتۇسىندىم. ال قان تاپسىرۋ پروتسەسى اۋىرىپ جاتقانداردىڭ قاسىندا تۇك ەمەس ەدى. تولىق تەكسەرۋدەن ءوتىپ بارىپ, يممۋندىق پلازماعا قان تاپسىردىم. باس اينالۋ سياقتى ەشقانداي كەرى اسەر بولمادى. ەگەر بىرەۋدىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالىپ جاتسام, قۋانامىن. ەڭ دۇرىسى, ەشكىم اۋىرماسىنشى, – دەيدى دونور التىناي التىنبەكقىزى.
ال قان پلازماسىن ناۋقاسقا قۇيۋ ءۇشىن ەمدەۋشى دارىگەر كونسيليۋمدە بىلىكتى ماماندارمەن باس قوسىپ, اقىلداسا وتىرىپ شەشەدى. جالپى شىعىس قازاقستاندا قان پلازماسىن قۇيىپ, ساۋىعىپ كەتكەندەر دە بار. ەندەشە, COVID-19 ينفەكتسياسىمەن اۋىرىپ, ءتاۋىر بولىپ شىققان ادام وزگەنىڭ ومىرىنە اراشا تۇسەمىن دەسە, وبلىستىق قان ورتالىعىنا حابارلاسىپ, دونور بولۋىنا ابدەن بولادى. ءبىر ادامنان الىنعان يممۋندىق پلازما ەكى ادامنىڭ ءومىرىن قۇتقارىپ قالۋى مۇمكىن.
سوڭعى مالىمەت بويىنشا شىعىس قازاقستاندا 18 ادام كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان ەمدەلىپ شىقسا, 18 ادام ىندەتكە شالدىققان.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
