29 قازان, 2013

جاڭا جولايرىق پەن جاڭا كەشەن – ەلباسى نازارىندا

340 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى قالاسىنىڭ ەڭ باستى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ وتىرعان كولىك قاتىناستارىن رەتتەيتىن جولايرىق قۇرىلىسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, اتالعان نىساندى سالىپ جاتقان جوبالاۋشى جانە مەردىگەر كومپانيالاردىڭ اتقارىپ جاتقان ىسىنە مەملەكەت باسشىسى وڭ باعا بەردى.

– ايماقتاردى ارالاعاندا, ونىڭ ىشىندە الماتى قالاسىندا بولعان كەزىمدە مەن قايتادان سالىنىپ جاتقان كولىكتىك جانە الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىستارىمەن تانىسىپ وتىرامىن. مۇنداي قۇرىلىستار حالقىمىزدىڭ تۇر­مىسى مەن قالالارىمىزدىڭ دامۋىنا ەرەكشە ۇلەس قوسارى انىق.

الماتى قالاسىنىڭ ەڭ باستى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ وتىرعان كولىك قاتىناستارىن رەتتەيتىن جولايرىق قۇرىلىسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, اتالعان نىساندى سالىپ جاتقان جوبالاۋشى جانە مەردىگەر كومپانيالاردىڭ اتقارىپ جاتقان ىسىنە مەملەكەت باسشىسى وڭ باعا بەردى.

– ايماقتاردى ارالاعاندا, ونىڭ ىشىندە الماتى قالاسىندا بولعان كەزىمدە مەن قايتادان سالىنىپ جاتقان كولىكتىك جانە الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىستارىمەن تانىسىپ وتىرامىن. مۇنداي قۇرىلىستار حالقىمىزدىڭ تۇر­مىسى مەن قالالارىمىزدىڭ دامۋىنا ەرەكشە ۇلەس قوسارى انىق.

وسىنداي جولايرىقتار مەن جاياۋ جۇرگىنشى جولدارى – الماتى قالاسىنداعى كولىك كەپتەلەگىن ازايتۋعا باعىتتالعان شارالار. سوڭعى جىلداردا عانا قالادا 13 جولايرىق سالىندى جانە مۇنداي قۇرىلىستىڭ سانى الماتى قالاسى بويىنشا 20-عا جەتىپ, كەلەشەكتە جالعاسىن تابا بەرەتىن بولادى, – دەدى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جول قۇرىلىسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسقاننان كەيىن.

قالانىڭ كولىك ينفراقۇرىلى­مىن جاقسارتاتىن اتالعان جول­ايرىق جوباسى جۋىردا عانا پاي­دالانۋعا بەرىلىپ, قازىرگى تاڭدا تەك بۇل نىساننىڭ سىرتقى سيپاتى مەن ماڭايىن كوگالداندىرۋ, سۋ قۇبىرلارىن جۇرگىزىپ, جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان جالعىز اياق جولدارىنىڭ جۇمىسى ات­قارىلۋدا.

تاشكەنت باعىتىنا باستايتىن كۇرە جول مەن سولتۇستىك اينالما جولىن بايلانىستىراتىن ءال-فارابي داڭعىلى ارقىلى كۇنىنە سان مىڭداعان كولىك تولاسسىز قاتىناۋدا. حالىقارالىق تالاپتارعا ساي جاقسارتىلعان داڭعىل بويىندا قازىردە كولىك كەپتەلەگى ەداۋىر ازايىپ, قالا قوناقتارى مەن تۇرعىندارىنا كوپتەگەن سەبى ءتيىپ وتىر.

اتالعان باعىتتار بويىنشا, ماسەلەن, ءال-فارابي داڭعىلىمەن تاۋلىگىنە 150-160 مىڭ كولىك جۇرسە, روزىباقيەۆ كوشەسىنىڭ بويىمەن تاۋلىگىنە 30-40 مىڭ ماشينا ساعاتىنا 60 شاقىرىمدىق جىلدامدىقپەن جۇيتكيدى. داڭعىل بويىمەن قاراما-قارسى باعىتتا 6 قاتار, ال كوشە بويىمەن 4 قاتار كولىك ەركىن قاتىنايتىنداي ەتىپ كەڭەيتىلگەن. 1304 ءتۇپ تال ەگىلىپ, جالپى اۋماعى 38 820 شارشى مەتردى قامتيتىن جەرگە كوگال توسەلگەن سوڭ, اينالاسى ءتۇرلى جارىق شامدارمەن جابدىقتالىپ, بۇل جولايرىقتىڭ قۇرىلىسى جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىندا تولىقتاي بىتەدى.

