سۋرەتتەردى تۇسىرگەن تىلەۋبەك شاياحمەت
مەملەكەت تاراپىنان حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيەسىندە انا مەن بالانى قولداۋ ءۇشىن جان-جاقتى جاعداي جاسالىپ جاتقانى بەلگىلى. شىر ەتىپ دۇنيەگە كەلگەن سابيگە بىرجولعى جاردەماقى, كۇتىمىنە بايلانىستى اي سايىن جاردەماقى تولەنەدى. تولەمنىڭ كولەمى بالا سانىنا قاراي ءوسىپ وتىرادى.
سونداي-اق التىن قۇرساقتى انالار دا بەلگىلى مولشەردە جاردەماقى الىپ وتىر. شىعىس قازاقستان وبلىسىندا «التىن القا», «كۇمىس القا» بەلگىلەرىمەن ماراپاتتالعان نەمەسە بۇرىن «باتىر انا» اتاعىن العان, I جانە II دارەجەلى «انا داڭقى» وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان 13 754 كوپبالالى انا تۇرادى. ولارعا اي سايىن 17 780 تەڭگە كولەمىندە مەملەكەتتىك جاردەماقى تولەنەدى.
اعىمداعى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ءتورت جانە ودان دا كوپ بىرگە تۇراتىن كامەلەتكە تولماعان بالالارى بار وتباسىلار ءار بالاعا 4 اەك (11 112 تەڭگە) كولەمىندە مەملەكەتتىك جاردەماقى الۋعا قۇقىلى. وبلىس بويىنشا بۇل جاردەماقىنى 13 713 كوپبالالى وتباسى الادى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس, كەم دەگەندە بەس بالا تۋىپ, ولاردى سەگىز جاسقا دەيىن تاربيەلەگەن ايەلدەر 53 جاستان زەينەتكەرلىككە شىعا الادى. سونىمەن قاتار «التىن القا» جانە «كۇمىس القامەن» ماراپاتتالعان انالار كولىك قۇرالدارى مەن جەر سالىعىن, باج سالىعىن تولەۋدەن بوساتىلعان. جىل سايىن 8 ناۋرىزعا وراي وبلىستىق بيۋدجەت قاراجاتىنان «التىن القا», «كۇمىس القا» القا يەلەرىنە, بۇرىن «باتىر انا» اتاعىن العان جانە ءبىرىنشى, ەكىنشى دارەجەلى «انا داڭقى» وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان كوپبالالى انالارعا 5 اەك كولەمىندە بىرجولعى تولەم جۇرگىزىلەدى.
اسىرەسە قالالىق جەردە تۇراتىن كوپبالالى وتباسىلار ءۇشىن باستى ماسەلە – باسپانا ەدى. وبلىستا تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ دە رەت-رەتىمەن شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. بىلتىر 523 كوپبالالى وتباسى تۇرعىن ۇيگە قول جەتكىزىپ, قونىس تويىن تويلاسا, اعىمداعى جىلى 271 كوپبالالى وتباسى باسپانالى بولدى.
سونىڭ ءبىرى – بەس بالانىڭ اناسى گاۋھار ەرمەكوۆا. ولار 2008 جىلى وتباسىمەن وسكەمەنگە كوشىپ كەلىپ, سوگرا شاعىن اۋدانى جاقتاعى ساياجايعا تۇراقتاعان.
– جولداسىم سلەسار سانتەحنيك بولىپ جۇمىس ىستەيدى. ءوزىم سولنەچنوە اۋىلىنداعى قارتتار ۇيىندە مەدبيكەمىن. ون جىلدان استى, وسكەمەندە تۇرىپ جاتىرمىز. بالالارىمىزدى وقىتايىق-توقىتايىق دەپ اۋىلدان كوشىپ كەلىپ ساياجايدا تۇردىق. قالاي دەسەك تە, ساياجايدىڭ اتى ساياجاي ەدى. ەندى مىنە, كەڭ سارايداي ءۇش بولمەلى پاتەرگە قول جەتكىزىپ وتىرمىز, – دەيدى قۋانىشتان توبەسى كوككە جەتكەن گ.ەرمەكوۆا.
