پرەزيدەنت • 20 تامىز, 2020

قاسىم-جومارت توقاەۆ: نەگىزگى ماقسات – جەمقورلىقتى تۇبەگەيلى جويۋ

2620 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سى­بايلاس جەمقورلىققا قار­سى كۇرەس ماسەلەلەرى جونىن­دە كەڭەس وتكىزدى. كەڭەس­تە پرەزيدەنت سىباي­لاس جەمقورلىق جاعداي­لارى­نىڭ سانى ءالى دە ازايماي تۇرعانىن اتاپ كورسەتتى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ: نەگىزگى ماقسات – جەمقورلىقتى تۇبەگەيلى جويۋ

 

بولىنگەن قارجى ءتيىمدى جۇمسالۋى قاجەت

ەل پرەزيدەنتى ق.توقاەۆ ال­قالى جيىندا ءبىرىنشى كەزەكتە سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى كۇرەس – ەلىمىزدىڭ ستراتە­گيا­لىق دامۋىنداعى نەگىزگى باسىم­دىقتاردىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتا كەلىپ, اتالعان باعىتتا اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالدى.

– بۇل – مەنىڭ بەرىك ۇستا­نى­مىم جانە سايلاۋالدى باعدار­لامادا حالىققا بەرگەن ۋادەم. وسى جۇمىستا ەشقانداي كوز­بوياۋ­شىلىققا, «بارماق باستى, كوز قىستى» ارەكەتتەرگە جول بەرىل­مەۋگە ءتيىس.تالاپ قاتاڭ بولادى. بىلتىرعى جيىندا ءبىز ناقتى ءىس-قيمىل جوسپارىن ايقىندادىق. بۇگىندە بىرقاتار ماقساتتى جۇزەگە اسىردىق. قازاقستان بەدەلدى حالىقارالىق گرەكو ۇيىمىنا, ياعني سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مەملەكەتتەر توبىنا مۇ­شە بولدى. نورماتيۆتىك اكتىلەردى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساراپتامادان وتكىزۋ ينستيتۋتىنىڭ جۇمىسى جاڭ­عىردى. قول استىن­دا­­عىلاردىڭ جەمقورلىق ارەكەت­تەرى ءۇشىن باسشىلارىن قىز­مەتىنەن بوساتۋ قاعيداتى ەنگى­زىل­دى. مەملەكەتىمىزدىڭ وسى با­عىتتا قول­عا العان شارالارىن بەل­گىلى حالىقارالىق اگەنتتىكتەر اتاپ وتۋدە. دەگەنمەن, ءبىز بۇعان توق­مەيىل­سىپ وتىرا بەرمەۋىمىز كەرەك, – دەدى مەملەكەت باسشى-
سى.

سىبايلاس جەم­قور­لىق جاع­داي­لارىنىڭ سانى ءالى دە ازايماي تۇرعانىن ءسوز ەت­كەن پرەزيدەنت 2019 جىلمەن سا­لىستىرعاندا جەمقورلىق ارەكەت­تەرى ءۇشىن جاۋاپقا تارتىلعان ادامداردىڭ سانى ارتقانىن جەت­كىزدى.

– اشىعىن ايتقاندا, قازىر كۇندەلىكتى جاڭالىقتاردان ءتۇرلى دەڭگەيدەگى شەنەۋنىكتەردىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا بايلانىس­تى زاڭ بۇزۋشىلىقتارى ءۇشىن ۇستالىپ جاتقانى تۋرالى وقيتىن بولدىق. ولاردىڭ اراسىندا 2 وبلىس اكىمى بار, بۇل الاڭداتارلىق جاعداي, – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ اي­تۋ­ىن­شا, 2019 جىلمەن سالىس­تىر­عاندا جەمقورلىق ارەكەتتەرى ءۇشىن جاۋاپقا تارتىلعان ادامداردىڭ سانى 11 پايىزعا ارتقان, ياعني 820-دان 912-گە وسكەن.

پاندەميا كەزەڭىندە جانە مەم­لەكەت پەن ازاماتتارىمىزدىڭ تابىسى ازايعان تۇستا جەم­قور­لىقپەن كۇرەستى ودان ءارى كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن ايتقان پرەزيدەنت ناقتى باعىتتارعا بولىنگەن قار­جىنىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.

