بۇل وزگەرىستىڭ حالىققا پايداسى بار ما, توتەنشە جاعداي جاريالانعان كەزدە وتاندىق كاسىپكەرلەرگە قانداي جەڭىلدىكتەر جاسالدى, وسى سۇراقتارعا تولىعىراق قوردىڭ ساراپتاما جانە بولجاۋ دەپارتامەنتىنىڭ اعا مەنەدجەرى اقتولقىن سۇلتانوۆا جاۋاپ بەردى.
جەڭىلدىك جاسالعان كەزەڭ دەگەنىمىز نە؟
بۇل كەزەڭدە ەل ازاماتتارى ءمامس قورىنا اۋدارىمدار مەن جارنا تولەگەن-تولەمەگەنىنە قاراماستان, جاپپاي مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە شارتتى تۇردە ساقتاندىرىلعان دەپ ەسەپتەلەدى. ياعني, 1 شىلدەگە دەيىن ءاربىر ادامعا تمككك جانە ءمامس پاكەتتەرى بويىنشا مەديتسينالىق قىزمەتتەر تەگىن جانە تولىق كولەمدە كورسەتىلەدى.
الايدا, ازاماتتار مەن جۇمىس بەرۋشىلەر اي سايىن مىندەتتى تولەمدەردى تولەۋى قاجەت. ەگەر ادام قانداي دا ءبىر سەبەپتەرمەن مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ ءۇشىن تولەم جاساي الماسا, جەڭىلدىك كەزەڭى وتكەننەن كەيىن ول ساقتاندىرىلماعان بولىپ ەسەپتەلەدى جانە مەديتسينالىق قىزمەتتەردى تەك ءبىر پاكەتتە – تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى بويىنشا عانا الا الادى. جۇيەگە ءارى قاراي قاتىسىپ, ساقتاندىرىلعان مارتەبەسىن الۋ ءۇشىن 2020 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ, ياعني ءمامس پاكەتى بويىنشا پايدالانىلعان قىزمەتتەردىڭ 6 ايلىق اقىسىن تولەۋ قاجەت.
كىمدەر ءمامس جارنا تولەۋدەن تولىق بوساتىلدى جانە قانشا ۋاقىتقا؟
ءىرى بيزنەستىڭ 10 ساناتى – 1 شىلدەگە دەيىن, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 29 ساناتى – 2020 جىلدىڭ 1 قازانىنا دەيىن بوساتىلدى. "ەكونوميكانى تۇراقتاندىرۋ جونىندەگى ودان ارعى شارالار تۋرالى" قر پرەزيدەنتiنiڭ 2020 جىلعى 16 ناۋرىزداعى № 287 جارلىعىن سالىق سالۋ ماسەلەلەرى بويىنشا iسكە اسىرۋ تۋرالى قر ۇكىمەتىنىڭ 2020 جىلعى 20 ساۋىردەگى № 224 قاۋلىسىنا سايكەس كاسىپكەرلەر اتالعان كەزەڭدە جالدامالى قىزمەتكەرلەر ءۇشىن اۋدارىمدار جاسامايدى جانە وسى ارالىقتا ولاردا بەرەشەك بولمايدى. ال كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتكەرلەرىندە ساقتاندىرۋ مارتەبەسى ساقتالادى. نولدىك ستاۆكامەن سالىقتىق ەسەپ تاپسىرعان جاعدايدا, كاسىپ يەسىنە جارنا تولەمەگەنى ءۇشىن وسىماقى مەن ايىپپۇل دا سالىنبايدى. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ بولجامدىق ەسەپتەرى بويىنشا, 923 مىڭ ادام تولەمنەن بوساتىلدى.
سونداي-اق ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالارعا قاتىسقان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە 2020 جىلعى 1 ناۋرىزدان باستاپ تولەنەتىن ۇستەماقىدان دا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ءۇشىن جارنا ۇستالمايدى.
