كورمە
جۇمىس بابىنداعى ساپاردان كوپ نارسە كوڭىلگە توقىلدى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ كوميسسارى ءراپىل جوشىباەۆتىڭ گونكونگ جانە ماكاو ارنايى اكىمشىلىك ايماقتارىنا ء(ااا) ساپارى بولىپ ءوتتى, دەپ حابارلادى قر ءسىم-ءىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ساپار بارىسىندا گونكونگتىڭ ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا بويىنشا حاتشىسى ء(مينيسترى) گرەگوري سومەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلدى. ر.جوشىباەۆ قابىلداۋشى تاراپتى قازاقستاننىڭ حالىقارالىق باستامالارىمەن تانىستىردى. تاراپتار قازاقستان–گونكونگ ىنتىماقتاستىعىنىڭ قازىرگى جاعدايى مەن كەلەشەگى بويىنشا پىكىر الماستى. ينۆەستيتسيالىق قارىم-قاتىناس باسىم باعىتتار قاتارىندا اتاپ ءوتىلدى.
كورمە
جۇمىس بابىنداعى ساپاردان كوپ نارسە كوڭىلگە توقىلدى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ كوميسسارى ءراپىل جوشىباەۆتىڭ گونكونگ جانە ماكاو ارنايى اكىمشىلىك ايماقتارىنا ء(ااا) ساپارى بولىپ ءوتتى, دەپ حابارلادى قر ءسىم-ءىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ساپار بارىسىندا گونكونگتىڭ ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا بويىنشا حاتشىسى ء(مينيسترى) گرەگوري سومەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلدى. ر.جوشىباەۆ قابىلداۋشى تاراپتى قازاقستاننىڭ حالىقارالىق باستامالارىمەن تانىستىردى. تاراپتار قازاقستان–گونكونگ ىنتىماقتاستىعىنىڭ قازىرگى جاعدايى مەن كەلەشەگى بويىنشا پىكىر الماستى. ينۆەستيتسيالىق قارىم-قاتىناس باسىم باعىتتار قاتارىندا اتاپ ءوتىلدى.
سونىمەن قاتار, گونكونگ ءااا-عا ساپار اياسىندا ىسكەر توپتاردىڭ قاتىسۋىمەن گونكونگتىڭ ساۋدانى دامىتۋ بويىنشا كەڭەسىنىڭ دوڭگەلەك ۇستەلى ۇيىمداستىرىلدى. تاراپتار استاناداعى ەكسپو-2017 كورمەسىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا گونكونگ كومپانيالارىنىڭ قاتىسۋ مۇمكىندىگىن قاراستىردى.
ر.جوشىباەۆ باستاعان قازاقستان دەلەگاتسياسى تۋريزم بويىنشا «ماكاو-2013» الەمدىك ەكونوميكالىق فورۋم جۇمىسىنا دا قاتىستى. ءىس-شارا تاقىرىبى «ەكونوميكانى جانداندىرۋ: ساياحات پەن تۋريزم سالالارىنا ينۆەستيتسيا» دەپ اتالدى. فورۋم ساياحات پەن تۋريزم سالالارىنا كەلەتىن ينۆەستيتسيا, سونداي-اق الەمدىك ەكونوميكانىڭ قازىرگى جاعدايىن, ەكونوميكالىق دامۋىنا قولداۋ كورسەتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋدى كوزدەيدى.
فورۋمعا قحر-دىڭ بەلگىلى ساياسي قايراتكەرلەرى مەن عالىمدارى, مۇشە ەلدەردىڭ تۋريزم سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ, حالىقارالىق تۋريستىك كومپانيالار مەن ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى, ونىڭ ىشىندە دۇنيەجۇزىلىك تۋريستىك ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى (UNWTO) تالەب ريفاي, ازيا جانە تىنىق مۇحيت ەلدەرى تۋريستىك اسسوتسياتسياسىنىڭ توراعاسى (PATA) جواو انتۋنەس, الەمدىك ساياحات پەن تۋريزم كەڭەسىنىڭ توراعاسى (WTTC) مايكل فرەنزەل جانە باسقالار قاتىستى.