– حالىقارالىق ساراپشى­لاردىڭ ايتۋىنشا مەملەكەتتەر پاندەميانىڭ سالدارىمەن كۇرەسكە مول قاراجات جۇمساپ جاتقان كەزدە قارجىنى ماقساتقا ساي پايدالانباۋ جانە جىمقىرۋ قاۋپى ارتا تۇسەدى. ءبولىنىپ جاتقان قاراجات مۇقيات ءارى ءتيىمدى جۇمسالۋعا ءتيىس. بۇل – ءار تەڭگە ءوزىنىڭ ماقساتىنا ساي جۇمسالۋى كەرەك دەگەن ءسوز. اسىرەسە قازىرگى جاعدايدا ەش پايداسى جوق جانە قاجەتسىز ءىس-شارالارعا قاراجاتتىڭ شىعىندالۋىنا قوعامنىڭ قالاي قارايتىنىن كورىپ وتىرمىز. سوندىقتان مۇنداي ماسەلەلەرگە  بولارى بولىپ, بوياۋى سىڭگەننەن كەيىن ەمەس, الدىن الا ءمان بەرۋ – وتە ماڭىزدى, – دەدى ق.توقاەۆ.

پرەزيدەنتتىڭ سوزىنە قاراعاندا, سىبايلاس جەمقورلىقپەن ۇستا­لۋ وقيعالارى, ولار جونىندەگى ءتيىم­دى جاريالانىمدار مەن كورسە­تى­لىمدەر قوعامدى باستاپقىدا ەلەڭ ەتكىزگەنىمەن, ولاردىڭ اسەرى قىسقا بولادى. كەيىن مۇنداي ىستەر سوتتا دالەل جەتىسپەگەندىكتەن كەرى قايتارىلسا, مەملەكەتتىڭ جەم­قورلىقپەن كۇرەس جونىندەگى ءىس-شا­راسىنا قوعامنىڭ سەنىمى السىرەيدى.

– سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ سەبەبى مەن شارتتارىن جويماي كۇرەسۋ, بۇل – جەل ديىر­مەنمەن الىسۋمەن تەڭ. حالىق الدە­بىر شەنەۋنىكتىڭ نەمەسە باسشى­نىڭ جاي جاۋاپكەرشىلىككە تار­تىلعانىن كورىپ قانا قويماي, ول جۇمىس ىستەگەن مەملەكەتتىك مەكەمەدە ەندى مۇنداي جاعدايدىڭ قايتالانبايتىنىن دالەلدەيتىن تۇبەگەيلى وزگەرىستەردىڭ ورىن العانىنا كۋا بولۋى كەرەك. ازىرگە مەن مۇنداي كەشەندى جانە تۇبەگەيلى جۇمىستى كورىپ وتىرعان جوقپىن. شەنەۋنىكتەر شەڭبەر جاساپ, بىرىنەن كەيىن ءبىرى اۋىسىپ جاتىر. ال جۇيەلى پروبلەمالار شەشىلمەگەن كۇيى تۇر, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, مەدي­تسينا سالاسىنداعى سىبايلاس جەم­قورلىقتى تەكسەرۋ جانە اشكە­رەلەۋ جۇمىستارى پاندەميا شا­رىقتاۋ شەگىنە جەتىپ, ءدارى جەتپەي جاتقاننان كەيىن عانا باستالعان. تسيفرلاندىرۋ جۇيەسىندەگى زاڭ بۇزۋشىلىقتار ونداعان ميل­ليارد اقشا شىعىندالعاننان كەيىن بارىپ قوزعالعان. بۇگىندە ءبىلىم, جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك نىساندارعا قىرۋار قارجى ءبولىنىپ جاتىر.

– ءبىر جىلدان كەيىن وسى سالا­لارعا بولىنگەن قارجى جىم­قى­رىلدى, ال جاۋاپتى مينيس­ترلىكتەر كوش­تىڭ سوڭىندا قالدى دەمەي­تى­نىمىزگە ناقتى سەنىمدى بولۋىمىز كەرەك. ميللياردتاعان قارجى قول­دى بولىپ كەتكەننەن كەيىن, حا­لىققا كىنالى ادامداردىڭ ۇستالعانى تۋرالى ادەمى راپورت بەرگەننىڭ تۇككە دە كەرەگى جوق. بۇل باعىتتاعى جۇمىستى تۇبىرىمەن قايتا قۇرۋ كەرەك دەپ سانايمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

 

جازاعا تارتۋدان بولەك, ىنتالاندىرۋ دا ماڭىزدى

پرەزيدەنت سىبايلاس جەم­قور­لىقپەن كۇرەس قىزمەتىنىڭ بارلىق باعىتتاعى جۇمىستارىنا جاڭا سەرپىن بەرۋ كەرەك دەپ سانايدى. سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇ­رەستەگى ارەكەتسىزدىك حالىقتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرىپ, قۇقىق­تىق نيگيليزمگە اكەپ سوعادى. دە­گەنمەن, جەمقورلىققا قارسى بەلسەندى كۇرەستىڭ سوڭى ناۋقان­شى­لدىققا ۇلاسىپ كەتپەۋى كەرەك. سونىمەن قاتار بۇل جاۋاپتى جانە زاڭ­عا باعىناتىن مەملەكەتتىك قىزمەت­كەر­لەردىڭ جۇمىسىنا كەرى اسەر ەتپەۋى ءتيىس.

– بىرىنشىدەن, سىبايلاس جەم­قور­لىق جونىندە جۇيەلى تۇردە ەسكەر­تىپ وتىرۋعا ەرەكشە ءمان بەرگەن ءجون. وسىعان وراي, ءتۇرلى سالا­داعى جەمقورلىققا جول اشاتىن جاع­دايلارعا ساپالى تالداۋ جاساۋ كەرەك. زاڭ بارلىق مەملە­كەتتىك ورگاندارعا تۇيتكىلدى تۇستار­دى ءوز بەتىنشە انىقتاپ, جويۋعا مىن­دەتتەيدى. الايدا بۇل جۇمىس ءجۇرىپ جاتقان جوق. مۇنداي ارە­كەتسىزدىك جاقسىلىققا اپارمايدى. دەر كەزىندە الدىن الۋ جانە ەسكەرتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلمەسە, جەمقورلىق دەگەن كەسەل كوپتەگەن ادامنىڭ جارقىن كەلەشەگىنە بالتا شابۋى ابدەن مۇمكىن.

سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى كۇرەستە ارەكەتسىزدىك ازامات­تار اراسىندا نارازىلىق پەن قۇقىق­تىق نيگيليزمنىڭ وسۋىنە اكەلەدى. ادەتتە, سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيى جوعارى وڭىرلەردە جاپپاي قىلمىستاردىڭ ورىن الۋىن كەزدەيسوقتىق دەۋگە بولمايدى.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, اتال­عان ماسەلەگە قاتىستى جۇ­مىس­تاردى باعالاۋ سىبايلاس جەم­قورلىقتىڭ الدىن الۋ, ازايتۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەت الۋ­داعى كەدەرگىلەردى جويۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار نەگىزىندە قۇرىلۋى كەرەك.

ق.توقاەۆ ءاربىر باس­شى ءوز قىز­مەت­­كەر­لەرىنىڭ زاڭ بۇزۋ­شىلى­عىن جاسىرماۋى كەرەك ەكەنىنە ەكپىن بەردى.

– سوندىقتان ونى تەك جازاعا تارتۋدان بولەك, ىنتالاندىرۋ دا ماڭىزدى. بۇل الدىن الا جۇيەلى شارالار قابىلداۋعا ايتارلىقتاي سەپتىگىن تيگىزەدى. ءاربىر اكىم جانە مينيستر جۇمسالعان قاراجاتقا عانا ەمەس, ونى دۇرىس جوسپارلاۋعا دا جاۋاپتى بولۋعا ءتيىس. ناق وسى تۇستا سىبايلاس جەمقورلىققا بارۋ قاتەرى كوپ بولۋى مۇمكىن. سون­دىقتان ءار باسشىعا جەكە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى. باس پرو­كۋراتۋراعا وسىنداي باعالاۋ جۇيەسىن  ازىرلەۋدى تاپسىرامىن. سو­نىمەن قاتار مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ قىزمەتىنە ءجونسىز ارا­لاسۋدى دوعارعان ءجون. سىباي­لاس جەمقورلىق پەن باسقارۋ ىسىن­دەگى ولقىلىقتاردىڭ ارا جىگىن ناقتى اجىراتا ءبىلۋ قاجەت, – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, وزىنە جاۋاپكەرشىلىك الۋدان قورىقپايتىن, ءادىل شەنەۋ­نىكتەر قىلمىستىق پروتسەستىڭ وربيتاسىنا تارتىلماۋى ءتيىس. مەم­لەكەتتىك اپپارات شەشىم قابىل­داۋدان قورىقپاۋى قاجەت.