ءىرى بيزنەستىڭ قاي ءتۇرى ءمامس تولەم جاساۋدان بوساتىلدى؟
ۇكىمەت قاۋلىسىمەن بيزنەستىڭ 10 ءتۇرى توپتاستىرىلدى. وعان اۆتوموبيلدەردىڭ, جەڭىل اۆتوكولىك قۇرالدارىنىڭ, مىسالى, موتوتسيكلدىڭ, اۆتوموبيل بولشەكتەرىنىڭ جانە ساۋدا الاڭى 2 مىڭ شارشى مەتردەن از جانە ودان كوپ ساۋدا وبەكتىلەرىندەگى كەرەك-جاراقتاردىڭ بولشەك ساۋداسى, جول بويىنداعى تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ستانتسيالارى وندىرىسىنەن باسقا اۆتوموبيلدەرگە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ قىزمەتى كىرۋى مۇمكىن. ءدارىحانالار, تاماق ونىمدەرى, سۋسىندار مەن تەمەكى ونىمدەرىنىڭ ساۋداسىن قوسپاعاندا, ءىرى ساۋدا جەلىلەرىندەگى, ستاتسيونارلىق ساۋدا وبەكتىلەرىندەگى, ساۋدا وبەكتىلەرى بولىپ تابىلاتىن مامانداندىرىلماعان دۇكەندەردەگى بولشەك ساۋدا دا جاتادى.
ءىرى بيزنەسكە اۋە جولاۋشىلارى كولىگىنىڭ قىزمەتى, قوناق ۇيلەر مەن ۇقساس قىزمەت كورسەتۋ, مەيرامحانالار جانە تاماق ونىمدەرىن جەتكىزۋ بويىنشا قىزمەت, مەنشىكتى نەمەسە جالعا الىنعان جىلجىمايتىن م ۇلىكتى جالداۋ جانە باسقارۋ, ءدارىحانالاردى جانە تاماق ونىمدەرىن, سۋسىندار مەن تەمەكى ونىمدەرىنىڭ بولشەك ساۋداسىن قوسپاعاندا, كوممەرتسيالىق ءۇي-جايلاردى جالعا بەرۋ جاتادى. ولاردىڭ بارلىعى 2020 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن ءوز قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن اۋدارىم تولەۋدەن بوساتىلدى.
ال شوب بويىنشا قانداي قىزمەتتەر بوساتىلادى؟
شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە دە ءىرى بيزنەسكە جاتاتىن قىزمەتتەر كىرەدى. سونداي-اق, قۇقىق سالاسىنداعى قىزمەت - زاڭ كەڭەسشىلەرى, نوتاريۋستار, ادۆوكاتتار, جەكە سوت ورىنداۋشىلارى, مەدياتورلاردى قوسىڭىز. كوممەرتسيالىق قىزمەت جانە باسقارۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كونسۋلتانتتار, تۋريستىك اگەنتتىكتەر مەن تۋروپەراتورلار, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق, اۋرۋحانالىق جانە ساناتوريالىق-كۋرورتتىق ۇيىمدار, مەكتەپكە دەيىنگى جەكە مەنشىك, باستاۋىش جانە ورتا وقۋ ورىندارى, جەكە دارىگەرلىك پراكتيكا, ستوماتولوگيا, كونتسەرت جانە تەاتر زالدارى, فيتنەس-كلۋبتار, توقىما جانە حيميالىق تازالاۋ, شاشتاراز جانە سۇلۋلىق سالوندارى دا كىرەدى. ولاردىڭ بارلىعى 2020 جىلدىڭ 1 قازانىنا دەيىن جالدامالى قىزمەتكەرلەر ءۇشىن اۋدارىمدار تولەۋدەن بوساتىلدى.
جەكە كاسىپكەرلەر ءمامس جۇيەسىنە جارنانى قالاي تولەيدى؟
ەگەر جك جالدامالى قىزمەتكەرلەرى بولسا جانە قىزمەتى ءىرى نەمەسە شاعىن جانە ورتا بيزنەس ساناتىنا جاتسا, ولار جەڭىلدىك كەزەڭىندە اۋدارىمداردى تولەۋدەن تولىق بوساتىلادى. وزگە جاعدايدا جەكە كاسىپكەر ءوزى ءۇشىن اي سايىن 1,4 ەتج-نىڭ 5% تولەۋگە مىندەتتى, ونىڭ سوماسى 2020 جىلى 2 975 تەڭگە.
ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار ءمامس قانشا تولەيدى انە بۇل ساناتقا كىمدەر كىرەدى؟ ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندارعا جك رەتىندە تىركەلمەگەن, بىراق 1 175 اەك دەيىن نەمەسە جىلىنا 3,2 ملن تەڭگەگە دەيىن تابىسى بار بارلىق جەكە تۇلعالار جاتادى. مۇنداي ازاماتتار ءۇشىن ارنايى وڭايلاتىلعان سالىق رەجيمى – بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم قاراستىرىلعان, وسى ارقىلى بىردەن ءۇش قورعا – زەينەتاقى جيناقتاۋ, الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جانە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا قاتىسۋعا بولادى. سوڭعى ەكى ايدا جۇيەدە 1,8 ملن استام بجت تولەۋشى تىركەلگەن.
رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردا تۇراتىن جەكە تۇلعالار ءۇشىن بجت مولشەرى 1 اەك نەمەسە 2 651 تەڭگە. باسقا ەلدى مەكەندەردە تۇراتىن ادامدار ءۇشىن - 0,5 اەك نەمەسە 1 326 تەڭگە. سالىق كودەكسىنىڭ 775 بابىنا سايكەس بۇل تولەم 1 قاڭتارداعى اەك مولشەرىنە قاراي بەلگىلەنەدى.
سونداي-اق, بۇل تولەمدى ءاربىر ەسەپتىك ايدا تولەۋ قاجەت ەكەنىن ەسكەرگەن دۇرىس. وتكىزىپ نەمەسە الدىن الا جاساۋعا بولمايدى. ەگەر تولەم قانداي دا ءبىر سەبەپتەرمەن دەر كەزىندە تولەنبەگەن جاعدايدا, بەرەشەكتى دەربەس تولەۋشى رەتىندە 1 ەتج-دان 5% نەمەسە 2 125 تەڭگە تولەۋگە بولادى.
ەگەر ادام ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى جانە مەزگىلدىك ەڭبەك شارتى بويىنشا جۇمىس ىستەسە؟
اقس شارت بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن جەكە تۇلعا ءۇشىن سالىق اگەنتى نەمەسە قىزمەتكە تاپسىرىس بەرۋشى شارت سوماسىنىڭ 1% ءمامس جۇيەسىنە ۇستاپ قالادى. ۇستالاتىن اقشا 2021 جىلى شارت سوماسىنىڭ 2% بولادى. ەگەر ازامات ەڭبەك شارتىمەن ەكىنشى كومپانيادا ەڭبەك ەتسە, ول ءۇشىن جۇمىس بەرۋشى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا اۋدارىمدار جاساسا, وندا ول نەگىزگى جۇمىس ورنىنان انىقتاما الىپ, اقس شارت بوينىشا تىركەلگەن كومپانياعا كورسەتۋى ءتيىس. بۇل رەتتە, اۋدارىمدار ۇستالعان شەكتى تابىس 10 اەك نەمەسە 425 مىڭ تەڭگەدەن اسپاۋى ءتيىس.
جۇمىسسىز جانە تابىسى جوق ازاماتتار نە ىستەيدى؟
مەملەكەت حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىن 15 جەڭىلدىك جاسالعان ساناتقا ءبولىپ, ونىڭ ىشىندە جۇمىسسىز رەتىندە رەسمي تىركەلگەندەردى انىقتادى. ولار اقشا تولەمەيدى, بىراق "ساقتاندىرىلعان" دەگەن مارتەبەسى بار. ەگەر ازامات جەڭىلدىك جاسالعان ساناتتاردىڭ بىرىنە جاتاتىن بولسا, بىراق جۇيەدە "ساقتاندىرىلماعان" دەپ شىعىپ تۇرسا, ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەتكە جۇگىنۋ قاجەت. جالپى, مارتەبە اۆتوماتتى تۇردە بەرىلەدى.
ەگەر ازامات جەڭىلدىك جاسالعان ساناتقا كىرمەسە, جك رەتىندە دە تىركەلمەسە نە ىستەيدى؟
مۇنداي جاعدايدا دەربەس تولەۋشى رەتىندە كەز كەلگەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانك, كاسسا24, Qiwi, حالىق بانك تەرمينالدارى, Kaspi موبيلدىك قوسىمشاسى ارقىلى 1 ەتج 5% نەمەسە 2 125 تەڭگە مولشەرىندە جارنا اۋدارا الادى.
