23 قازان، 2013

باعدارلاما تىڭعىلىقتى ورىندالۋى ءتيىس

141 رەت كورسەتىلدى

434 7550fe7af5edcad0363b5a524a2db147«قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى اياسىندا ەلىمىزدە جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 6،8 ملن. شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلمەك. بۇل اقپارات كەشە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن سەلەكتورلىق رەجىمدە وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ءمالىم بولدى.

«قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى اياسىندا ەلىمىزدە جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 6،8 ملن. شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلمەك. بۇل اقپارات كەشە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن سەلەكتورلىق رەجىمدە وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ءمالىم بولدى.

ۇكىمەت وتىرىسى «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىن تالقىلاۋعا ارنالعان بولاتىن. وسىعان وراي جيىن باسىندا س.احمەتوۆ باعدارلامانىڭ ماڭىزىن ايتىپ، حالىقتى ساپالى دا قولجەتىمدى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋدىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن، ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايرىقشا نازارىندا تۇرعانىن اتاپ ءوتتى.

ال باعدارلامانىڭ وسى جىلعى 9 ايداعى جۇزەگە اسىرىلۋىنىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى وڭىرلىك دامۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ باياندادى.

ق.وسكەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا، جالپى پايدالانۋعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدىڭ 59 پايىزدان استامى، ياعني 2،7 ملن. شارشى مەترى جەكە- مەنشىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ ۇلەسىنە تيەدى. بۇل وتكەن جىلعى سايكەس مەرزىممەن سالىستىرعاندا 12 پايىزعا ارتىق. مەملەكەتتىك مەنشىكتەگى كاسىپورىندار مەن ۇيىمدار 9 ايدا 524،9 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرگەن.

ۆيتسە-ءمينيستردىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي باعىتىندا بيىل جالپى اۋماعى 285 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن 4 مىڭ پاتەر سالۋ جوس­پارلانىپ وتىر. وبلىستار، استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ اكىمدىكتەرىنە جاس وتباسىلار ءۇشىن سالىناتىن جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇستىمىزدەگى جىلى 10 ملرد. تەڭگە نىسانالى ترانسفەرتتەر قاراستىرىلعان، 1 قازانعا 8،2 ملرد. تەڭگە اۋدارىلىپ، ونىڭ 7،2 ملرد. تەڭگەسى يگەرىلگەن.

بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جالپى سوماسى 15،2 ملرد. تەڭگەگە 6 قالادا – استانا، پەتروپاۆل، اقتوبە، پاۆلودار، ورال جانە قوستانايدا تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسىنىڭ ەسەبىنەن 162 مىڭ شارشى مەتر جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى سالۋ كوزدەلۋدە، دەدى ق.وسكەنباەۆ.

تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى ارقىلى نەسيەلىك تۇر­عىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ سالاسىنداعى جاعدايدى، ين­جە­نەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ين­فرا­قۇرىلىمدار قۇرىلىستارى جايىن سيپاتتاي كەلىپ، ق.وسكەنباەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدىڭ جىلدىق كولەمىن 2016 جىلعا قاراي 1،0 ملن. شارشى مەترگە جەتكىزۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋ بويىنشا شارالار تۋرالى دا حابارلادى.

ق.وسكەنباەۆ، سونداي-اق، تاپسىرماعا سايكەس ۇلەسكەرلەردى قورعاۋ جۇيەسى ازىرلەنگەنىن ءسوز ەتتى. وندا ۇلەسكەرلەر الدىندا قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ ازاماتتىق-قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىگىن ساقتاندىرۋ ەسكەرىلگەن دەيدى ول. اتالعان تەتىك ۇلتتىق بانكتەن باسقا بارشا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن كەلىسىلدى. بۇل تۇرعىدا ۇلتتىق بانك قارسى شىعىپ وتىر. ولار بالامالى تاڭداۋ رەتىندە كەپىلدىك ەتۋ جۇيەسىن ۇسىندى، ياعني كەپىلدىك قورىن قۇرۋدى العا تارتۋدا. بۇل تەتىكتى ءبىز ازىرلەپ، قازاقستان قۇرىلىسشىلارى قاۋىمداستىعىنا جىبەردىك. وسى ەكى تەتىكتى قاراشا ايىندا تانىستىرۋعا دايىنبىز، دەپ تولىقتىردى ول. بۇل تۇرعىدا پرەمەر-مينيستر اتالعان ەكى قۇجات ۇكىمەت قاراۋىنا 15 قاراشاعا دەيىن ۇسىنىلۋى تيىستىگىن تاپسىردى.