ەلىمىزدىڭ كولىك ينفراقۇرى­لىمىنا قوسىلعان جاڭا نىسان قۇرىلىسىنان كەيىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «مەگا-2» ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق كەشەنىندە بولدى. «MEGA Alma-Ata» ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق كەشەنىنىڭ ەكىنشى عيماراتىن قوسقاندا, كوپشىلىككە قىزمەت كورسەتىپ وتىرعان نىساننىڭ جالپى اۋماعى 164 482 شارشى مەتردى قۇرايتىن بولادى. قازىرگى سالىنىپ جاتقان «مەگا-2» كەشەنىنىڭ اۋماعى – 78 852 شارشى مەتر. اتالعان جوبانى اعىلشىندىق سhapman Taylor ارحيتەكتۋرالىق كومپانياسى جوبالاپ, قۇرىلىس جۇمىستارىنا 21 ميلليارد تەڭگە قارجى ينۆەستيتسيالانىپ وتىر.

جاڭا جوبا بويىنشا تاعى دا 1 400 ادام جۇمىسپەن قامتىلاتىن بولادى. ەسكەرەر بولساق, بۇعان دەيىن حالىققا قىزمەت كورسەتىپ كەلگەن «MEGA Alma-Ata» ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق كەشەنىندە قازىرگى تاڭدا 1 600 ادام جۇمىس ىستەيدى, ەندى جاڭا كەشەن ىسكە قوسىلعان سوڭ ءبىر عانا مەگا جوباسى 4 000 قازاقستاندىقتى جۇمىس ورنىمەن قامتىپ, قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا ساپالى قىزمەت كورسەتەتىن بولادى.

«مەگا-2» جاڭا ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق كەشەنىندە ورنا­لاسقان جۇزدەن اسا ساۋدا دۇكەن­دەرىندە Massimo Dutti, ZARA Home, Stradivarius, Pepe Jeans, Jack&Jones سەكىلدى الەمدىك برەند كومپانيالاردىڭ ونىمدەرى قويىلعان. جالپى اۋماعى 3 000 شارشى مەتردى الىپ جاتقان الەم­دەگى ەڭ ۇلكەن Adidas برەند-ورتالىعى دا وسى «مەگانىڭ» جاڭا عيماراتىندا ورىن تەپپەك.

ساۋدا ورتالىعىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, بۇل جەردە تەك ويىن-ساۋىق پەن ساۋدا نۇكتەلەرى عانا بولىپ قويماي, سونىمەن قاتار, تاڭدامالى ونەر تۋىندىلارى دا كەلۋشىلەردىڭ نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىر. اتاپ ايتساق, قازاقستاندىق تانىمال سۋرەتشى مارات بەكەەۆتىڭ ەڭ ۇزدىك ءتورت كارتيناسى, وتاندىق ءمۇسىن ونەرىنىڭ وكىلى ەدۋارد كازارياننىڭ «ۋاقىت تارازىسى» دەپ اتالاتىن 18 مەترلىك كومپوزيتسيالىق ءمۇسىنى, بريتانيالىق Scott Lihgting كومپانياسى دايىنداعان «كۇن» شامشىراعى مەن بيىكتىگى 12 مەترلىك «تىلەكتەر اعاشى» تۋىندىسى, سونداي-اق, الەمگە تانىمال شەتەلدىك جانە قازاقستاندىق بەلگىلى سۋرەتشىلەردىڭ تۋىندىلارى ۋاقىت ارالاتىپ جاڭارتىلىپ وتىرادى. ەۋروپا تاعامدارىن ۇسىناتىن Crudo مەيرامحاناسىنان فرانتسۋز سۋرەتشىسى فەرنان لەجەنىڭ الەم جۇرتشىلىعىنا تانىمال «ايەلدەر مەن توتى­ قۇس» تۋىندىسىنىڭ كەراميكا­لىق ۇلگىسىن تاماشالاپ, مۇحيت استىنداعى تىرشىلىكپەن تانىس­قى­سى كەلەتىندەرگە ەكى ۇلكەن اكۆاريۋم قويىلعان.