پرەزيدەنت قازىر مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر تاراپىنان باستاما كوتەرمەۋ, جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشىپ, ارتىق قاعازباستىلىققا سالدىرۋ تەندەنتسياسى بايقالا­تىنىن, مۇنىڭ مىسالى پاندەميا كەزىندە انىق اڭعارىلعانىن ايتتى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قىلمىسقا ازعىرعانى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك ەنگى­زىلدى, بۇل نورما قۇ­قىق قور­عاۋ ورگاندارىنىڭ باسسىز­دى­عىن بول­دىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

پرەزيدەنت باس پروكۋراتۋراعا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل قىزمەتىنە جەم­قور­لىققا قارسى كۇرەستە لايىق­تى باستامالارى جوق, بەلسەندى ەمەس باسشىلار تۋرالى جارتى­جىل­دىق ەسەپ ازىرلەۋدى تاپسىردى. بۇل جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دارعا دا قاتىستى ەكەنىن ەسكەرتتى.

 

جەمقورلىقتان جاپپاي جيرەنەتىن جاعدايعا جەتۋ كەرەك

مەملەكەت باسشىسى تۇر­مىس­تىق سىبايلاس جەمقور­لىقپەن كۇ­رەس ماسەلەسىنە دە ايىرىقشا توق­تالدى.

– كۇندەلىكتى ومىردە جەمقور­لىق جاعدايلارىنا تاپ بولعان جۇرت شاراسىز كۇيگە تۇسەدى, ادىل­دىكتىڭ بار ەكەنىنە سەنبەيدى. پاندەميامەن جالپى ۇلتتىق دەڭگەيدە جاپپاي كۇرەس ءجۇرىپ جاتقاندا پايدا تابۋ ءۇشىن ادام قانشالىقتى ارسىز بولۋى كەرەك؟ مىسالى, الماتىداعى جەتىسۋ اۋدانى اكىمدىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ازاماتتاردى بلوك بەكەتتەن وتكىزۋ ءۇشىن ۇنەمى پارا الىپ وتىرعان. مۇنداي دەرەكتەر بىرنەشە وڭىردە بايقالدى. ءتىپتى بارلىق جەردە وسىلاي بولعان شىعار دەپ ويلايمىن.

ازاماتتارىمىز تۇرمىستىق سى­بايلاس جەمقورلىقپەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعان كەزدە ءسىز بەن ءبىزدىڭ ىستەپ جاتقان جۇمىسى­مىزدىڭ ەش تيىمدىلىگى بولمايدى. ەش­قانداي حالىقارالىق رەيتينگ­تىڭ دە كەرەگى بولماي قالاتىنى تۇسىنىكتى. ءتۇرلى تارتۋ-تارالعى بەرۋ, سىيلىق تالاپ ەتۋ, ديپلوم ساتىپ الۋ – كەلمەسكە كەتۋى كەرەك.

بۇل ءۇشىن قوعامدا جەم­قور­لىقتان جاپپاي جيرەنۋگە قول جەتكىزۋىمىز قاجەت.

سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى ۇكى­مەتپەن بىر­لەسىپ, تۇرمىستىق جەم­قور­لىقپەن كۇرەس جونىندەگى جول كارتاسىن ازىرلەۋى كەرەك, – دەدى پرەزيدەنت.

 

تسيفرلاندىرۋ ءىسىن جەدەلدەتۋ قاجەت

مەملەكەت باسشىسى دەرەكتەر قورىن ودان ءارى ينتەگراتسيالاۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋدى جەدەلدەتۋگە باسا ءمان بەرۋدى تاپسىردى. سونداي-اق باس پروكۋراتۋرا كاسىپكەرلەردى دالەلسىز قىلمىستىق قۋدالاۋ فاكتىلەرىنە جول بەرمەۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.

– دەرەكتەر بازاسىن ودان ءارى ينتەگراتسيالاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت. بىزدە ءبىر ۆەدومستۆونىڭ تالابىنا جاۋاپ رەتىندە باسقا مەملەكەتتىك ورگاننان انىقتاما الاتىن تاجىريبە ءالى كۇنگە دەيىن جويىلعان جوق. مۇنداي اناحرونيزمدەردى تسيفر­لاندىرۋ جويۋى كەرەك.

اشىق بيۋدجەتتىڭ ينتەراكتيۆتى كارتاسى 7 تريلليون تەڭگەدەن استام بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جۇم­سالۋى تۋرالى اقپاراتتى بارشاعا قولجەتىمدى بولۋىن قامتاماسىز ەتتى (2019-2020 جىلدار)

«سەرگەك» بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋدا وزىق تەحنولوگيالاردىڭ مەملەكەتكە قانداي پايدا اكە­لەتىنىن كورسەتتى. ءارى بۇل جول پوليتسيالارىن جەمقورلىق ارقىلى تاباتىن كىرىستەرىنەن ايىردى. بارشا مەملەكەتتىك ورگاندار, ەڭ ءبىرىنشى اكىمشىلىكتەر وسى تاجى­ريبەنى قولعا الۋعا ءتيىس. مۇنداي تسيفرلى شەشىمدەر ادام فاكتورىن ازايتىپ, جەمقورلىققا اكە­لەتىن جاعدايلاردى بولدىرمايدى, – دەدى ق.توقاەۆ.

 

زاڭدى كاسىپكەرلىككە كەدەرگى كەلتىرۋ – مەملەكەتتىك قىلمىس

پرەزيدەنت بيزنەستى قورعاۋ, قولداۋ ءىسىنىڭ دە وزەكتى ەكەنىن قوزعادى.

– ەكونوميكالىق قيىن­دىق­تاردىڭ تۋىنداۋى كا­سىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ وزەكتىلىگىن ارتتىردى. سوڭعى بەس جىلدا زاڭدى كاسىپ­كەرلىكپەن اينالىسۋعا كەدەرگى كەلتىرۋ بويىنشا 11, رەيدەرلىككە قاتىستى 7 ادام جاۋاپقا تارتىلدى. بۇل ساندار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسى ءالى اقساپ تۇرعانىن بىلدىرەدى. 2019 جىلعى جولداۋىمدا زاڭدى كاسىپكەرلىككە توسقاۋىل قويۋ مەملەكەتتىك قىل­مىس بولىپ سانالاتىنىن ايتقان ەدىم. باس پروكۋراتۋرا مەن بارلىق قۇقىق قورعاۋ ورگانى وسىنى ەستەن شىعارماۋلارى كەرەك, – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە باس پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ ءبىر اي ىشىندە وسى ايتىلعان ماسە­لەلەردى قامتىعان ناقتى ۇسىنىس ەنگىزۋ تاپسىرىلاتىنىن جەتكىزدى.

پرەزيدەنت ودان ءارى بىرقاتار وڭ وزگەرىستەرگە قول جەتكىزىلگەنىن, ەنگىزىلگەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قولداۋ ينستيتۋتى العاشقى جەمىسىن بەرە باستاعانىن ايتا وتىرىپ, بيىلعى العاشقى جارتى جىلدا 510 بيزنەس-جوسپار بو­يىنشا 114 زاڭسىز ارالاسۋ فاكتى تىركەلگەنىن, بۇل جۇمىستى جالعاس­تىرۋ قاجەتتىگىن, باس پروكۋ­­راتۋرا كاسىپكەرلەردى قىلمىس­­تىق قۋدالاۋعا نەگىزسىز تارتۋ فاك­­تىلەرىن بولدىرماۋعا دەرەۋ كى­رى­سۋگە مىندەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پرە­زي­دەنتتىڭ ايتۋىنشا, كاسىپ­كەرلەر مەن ينۆەستورلار سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ قىسىمىنان قورعالعانىن سەزىنۋى كەرەك.

 

قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ – ءتيىمدى جول

قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ءىسىن دە باسىم مىندەتتەردىڭ ءبىرى رەتىندە اتادى. پرەزيدەنت سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستىڭ بارلىق سالالارى بويىنشا قاتاڭ قوعامدىق باقىلاۋ جۇرگىزىلۋگە ءتيىس دەپ ەسەپتەيدى.

– مەملەكەتتىك ورگاندار قانشا تىرىسسا دا, قوعامنىڭ قول­داۋىن­سىز جەتىستىككە جەتە المايدى. ازاماتتاردا ادالدىق يدەولوگيا­سى قالىپتاسۋى ءتيىس. قازىر بۇل باعىتتا كوپتەگەن جۇمىستار اتقا­رىلۋدا. اكادەميالىق ادالدىق ليگاسى, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ەرىكتىلەرى كلۋبتارى, ادالدىق دۇڭگىرشەكتەرى جانە ءوز وزىنە قىزمەت ەتۋ كاسسالارى – وسىن­داي جوبالار تۋرالى اقپارات كەڭىنەن جاريالانۋى كەرەك.

