رۋحانيات • 02 شىلدە, 2020

قىرعىزستاندا ءال-فارابي ءپانىن وقىتۋ ۇسىنىلدى

213 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بىشكەكتە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىرعىز رەسپۋب­ليكا­سىنداعى ەلشىلىگى جانە الىقۇل وسمونوۆ اتىنداعى قىرعىز ۇلتتىق كىتاپحاناسى بىرلەسىپ ءابۋ-ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىعىنا ارنالعان « ۇلى ويشىلدىڭ عىلىمي جانە رۋحاني مۇراسى» اتتى ونلاين-كونفەرەنتسيا وتكىزدى.

قىرعىزستاندا ءال-فارابي ءپانىن وقىتۋ ۇسىنىلدى

ءىس-شارانى جۇرگىزگەن كى­تاپحا­نا ديرەكتورى جىلدىز باكا­شوۆا ۇلى وقىمىستى ءال-ءفا­رابيدىڭ ءومىر جولىنا, ەڭبەكتەرىنە قىسقاشا شولۋ جاساپ, ءسوز كەزەگىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىرعىز رەسپۋب­ليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكى­لەتتى ەلشىسى قايرات نۇرپەيىسوۆكە بەردى.

– ءال-ءفارابيدىڭ مەرەيتويى قازاقستاندا مەم­لەكەتتىك دەڭگەي­دە ءوتىپ جاتىر. يۋنەسكو عۇ­لا­ما عالىمدى «اتاۋلى داتا­لار­­­دىڭ جانە وقي­عا­لاردىڭ كۇن­پا­راعىنا» كىرگىزدى. سونداي-اق مە­رەي­توي يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى, تۇركى مادەنيەتىنىڭ حا­لىق­­ارالىق ۇيىمى, ءبىلىم بەرۋ, عىلىم جانە مادەنيەت ماسەلەلەرى بو­يىنشا يسلامدىق ۇيىمنىڭ جانە باسقا حالىقارالىق مەكەمە­لەر­دىڭ قولداۋىمەن كەڭ ايادا, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە اتالىپ وتۋدە. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ عۇلاما ويشىل تۋرالى: «مادەنيەتتىڭ, ءبىرىن­شى كەزەكتە شىعىس, ورتالىق ازيا حالىقتارىنىڭ, تۇركى, ونىڭ ىشىندە قازاق ەلىنىڭ مادەنيە­تىنىڭ ودان ءارى دامۋىنا ءال-ءفا­را­­بيدىڭ ىقپالى ءار تاراپتى جانە ۇزاق مەزگىلدى قام­تى­دى» دەپ ايتقانىنداي, ۇلى وي­شىلدىڭ ەڭبەكتەرى بۇگىنگى كۇن­دە دە ماڭىزدى», دەگەن ەلشى ءال-ءفا­رابيدىڭ قايىرىمدى قالا تۇر­عىندارىنىڭ كوزقاراستارى جايىنداعى تراكتاتىنان «با­قىتقا جەتۋ جولىندا ادامدار ءبىر-بىرىنە جاردەم بەرەتىن بولسا, جەر ءجۇزى ىزگىلىكتى بولادى» دەگەن ءسوزىن مى­سالعا تارتتى.

عۇلامانىڭ وسى ءسوزى ونلاين-كونفەرەنتسيانىڭ وزەگىنە ارقاۋ بولعانداي. پىكىر بولىسكەندەر ءال-ءفارابيدىڭ گۋمانيستىك كو­ز­­قا­­راستارىنا باسا نازار اۋدا­رىپ, ونى ءار قىرىنان بايان­دادى. ءىس-شا­راعا تىكەلەي قا­تىس­قان يشەنالى اراباەۆ اتىن­داعى قىرعىز مەملە­كەت­تىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوك­تورى نازيرا ۋسۋپوۆا «مەن ءال-ءفارا­بيدىڭ ەڭبەكتەرىن وقىتۋ قىر­عىزستاننىڭ جو­عارعى وقۋ ورىن­دارىنىڭ, مەكتەپتەر­دىڭ, ءتىپتى بالا­باقشالاردىڭ باع­دار­لامالارىنا كىرگىزىلسە تۋرا بولار ەدى دەپ ەسەپتەيمىن» دەگەن ۇسى­نىسىن ايتتى. كونفەرەنتسيادا ارىپتەسىنىڭ ۇسىنىسىن قۋاتتاعان وسى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تاريح جانە الەۋ­مەتتىك-قۇقىقتىق ءبىلىم فا­كۋل­­تەتىنىڭ دەكانى, تاريح ­عى­­­­­­­­­­­لى­م­­­­­­دارىنىڭ دوكتورى, پروفەس­سور نازيرا قۇربانوۆا ء«ال-فارا­بي جانە ءجۇسىپ بالاساعۇن ادامنىڭ ادەپ-اقلاقتىق جەتىلۋى جونىندە» اتتى بايانداماسىندا ءال-فارابي مەن ورتاعاسىرلىق تۇر­كى عالىمىنىڭ ەڭبەكتەرىندەگى سا­باقتاستىققا تالداۋ جاسادى.  

ونلاين-كونفەرەنتسياعا قا­شىق­تان قاتىسقان ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­داعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەرسي­تەتىنىڭ پرورەكتورى, ساياسي عىلىمدار كانديداتى, پروفەسسور اقبوتا جولداسبەكوۆا, وسى وقۋ ورنىنىڭ شىعىستانۋ كافە­­­د­را­سىنىڭ پروفەسسورى, في­لولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوك­تورى سامال تۇ­لەۋ­باەۆا, م.ح.دۋ­لاتي اتىنداعى تا­راز مەم­لە­كەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ في­لو­سوفيا جانە ساياساتتانۋ كا­فەد­­را­سىنىڭ اعا وقىتۋشىسى رەجەپ باياريسوۆ, قىرعىز ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ فيلوسو­فيا, قۇقىق جانە الەۋمەتتىك-سايا­سي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەك­تورى, فيلوسوفيا دوكتورى نۇر سا­رالاەۆ, بىشكەكتەگى ەڭبەك اكادە­ميا­سىنىڭ رەكتورى, فيلوسوفيا دوكتورى اسقاربەك بەكبوەۆ ۇلى وقىمىستىنىڭ ەڭبەكتەرى, ونىڭ ومىرشەڭدىگى تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى.

كىتاپحانا زالىندا كىتاپحانا قورىندا ساق­تالعان ءال-ءفارابيدىڭ ءار جىلدارى جارىق كورگەن كى­تاپ­تارى, ول تۋرالى عىلىمي ەڭ­بەك­تەردىڭ جانە ماقالالاردىڭ كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى, ءال-فارابي تۋرالى فيلم كورسەتىلدى.

 

نازاربەك بايجىگىتوۆ,

قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتتىك «قىرعىز تۋى» گازەتىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى,

ارنايى «Egemen Qazaqstan» ءۇشىن

سوڭعى جاڭالىقتار