«MEGA Alma-Ata» جوباسى­نىڭ ەكىنشى عيماراتىندا ەكىنشى قابات تولىقتاي 1 200 ورىندى جوعارى دەڭگەيلى 9 مەيرامحانادان تۇراتىن رەستوراندىق كلاستەرگە بەرىلىپ وتىر. ودان وزگە, اۋماعى 4 000 شارشى مەترلىك Happylon ويىن-ساۋىق پاركى جۇمىس ىستەپ, ول جەرگە 150-دەن استام ويىن اۆتوماتتارى, بيىكتىگى 10 مەترلىك لابيرينت پەن قازاقستانداعى تۇڭعىش ءارى جالعىز لازەرلىك تير سەكىلدى جاڭا 11 ءىرى اتتراكتسيون قويىلعان. ءتۇرلى قويىلىمداردى جانى قالايتىن كەلۋشىلەر ءۇشىن «مەگا-2» عيماراتىنىڭ كىرە بەرىسىندە ورنالاسقان 2 300 شارشى مەترلىك 500 ورىندى امفيتەاتر ساعاتىنا ەكى مىڭنان اسا كورەرمەندى قابىل الۋعا دايىن.

ۇستىمىزدەگى جىلى «MEGA Alma-Ata» جوباسى مەملەكەت قازانىنا 400 ميلليون تەڭگە قاراجاتتى سالىق رەتىندە قۇيادى دەپ جوسپارلانسا, 2014 جىلى پايدالانۋعا تولىقتاي بەرىلگەننەن سوڭ ودان تۇسەتىن سالىق كولەمى 1 ميلليارد تەڭگەدەن اسىپ جىعىلادى دەپ بولجانۋدا. قازىرگى تاڭدا «MEGA Alma-Ata» ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق كەشەنىن جىلىنا 10 ميلليون ادام تاماشالاپ جۇرسە, ەكىنشى عيمارات ىسكە قوسىلعاننان كەيىن جىلىنا 15 ميلليون ادام ەركىن ارالاپ, ءتۇرلى ويىن مەن تىنىعۋ ورىندارىندا بولا الادى.

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىق يگىلىگى ءۇشىن جانە قازاق­ستاندىقتاردىڭ جاقسى دەمالۋىنا ارناپ جاسالىپ وتىرعان جاعدايدى تاماشالاعاننان كەيىن جۋرناليس­تەرمەن كەزدەسىپ, سوڭعى جىلدار ىشىندە الماتى قالاسىندا ەل يگىلىگى مەن حالىق سۇرانىسىنا ساي اتقارىلعان ىستەردىڭ كوڭىلدەن شىعاتىنىن, ۋاقىت وزعان سايىن قالا سيپاتى جاڭا رەڭككە بولەنىپ, زاماناۋي تالاپتارعا ساي قۇرىلىس نىساندارىنىڭ بوي كوتەرىپ جاتقانىن جەتكىزدى.

– الماتى قالاسىنا جۇمىس ساپارىمدا ەل يگىلىگى مەن كەلەشەك ۇرپاعىمىز ءۇشىن جاسالىپ جاتقان ءبىرشاما يگى ىستەردىڭ كۋاگەرى بولدىم, – دەپ مالىمدەدى مەملەكەت باسشىسى. – قۇرىلىسشىلارىمىز سالىپ جاتقان جولايرىق قالامىزدىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتا تۇسەرى انىق. وسىنداي كەلەشەگى كەمەل قۇرىلىستار ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىندا جۇرگىزىلەتىن بولادى. ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق كەشەنى قازىرگى زامان تالابىنا ساي جابدىقتالىپ, جاقىن ۋاقىتتا حالقىمىزعا ۇسىنىلادى. ءبىز وسىنداي جەتىستىكتەرىمىزبەن, وسىنداي زاماناۋي كەشەندەرىمىزبەن دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنان ءوز ورنىمىزدى الامىز. بوكستان الەم چەمپيو­ناتىن دا تاماشالادىم. ءبىزدىڭ بوكسشىلارىمىزدىڭ مۇنداي جەڭىسى بۇرىن-سوڭدى وتاندىق بوكس تاريحىندا بولماعان. مەن جەڭىس تۋىن جەلبىرەتكەن جەڭىمپاز بوكسشىلارىمىزعا شىن كوڭىلدەن العىسىمدى بىلدىرەمىن.

قانات ەسكەندىر,

«ەگەمەن قازاقستان».

الماتى.

سۋرەتتى تۇسىرگەنبەرسىنبەك سارسەنوۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

قالا كوركىنە اينالماق ەكو-پارك

ەكولوگيا • بۇگىن, 13:23