فورۋم اياسىندا ر.جوشىباەۆتىڭ ماكاو ءااا-نىڭ باسشىسى چۋي ساي ونمەن كەزدەسۋى ءوتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق, قازاقستان مەن ماكاو اراسىندا تىكەلەي اۋە قاتىناسىن اشۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار, كامبودجا, يندونەزيا, پورتۋگاليا جانە ۆەتنام ەلدەرىنىڭ تۋريزم مينيسترلەرىمەن كەلىسسوزدەر ءوتتى. ر.جوشىباەۆ اڭگىمەلەسۋشى تاراپتاردى ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە تۋريستىك سالالاردا ءوزارا ءتيىمدى, تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ماقساتىندا قازاقستانعا شاقىردى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن 2017 جىل قىتاي ءتۋريزمىنىڭ قازاقستانداعى جىلى بولىپ جاريالانعان بولاتىن. وسىعان وراي, قازاقستاندىق تاراپتىڭ باستاماسىمەن قازاقستاننىڭ تۋريستىك مۇمكىندىكتەرىمەن تانىستىرۋ جانە ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ تاقىرىبىن ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا كەلەسى جىلى الەمدىك فورۋمنىڭ بەدەلدى الاڭىن پايدالانۋ ماسەلەلەرىن پىسىقتاۋعا قول جەتكىزىلدى.
قازاقستان جانە الەمدىك كورمە
ءحىح عاسىرداعى ونەركاسىپ رەۆوليۋتسياسى, سول كەزەڭدەگى ادامزاتتىڭ رومانتيكالىق بولاشاققا, تەحنيكالىق وركەنيەتكە ۇمتىلعان الدىڭعى قاتارلى وكىلدەرىنىڭ اقىل-ويى دۇنيەگە بۇكىلالەمدىك جەتىستىكتەر كورمەسى يدەياسىن اكەلدى. مىنە, سودان بەرى وتكەن 160 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى الەمنىڭ دامىعان مەملەكەتتەرى بۇكىل دۇنيە جۇزىنە قوعامدىق ماڭىزى بار سالالارداعى وزدەرىنىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىن پاش ەتىپ, باسقالاردىڭ شىققان بيىگىمەن سالىستىرىپ, باعالاۋدى داستۇرگە اينالدىرىپ كەلەدى. دۇنيەجۇزىلىك وركەنيەت شوعىرىندا ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىنا باتىل قا دام باسقان قازاقستان 1997 جىلدان بەرى وسى حالىقارالىق كورمەلەر قوزعالىسىنىڭ مۇشەسى بولسا, 2005 جىلدان باستاپ ونىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىلارىنىڭ قاتارىنان كورىندى. ال وتكەن جىلى الەمنىڭ 160 مەملەكەتى باق سىناعان باسەكەدە توپ جارىپ, 2017 جىلى بۇكىلالەمدىك ەكسپو كورمەسىن استانادا وتكىزۋ قۇرمەتىن جەڭىپ الدى.
«ەكسپو-2005, ايچي»: تابيعات كەمەڭگەرلىگى
دۇنيە ءجۇزىنىڭ بارلىق مەملەكەتتەرى وزدەرىنىڭ جەتىستىكتەرىن سارالايتىن بۇل ءداستۇر ەكسپو بۇكىلالەمدىك كورمەسى دەگەن اتاۋعا يە بولدى. وسىنداي اسا زور اۋقىمداعى كورمە ۇيىمداستىرۋ سول كورمە وتەتىن ەل ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىلالەمدىك دارەجەدەگى ەرەكشە وقيعاعا اينالدى. بۇل كورمەلەردە ادامزات اقىل-ويىنىڭ وزىق ناتيجەلەرىنىڭ تۇساۋى كەسىلۋدە. ماسەلەن, 1878 جىلى پاريجدە وتكەن بۇكىلالەمدىك كورمەدە توماس ەديسون تاريحتا مەگافون جانە فونوگرافتىڭ تۇساۋىن كەسسە, 1889 جىلى وتكەن كورمەدە ونەرتاپقىش گۋستاۆ ەيفەلدىڭ مۇناراسى سالىنىپ, كورمەگە كەلