سول سۇيەگى اسىل تاۋكەڭ فاكۋلتەت اۋديتورياسىندا قىزعالداقتاي قۇلپىرىپ وتىرعان قىزداردى كورگەندە «سەندەردەن جۋرناليست شىقپايدى» دەپ, بەتىڭ بار, ءجۇزىڭ بار دەمەي ءبىر-اق ايتاتىن. بۇگىنگى ءداۋىر ولشەمىندە ۇستازدىڭ بۇل تۇجىرىمى شىندىققا سايكەس كەلە قويمايدى دەپ بەلدەن ءبىر سوعۋدىڭ دا ءجونى جوق. ويتكەنى مۇنىڭ الدىنداعى ەلۋىنشى-الپىسىنشى جىلداردا جۋرناليست ماماندىعى بىرىڭعاي ەر جىگىتتەردىڭ ەنشىسىنە ءتيىپ كەلگەنى دە راس. ونىڭ ۇستىنە سالا مايتالمانى بۇگىنگى قىز – ەرتەڭگى ادال جار, بولاشاق انا, وتباسىنىڭ قازىعى ەكەنىن دە ەسكەرگەن بولسا كەرەك. مۇنداي جاعدايدا ىلعي ءىسساپاردا بولۋدى قاجەت ەتەتىن ماماندىق قىز-كەلىنشەكتەرگە قولايسىزدىق تۋدىرۋى دا ابدەن مۇمكىن ەكەندىگىن جوققا شىعارۋ قيىن-اق.
دەگەنمەن بۇگىنگى كۇنى باق-تا ادامزاتتىڭ نازىك وكىلدەرىنىڭ ۇلەسى باسىم ءتۇسىپ جۇرگەنى دە شىندىق. سولاردىڭ اراسىندا باسپاسوزدە ءوز ورنىن تاپقان, قالامى ابدەن توسەلگەن ارىپتەس قۇربىمىزدىڭ ءبىرى – ءنازيرا جارىمبەتوۆا دەسەك, قاتەلەسە قويماسپىز. ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەننەن كەيىن ءوزى تۋىپ-وسكەن شيەلى ءوڭىرىنىڭ قاۋىنىنداي ءجۇزى جۇمساق ءنازيرا قوستاناي وبلىسىنا جولداما الدى. بۇعان دەيىن استىقتى ايماقتا ورىس تىلىندە جازىپ ءارى وسى تىلدە راديو-تەلەۆيزيا حابارلارىن ءتۇسىرىپ تاراتاتىن باق وكىلدەرىنىڭ سالماعى بيىكتەۋ كورىنىپ, كەرىسىنشە قازاق ءتىلدى ارىپتەستەرىمىزدىڭ ءۇنى ءبىرتۇرلى باسەڭ, قۇمىعىپ ەستىلىپ كەلگەنى دە جاسىرىن ەمەس. وسىنداي قوعامدىق ورتاعا تاپ كەلگەن ول قىسىلىپ-قىمتىرىلماي ءوڭىردىڭ اقپارات ايدىنىندا بىردەن ەركىن ءجۇزىپ, ەركىن قيمىلداپ, ءوز ءۇنىن انىق ەستىرتە باستادى.
سودان كەيىن كوپ كەشىكپەي قوستانايلىق كورەرمەندەر اراسىنان «بۇل نە دەگەن باتىل, وجەت قىز» دەگەن جاعىمدى پىكىرلەر دە ەستىلە باستاعان-دى. ۇلت نامىسى, تۋعان ءتىلىمىزدىڭ تولعاعى جەتكەن ماسەلەلەرى تارازىعا تۇسكەن كەزدە وعان ءوز تەلەحابارلارى ارقىلى باتىل ءۇن قوسا بىلگەن ارىپتەسىمىز كوپ كەشىكپەي قوستاناي جەرىندە لايىقتى قۇرمەت پەن بەدەلگە يە بولا باستادى. ەفير مەن اۋە تولقىنىنان تىس كەزدىڭ وزىندە ۇلتتىق قۇندىلىقتار جونىندە قيعاش پىكىرلەر ايتىلىپ قالاتىن تۇستاردا ارىپتەسىمىز بەلسەندى ۇستانىمىنان تايماي, ءوز وي-پىكىرىن اشىق بىلدىرە العانى جونىندە دە قوستاناي وبلىسىنا جولىمىز تۇسكەن كەزدە ءبىراز جايتتار مەن سىرعا قانىققان ەدىك.
سونىڭ ءبىرى تومەندەگىدەي. توقسانىنشى جىلداردىڭ باس كەزىندە قوستاناي قالاسىندا وبلىس باسشىسىنىڭ قاتىسۋىمەن مارتەبەلى ءبىر جيىن وتەدى. باسقوسۋ كەزىندە شالعايداعى تورعاي ءوڭىرىنىڭ ءبىر تۇكپىرىندەگى اۋىلدا تازا قازاقى ورتادا تۋىپ-وسكەن, ادەبيەتكە جاقىن جۇرەتىن ازامات ءسوز الىپ, ءوز ويىن قازاق تىلىندە ايتا باستايدى. وسى ساتتە وعان سول جەردەگى وبلىس باسشىسى: اۋديتوريا قاي تىلدە سويلەسە, ءسىز دە سول تىلدە سويلەۋىڭىز كەرەك دەپ ەسكەرتۋ جاسايدى. ونىڭ تالابىن ورىنداۋعا ءماجبۇر بولعان اۋىل ازاماتى اق تەر, كوك تەرگە ءتۇسىپ, ءسوزىن ورىسشا ايتۋعا تىرىسقانىمەن, جاتىق شىعا قويمايدى. وسى تۇستا ن.جارىمبەتوۆا ورىس جانە قازاق تىلدەرىندە ەركىن توگىلدىرە ءسوز سويلەپ, وبلىس باسشىسىنا رەسپۋبليكادا قازاق ءتىلى تاياۋدا مەملەكەتتىك ءتىل بولىپ جاريالانعانىن جانە قانداي اۋديتوريا بولسا دا كىم-كىمدە قالاۋىنا قاراي ءوز وي-پىكىرىن مەملەكەتتىك تىلدە جەتكىزۋگە قۇقىلى ەكەنىن تايسالماي ايتىپ بەرەدى. بۇل وقيعا رەسپۋبليكادا تۇڭعىش رەت ءتىل تۋرالى زاڭ قابىلدانعان 1989 جىلدان كەيىن بولعانىن ايتا كەتكىمىز كەلەدى.
ەسىمە ءتۇسىپ وتىرعان تاعى ءبىر جايت – ءنازيرانىڭ گازەتىمىزگە قوستاناي وبلىسى بويىنشا مەنشىكتى ءتىلشى بولىپ قالاي كەلگەندىگى. اشىعىن ايتقاندا, ول باس باسىلىمعا اجەپتاۋىر تاجىريبە جيناقتاپ, جان-جاقتى ازىرلىكتەرمەن كەلىپ, ونىڭ قارقىندى دا تۇشىمدى ماتەريالدارى بىرىنەن سوڭ ءبىرى «ەگەمەننىڭ» بەتىندە جاريالانىپ جاتتى. سونداي كۇندەردىڭ بىرىندە ەلوردادا وبلىستاعى مەنشىكتى تىلشىلەردىڭ جىل سايىن وتكىزىلىپ تۇراتىن ءداستۇرلى باسقوسۋى بولا قالعانى. وسى جيىندا «ەگەمەن قازاقستان» رگ» اق پرەزيدەنتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ ارامىزدا العاش كەلىپ وتىرعان ارىپتەسىمىز جونىندە: ء«بىزدىڭ بيىلعى تاۋىپ العان «ناحودكامىز» – ءنازيرا جارىمبەتوۆا», دەگەن بولاتىن. ساۋكەڭنىڭ وسى ءبىر اۋىز سوزىنەن ونىڭ جازعاندارىن قۇپتاعانىن, قوستاناي وبلىسىنا قامشى سالدىرا قويمايتىن, لايىقتى ءتىلشى كەلگەنىن وڭ باعالاۋ سارىنى جاتقانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس ەدى.
باس باسىلىمدا ءنازيرا جارىمبەتوۆانىڭ وبلىس وڭىرىنەن جازعان كەڭ تىنىستى ساراپتامالىق-تالداۋ ماتەريالدارى وقىرماندار جۇرەگىنەن جول تابا ءبىلدى. سونداي-اق ول تۇكپىردەگى تورعاي دالاسىن قايتادان تۇلەتۋ جونىندە بىرنەشە دۇركىن پروبلەمالىق ماتەريالدار جازىپ, وعان جوعارى جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان باسشىلارىنىڭ نازارىن اۋدارا بىلگەنى دە ۇمىتىلا قويعان جوق. ونىڭ الاش ارىستارى جونىندەگى تىڭ دەرەكتەرگە قۇرىلعان تولعاقتى دۇنيەلەرى دە ءوز الدىنا ءبىر بولەك اڭگىمەنىڭ ەنشىسى. سونىمەن بىرگە قارىمدى قالام يەسىنىڭ تۇگىن تارتسا مايى شىققان قۇيقالى قوستاناي توپىراعىنا شەتەلدەن قونىس اۋدارعان وتانداستارىمىزدىڭ شەتقاقپاي بولىپ جۇرگەندەرى جونىندە جازعان پروبلەمالىق ماقالاسى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ نازارىنا ءىلىنىپ, سوعان سايكەس ورىن العان ولقىلىقتار جونىندە مەملەكەت باسشىسى تاراپىنان وكىلەتتى ورگاندارعا ءتيىستى تاپسىرمالار بەرىلگەنى – ءبارىمىز ءۇشىن مارتەبە.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءنازيرا جارىمبەتوۆا «ەگەمەن» ارقىلى ەل-جۇرتقا كەڭىنەن تانىلىپ, قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ قىز-كەلىنشەكتەر اراسىنداعى بەلدى ءبىر وكىلى بولىپ قالىپتاسقانى كامىل. بۇگىندە الپىس دەگەن اسقار بەلدىڭ بيىگىنە كوتەرىلىپ, زەينەت جاسىنا جەتكەنىنە قاراماستان, ءوزىنىڭ «ەگەمەنىمەن» بايلانىسىن ۇزبەگەن تالانتتى ارىپتەسىمىزگە اق ادال كوڭىلدەن: شىعارماشىلىق شابىتىڭنان تانباي, ەل-جۇرت سۇيسىنە وقيتىن دۇنيەلەرىڭ جالعاسا بەرسىن دەمەكپىز!
اقتوبە–قوستاناي–اقتوبە
