رۋحانيات • 03 ماۋسىم، 2020

يتاياقپەن اس ىشكەن ايەل

3101 رەت كورسەتىلدى

بار قازاققا اتى ءماشھۇر قازداۋىستى قازىبەك بي تولىسقان كەمەل شاعىندا جولاۋشىلاپ كەلە جاتىپ، جول-جونەكەي قوڭىرات ەلىنىڭ شەتىنە الا وتاۋىن تىككەن جىگىتتىڭ ۇيىنە تۇسەدى. قازاقتىڭ قوناقجاي ءداستۇرىن ساقتاعان جىگىت بي اعاسىنا قوي سويىپ، قول قۋسىرىپ قىزمەت قىلادى. جاس باعىلاننىڭ ەتى بالبىراپ ءپىسىپ، ۇلكەن استاۋمەن قادىرلى قوناقتىڭ الدىنا تارتىلادى.

مەيماندار باتا جاساپ، ەت جەۋگە كىرىسەدى. ءۇي يەسى جىگىت بولەك تاباققا سالىنعان ءبىر تارتىم ەتتى مايدالاپ تۋراپ، ابدەن سۋىعان سوڭ، بوساعا جاقتاعى قۇرۋلى شىمىلدىقتى ءتۇرىپ، ارعى جاعىندا اعاش توسەكتىڭ ۇستىندە جاباعى ءجۇنى جالبىراپ، كىرتيگەن كوزىن ارەڭ اشىپ جاتقان كارى توبەتتىڭ الدىنا تارتادى. قوناقتار اڭ-تاڭ. ءۇنسىز وتىرىپ، سىباعالارىن جەيدى.

ماناعى جىگىت قوناقتار شالا مۇجىگەن سۇيەك-ساياقتى ىرىكتەپ الىپ، يتاياققا سالادى دا، ءۇيدىڭ قاسىنداعى ۇيشىكتەن، البا-جۇلبا، شاشى ۇيىسقان، بەت-اۋىزى تىرىسقان، كوزى كىرتيگەن ايەل ادامدى شىعارىپ اكەلىپ، يتاياقتاعى سۇيەكتى ونىڭ الدىنا ىسىرا سالادى.

بۇل وقيعانى باستان-اياق باقىلاپ وتىرعان قازىبەك بي تىكسىنىپ، ءۇي يەسى جىگىتكە شانشىلا قارايدى. جىگىت تە تۇيسىكسىز بولماسا كەرەك، وزىنە تىكسىنە قاراعان ءبيدىڭ جانارىنان جاسقانىپ، ەكى قولىن كەۋدەسىنە قويىپ، باسىن ءيىپ، بي تاڭدانعان وقيعانى باياندايدى.

ماناعى البا-جۇلبا ايەل جىگىتتىڭ قىزداي العان قالىڭدىعى ەكەن. وسىدان ءبىرشاما جىل بۇرىن اۋىلىن ويرات شاۋىپ، ايەلىن الىپ كەتەدى. ارادا ءبىر جىل وتكەن سوڭ، قازاق-ويرات كەلىسىمگە كەلىپ، تۇتقىندارىن الماستىرادى. ايەلىن ىزدەپ جىگىت بارسا، قاتىنى قالماقتىڭ ءبىر ازاماتىنا باۋىر باسىپ قالعان، كەتكىسى كەلمەيدى.

انا قالماق ايتادى: «ايەل سەنىكى، كونسە الىپ جۇرە بەر!». جىگىت ايەلىن كوندىرە الماي ابدەن مىسى قۇريدى. سودان ايلاعا كوشىپ، «بولماسا سەن مەنى اۋدەم جەرگە دەيىن شىعارىپ سال دا قالا بەر» دەيدى. ايەل امالسىز كەلىسىپ ەرىپ جۇرەدى. اۋىلدان بىلاي شىققان سوڭ جىگىت ايەلدىڭ موينىنا شىلبىردى سالىپ جىبەرىپ، وڭگەرىپ الا جونەلەدى. تۇنىمەن شابادى، ەل شەتىنە ءىلىندىم-اۋ دەگەندە اتى بولدىرىپ تۇرىپ قالادى. وسى ساتتە ايەلدى كۇشپەن الىپ كەتكەنىن سەزگەن قالماق جىگىتتى قۋىپ جەتەدى. «كەل، قازاق، سوعىسامىز، بۇل ايەلدى كىم جەڭەدى سول السىن، جەڭىلگەن ولەدى» دەيدى.

اشۋلانعان قازاق جىگىتى قانجارىن سۋىرىپ الىپ، قالماققا قارسى ۇمتىلادى. سول ءساتتى باعىپ جاتقان ايەل بۇرىنعى قازاق كۇيەۋىنىڭ اياعىنا ورالا كەتىپ وماقاستىرادى. وڭباي جىعىلعان جىگىت ەسىنەن تانا قۇلايدى. سول تۇستا بەلىندەگى قانجارىن سۋىرىپ، تۇرا ۇمىتىلعان قالماقتى جىگىتتىڭ قاسىندا بىرگە ەرىپ كەلە جاتقان، كۇشىگىنەن اسىراعان ءيتى سەكىرىپ بارىپ، بۇيىردەن الا كەتىپ، جارىپ تاستايدى.

سول وقيعادان كەيىن جىگىت ءومىرىن ساقتاپ قالعان يتىنە استاۋمەن اس بەرىپ، ساتقىندىق جاساعان ايەلگە يتاياقپەن اس ىشكىزەدى ەكەن. ءىستىڭ بايىبىن ەستىگەن قازىبەك ءۇنسىز ويعا شومادى. ءبىر زاماندا ەڭسەسىن تىكتەپ، قاڭقىلداعان قاز داۋىسىنا سالىپ، جىگىتكە بىلاي دەيدى:

 – ەي، شىراعىم، سەن جۇرەككە ءامىر جۇرمەيتىنىن بىلمەي، قۇشتارلىق دەگەن دۇنيەنى قىزىل ءتىل كۇرمەيتىنىن بىلمەي، جۇرەكتى بىلەكپەن جەڭبەك بوپسىڭ، قۇشاعىنا كۇشپەن ەنبەك بوپسىڭ، سەنىڭ وكتەمدىگىڭە كونبەگەن بۇل ايىپتى ەمەس، جۇرەككە ەرىك بەرمەگەن سەن ايىپتىسىڭ. ال، بۇل ايەل باسقانى ۇناتقانى ءۇشىن ەمەس، جاۋىڭا بولىسىپ سەنى قۇلاتقانى ءۇشىن ايىپتى. قاراعىم، ايىپتى ايىپ جۋسىن، اشۋدى اقىل قۋسىن، ادام بالاسىن يت سياقتى قورلاۋعا بولمايدى، ايەلدى بوسات، توركىنىن تاپسىن، سەن ءوزىڭدى وشپەندىلىكتەن بوسات، ەركىندىگىڭدى تاپسىن! – ۇكىم شىعارىپتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

مۇحتار شاحانوۆ اۋىرىپ جاتىر

قازاقستان • بۇگىن، 11:56

قحل اڭىزدارىنىڭ قاتارىندا

حوككەي • بۇگىن، 07:56

«اباي اندەرى» اسقاقتايدى

اباي • بۇگىن، 07:46

وڭىرلەردەگى جاعداي باقىلاۋدا

ۇكىمەت • بۇگىن، 07:37

قوعامدا سەنىم پايدا بولدى

قوعام • بۇگىن، 07:16

قاجەت سوزدەر ۋاقىتىندا ايتىلدى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:10

ءموبيلدى توپ باقىلايدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:03

ۇپايدان شاشاۋ شىقپايدى

تەننيس • بۇگىن، 07:01

كوڭىلگە مەدەۋ بولعان ۇندەۋ

قوعام • بۇگىن، 06:59

انتيبيوتيك كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن

مەديتسينا • بۇگىن، 06:57

COVID-19: كۇرەس شارالارىنا قارجى ءبولىندى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 06:45

بەيقامدىقتان ارىلار ەمەس

قوعام • بۇگىن، 06:39

ءوندىرىس كولەمىن 5 ەسەگە ارتتىردى

تەحنولوگيا • بۇگىن، 06:36

ەرەكشە دارىن يەسى ەدى

رۋحانيات • بۇگىن، 06:35

ساقتىقتا قورلىق جوق

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 06:30

ۇقساس جاڭالىقتار