سونىمەن قاتار سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى كۇرەستىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەت. ازا­­ماتتىق قوعام مەملەكەتتىك ورگان­دارعا كومەكتەسۋگە دايىن. «ادال كومەك» پلاتفورماسىن قۇرۋ ار­قىلى الەۋمەتتىك وسال توپتاردان شىققان 11 مىڭنان استام ازامات تانىمال زاڭگەرلەردەن تەگىن كەڭەس الدى, – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى ازاماتتار­مەن ديالوگ ورناتۋ ارقىلى سىبايلاس جەمقورلىق بەلەڭ الىپ, قوعام نارازىلىعىن تۋعىزىپ جۇرگەن تۇيتكىلدى سالالاردى انىقتاۋعا بولاتىنىن ايتتى.

– ادامدار بۇرىنعىشا جو­عا­رى وقۋ ورنى, كوللەدج, ءتىپتى مەكتەپتەردەگى سىباي­لاس جەمقور­لىقتى ايتىپ, شاعىم­دانا­دى. جەمقورلىق ازامات­تارى­مىز­دىڭ بويىنا ءسىڭىپ, ءتىپتى قوعام­نىڭ قالىپتى قۇبىلىسىنا اينا­لىپ كەتۋى مۇمكىن. باستى ماسە­لە – وسى. ال كاسىپكەرلەر جەر كو­ميتەتى, ورتكە قارسى قىز­مەت, سالىق جانە كەدەن ورگاندارىن جەم­قورلىق جايلاعان دەپ ەسەپ­­تەيدى. جولدىڭ ساپاسىنا بايلا­­نىستى دا جۇرتشىلىقتىڭ الاڭداۋ­شى­لىعى جوعارى. سونداي-اق سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل كوميسسياسى ماعان سۋ شارۋاشىلىعى سالاسىندا ايتار­لىقتاي تۇيتكىلدەر بار ەكە­­نىن حابارلادى. مىنە, وسى ماسە­لەلەر بويىنشا قوعامدىق باقى­لاۋ تەتىگى جۇمىس جاساۋعا ءتيىس. بۇل شاراعا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­داردى تارتقان ءجون. ولاردى نورما­تيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى ساراپتاۋ ىسىنە قاتىستىرۋ كەرەك. Cى­بايلاس جەمقورلىققا قارسى ءتيىم­دى ءىس-قيمىل, ونىمەن ىمىرا­سىز كۇرەس قوعامنىڭ وزەكتى ماسە­لە­سىنىڭ بىرىنە اينالعالى  كوپ جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن حالقىمىزدىڭ اماندىعى وسى باعىتتاعى جۇيەلى ءارى تاباندى شارالارعا بايلانىس­تى.

ۇكىمەتكە قاعازباستىلىق پەن بيۋ­رو­كراتياعا سالىنباي, سىباي­لاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى بەرگەن ۇسىنىستاردى ءبىر اي مەرزىمدە جان-جاقتى پىسىق­تاۋدى تاپسىرامىن. سونىڭ ناتي­جەسى بويىنشا ناقتى شارالار كەشەنى جاسالۋى ءتيىس. نەگىزگى ماقسات – جەمقورلىقتىڭ تامىرىنا بالتا شابۋ, ونى تۇبەگەيلى جويۋ. بۇل جۇمىستى ەش سوزبالاڭعا سالماي, قارقىندى تۇردە جۇرگىزۋ قاجەت.

پرەزيدەنت اكىمشىلىگى قولعا الىنعان بارلىق شارالاردى قاتاڭ باقىلاۋعا الىپ, ناتيجەسىن ماعان ۇنەمى حابارلاپ وتىرۋى كەرەك, – دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن پرەزيدەنت.

كەڭەستە سى­بايلاس جەم­قور­لىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنت­تىگىنىڭ توراعاسى اليك شپەكباەۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەك­سەي تسوي, ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆ, تسيفر­لىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەرو­عارىش ونەركاسىبى ءمي­نيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باعدات مۋ­سين, قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆ, اۋىل شا­رۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ, شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆ پەن جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك سا­پارباەۆ ەسەپ بەردى.

 

جولدىباي بازار,

اباي اسانكەلدى ۇلى,

«Egemen Qazaqstan»

 

سوڭعى جاڭالىقتار