ول بىرنەشە جىل تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى ارقىلى پاتەر كەزەگىندە تۇرعان. كەزەگى كەلىپ, «باقىتتى وتباسىمەن» پاتەر الۋ مۇمكىندىگى تۋعاندا العاشقى جارناسى جوق ەدى. باعىنا وراي وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ قولداۋ كورسەتىپ, وبلى بيۋدجەتىنەن 1 ملن تەڭگە تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتىن بەردى.
گاۋحار مەن ەرجان ءتورت ۇل, ءبىر قىز تاربيەلەپ وتىر. تۇڭعىش قىزدارى ايدا سەمەي مەملەكەتتىك مەديتسينالىق اكادەمياسىندا وقيدى. بولاشاقتا انەستەزيولوگ دارىگەر بولىپ شىعادى. ۇلكەن ۇلى ەرتەمىر – س.امانجولوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتى. ەكەۋى دە گرانتقا تۇسكەن. ساباقتى جاقسى وقىعاندارى ءۇشىن الاتىن ستيپەنديالارى بار. ەراسىل بولسا, نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىندە, نۇراسىل ءبىلىم يننوۆاتسيالىق ليتسەيىندە وقيدى. ال كەنجە ۇلدارى نۇرالى – 3-سىنىپتا.
مەملەكەتتىك باعدارلاما ءدال وسىنداي باقىتتى جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 766 كوپبالالى وتباسىنا سىيلاماق.
وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى جاسۇلان سارسەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس باعدارلاماسى شەڭبەرىندە تۇرعىن ءۇيدى مەنشىككە ساتىپ الۋ كەزىندە يپوتەكالىق نەسيەلەندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن باستاپقى جارنانىڭ ءبىر بولىگىن جابۋ ماقساتىندا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارىن ۇسىنا وتىرىپ, جەڭىلدىك تەتىگى ەنگىزىلدى.
«باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 2020 جىلى وبلىستىق بيۋدجەتتەن از قامتىلعان كوپبالالى وتباسىلار ءۇشىن تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارىنا 88 ملن تەڭگە ءبولىندى. ونىڭ 50 ملن تەڭگەسى وسكەمەنگە, 25 ملن تەڭگە – سەمەيگە, 13 ملن تەڭگەسى تارباعاتاي اۋدانىنا ۇلەستىرىلدى. بيىلعى سەرتيفيكاتتار الەۋمەتتىك وسال توپتاردىڭ ءۇش ساناتى بويىنشا مۇگەدەك بالالارى بار جانە مۇگەدەك بالا تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلارعا, تولىق ەمەس جانە كوپبالالى وتباسىلارعا قايتارىمسىز نەگىزدە بەرىلدى. ال اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك جىل باسىنان بەرى 9 709 وتباسىعا, ونىڭ ىشىندە 3 379 كوپبالالى وتباسىنا جانە 6 330 از قامتىلعان وتباسىعا تاعايىندالدى.
«ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلار اراسىندا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ بويىنشا جۇمىستار دا جالعاسۋدا. بيىل اتالعان باعدارلاما بويىنشا 3 ملرد تەڭگە كولەمىندە 606 شاعىن نەسيە بەرىلدى. ونىڭ 378 ملن تەڭگەسى كوپبالالى وتباسىلارعا ۇسىنىلعان.
بۇگىندە باعدارلامانىڭ يگىلىگىن كورىپ وتىرعان وسكەمەندىك كوپبالالى ارنا ناۋرۋزوۆا تىگىن شەبەرحاناسىن اشقان.
2020 جىلدىڭ 8 ايىندا 527 ملن تەڭگەگە 951 گرانت بەرىلدى, ونىڭ 37%-ى كوپبالالى وتباسىلار ءۇشىن, 16%-ى از قامتىلعان وتباسىلار ءۇشىن بەرىلگەن.
كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردى قولداۋ ماقساتىندا وبلىس اكىمىنىڭ وكىمىمەن ءوڭىردىڭ قالالارى مەن اۋداندارىندا قوعامدىق كوميسسيالار قۇرىلىپ, ءتيىستى جۇمىستاردى اتقارىپ وتىر. ولار جەرگىلىكتى جەردەگى كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ ماسەلەلەرىن ۇنەمى نازارلارىندا ۇستاپ وتىرادى. ال مەملەكەتتىڭ, جەرگىلىكتى باسشىلاردىڭ كوپبالالى اناعا, باۋىر ەت بالاعا جاسالىپ جاتقان قامقورلىعى جالعاسا بەرمەك.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