بۇل ماسەلەلەردى كەلىسىپ، العا جىلجۋ كەرەك. سەبەبى، ءبىز كەشەۋىلدەپ كەلە جاتىرمىز. ءتيىستى تەتىك بولماعاندىقتان ۇلەسكەرلەردىڭ ينۆەستيتسياسىن تارتا الماي وتىرمىز. قۇرىلىسشىلاردا ۇلەسكەرلەر مەن ولاردىڭ قارجىسىن تارتۋ مۇمكىندىگى بار. الايدا، ۇلەسكەرلەردى قورعاۋعا ايرىقشا نازار اۋدارۋ كەرەك. سەبەبى، وسى كۇنگە دەيىن ۇلەسكەرلەر پروبلەماسى ءار وڭىردە شىعىپ جاتىر. مەن ءوز دەڭگەيىمدە بۇل ەكى نۇسقانى دا قاراستىرامىن، دەدى س. احمەتوۆ.

وتىرىستا سونداي-اق، «تۇر­عىنۇيقۇرىلىسجيناقبانكى» اق-تىڭ باسقارما توراعاسى ا.جۇما­عۇلوۆتىڭ، «قازاقستاندىق تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى كورپوراتسياسى» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ر.قۇسايىنوۆتىڭ، «سامۇرىق-قازىنا» جىلجىمايتىن م ۇلىك قورىنىڭ باسقارما توراعاسى ب.پالىمبەتوۆتىڭ ەسەپتەرى تىڭدالدى. ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتتارى جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسى بويىنشا يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى ن.ساۋرانباەۆ باياندادى.

تالقىلاۋ بارىسىندا قازاق­ستاننىڭ باتىس وڭىرلەرىندە تۇر­عىن­ۇيقۇرىلىسجيناق جۇيەسى بويىنشا بەلسەندىلىكتىڭ ازدىعى بايقالاتىنى ايتىلعان بولاتىن. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە، بۇل جاعدايعا باستى سەبەپ «تۇرعىن­ۇيقۇرىلىسجيناقبانكى» اق-تىڭ ناشار مەنەدجمەنتى بولىپ وتىر. وسكەمەندە، ورالدا، شىمكەنتتە جانە قوستانايدا كورىنىپ وتىرعان بەلسەندىلىك باتىستاعى اتىراۋ مەن ماڭعىستاۋدان ەكى ەسەگە جۋىق جوعارى. مۇنىڭ سىرى نەدە بولۋى مۇمكىن جانە اقتوبەنىڭ اتىراۋدان ارتىقشىلىعى نەدە؟ اقتوبەدە تۇرعىنۇيقۇرىلىسجيناق جۇيەسى بويىنشا 2،5 مىڭنان استام ءوتىنىم قابىلدانسا، اتىراۋدا نەبارى 418 عانا، دەدى س.احمەتوۆ.

سونداي-اق، بانكتىڭ اكىمدىك­تەرمەن، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن جۇمىس جاساۋى ءالسىز. سىزدەردىڭ باستى مىندەتتەرىڭىز – وسى جاعدايدىڭ باسىن اشۋ، اكىمدەرمەن بىرگە وڭىرلەردى ارالاپ، باعدارلامالارىڭىزدى ناقتى كورسەتىپ، ارتىقشىلىقتارىن ءتۇ­سىندىرۋ. اكىمدەردىڭ مىندەتى – سىزدەردى جەرمەن، سايكەسىنشە ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ، ال سىزدەردىڭ باستى جۇمىس­تارىڭىز – قۇرىلىستى ينۆەستيتسيا­لاۋ، دەپ ءتۇيدى ۇكىمەت باسشىسى.

وتىرىستا ودان ءارى سونداي-اق، «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسىن ورىنداۋ بويىنشا بىرنەشە وبلىستىڭ اكىمدەرى دە ءسوز الىپ، ۇكىمەت باسشىسىنا ەسەپ بەردى.

تالقىلانعان ماسەلەلەردى تۇيىندەي كەلە، س.احمەتوۆ ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوس­پارلاۋ مينيسترلىگىنىڭ نازارىن باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا قارجىنى كەدەرگىسىز بولۋگە اۋدارىپ جانە وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنە بيۋدجەت قارجىسىنىڭ مەرزىمىندە يگەرىلۋىنە مونيتورينگ پەن باقىلاۋ جۇرگىزۋدى، وبلىستار، استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرىنە ۇستىمىزدەگى جىلعا جوسپارلانعان تۇرعىن ۇيلەردى پايدالانۋعا بەرۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. اكىمدەرگە اتالعان باعدارلامانىڭ نەگىزگى بولىكتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قاداعالاۋدى مىندەتتەدى.

س.احمەتوۆ سونداي-اق، وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگى مەن يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنە وڭىرلەر اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتتارىن جۇكتەۋ بويىنشا باعدارلاما دايىنداۋعا وكىم ەتىپ، سونىمەن قاتار، اكىمدەرگە جەرگىلىكتى جەرلەردە جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن مەرزىمىندە پايدالانۋعا بەرۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.

دينارا بىتىكوۆا،

«ەگەمەن قازاقستان».

سوڭعى جاڭالىقتار

شىڭعىستاۋدىڭ شاكىرى

ادەبيەت • كەشە

جانى ىزگى جۋرناليست

ەگەمەن قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار