25 قىركۇيەك, 2013

كەڭەستىك قازاقستان تاريحى

1540 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

1929-1932 جج. قازاق شا­رۋا­لارىنىڭ كوتەرىلىستەرى بولدى. قازاقستاندا ۇجىمداستىرۋ قار­ساڭىندا 140 فاكتوريلەر قىز­مەت ەتتى (كوشپەلىلەردىڭ كوو­پە­راتيۆتىك بىرلەستىكتەرى). كوم­مۋنيستىك پارتيانىڭ حV سەزى ۇجىمداستىرۋ بارىسىندا «دامىعان كووپەراتيۆتىك با­عىت­تى» قۇرۋدى ۇسىندى. قازاق­ستانداعى ۇجىمداستىرۋدى «اۋىل­دى كەڭەستەندىرۋ» ۇرانىن ۇس­تانىپ, تاپتىق كۇرەس باعى­تىن شيەلەنىستىرگەن ف.ي. گولو­ششە­كين باسقاردى.

يستوريا سوۆەتسكوگو كازاحستانا كاز 11

1929-1932 جج. قازاق شا­رۋا­لارىنىڭ كوتەرىلىستەرى بولدى. قازاقستاندا ۇجىمداستىرۋ قار­ساڭىندا 140 فاكتوريلەر قىز­مەت ەتتى (كوشپەلىلەردىڭ كوو­پە­راتيۆتىك بىرلەستىكتەرى). كوم­مۋنيستىك پارتيانىڭ حV سەزى ۇجىمداستىرۋ بارىسىندا «دامىعان كووپەراتيۆتىك با­عىت­تى» قۇرۋدى ۇسىندى. قازاق­ستانداعى ۇجىمداستىرۋدى «اۋىل­دى كەڭەستەندىرۋ» ۇرانىن ۇس­تانىپ, تاپتىق كۇرەس باعى­تىن شيەلەنىستىرگەن ف.ي. گولو­ششە­كين باسقاردى.

1929 ج. ەكىنشى جارتىسىندا رەس­پۋبليكادا كولحوزدىق قوز­عا­لىس جەدەلدەتە دامىدى, ۇجىم­­داس­تىرۋدى جۇرگىزۋگە پار­تيا جۇ­مىسشىلاردى تارتا باستادى. ۇجىمداستىرۋعا تار­تىلعان جۇمىسشىلار ۇجىم­داستىرۋدىڭ ءمانىن جە­تە ءتۇ­سىن­بەدى. پار­تيا­نىڭ شا­بارمان­دارى دالالىق جەر­لەردە رەسەيلىك دەرەۆنيا جوبا­سىن ور­نات­پاقتى كوزدەدى. ۇجىمداس­تىرۋ بارىسىندا كومان­دا­لىق-اكىمشىلىك ادىسپەن ارە­كەت ەتەتىن بەلسەندىلەر قالىپ­تاس­تى. ۇجىمداستىرۋعا جال­تاق­­پەن قاراعان جانە سەنىم­سىز­دىك تانىتقانداردىڭ بار­لى­عى كۋلاكتار قاتارىنا جات­قى­زىلدى. قاتاڭ جاپپاي تەررور ۇجىمداستىرۋ يدەياسىنىڭ بەدەلىن ءتۇسىردى. ۇجىمداستىرۋ جەرگىلىكتى جاعدايلاردى ەسكە الماي جۇرگىزىلدى. ۇجىمداستىرۋ مەن وتىرىقشىلاندىرۋ قا­زاق­­تار­دىڭ عاسىرلىق ءومىر ءسۇ­رۋ ءتار­تىبىن بۇزدى. قاتتى اش­تىق باس­تالدى. بىرقاتار وبلىس شارۋالارى يران مەن اۋعانستانعا ۇدەرە كوشىپ كەتتى.

1930-1932 جج. اشتىق تا­ريحقا قازاق حالقىنا ۇلكەن قاي­عى مەن قاسىرەت اكەلگەن « ۇلى جۇت» جىلدارى بولىپ ەندى.

1929-1931 جج. قازاقستاندا قا­رۋلى قوزعالىستار تول­قىنى بولىپ ءوتتى. بار­لى­عى 372 كوتەرىلىس بول­عان. ۇجىم­داستىرۋعا قار­سى­لىق كورسەتكەن ءبۇ­لىكشىل اۋدان – قاراقۇم بول­دى. سو­زاق اۋدانىنداعى كۇش­تەپ ۇجىم­داس­­تى­رۋعا قارسى بول­عان كوتە­رىلىس تاباندىلىقپەن, شەبەر ۇيىم­شىل­دىقپەن ەرەك­شەلەندى. بات­پاققارا كوتە­رىلىسى بانديتتىك-باس­ماشتىق قوزعالىس رەتىندە باعا­لاندى. 1931 ج. قارقارالى ۋەزىندە كۇشتەپ ۇجىمداستىرۋعا قارسى بولعان شارۋالار جاپپاي قۇر­تىلدى. «كوتەرىلىس بان­ديت­تەرى» قىلمىستىق ءىسىن سوتسىز ورگان «ۇشتىك» قاراستىردى. حا­­لىققا جاسالعان گەنوتسيد ءۇشىن پارتيالىق-مەملەكەتتىك باس­شى­لاردىڭ ەشبىرى جاۋاپ­كەر­شىلىككە تار­تىلمادى.

سوڭعى جاڭالىقتار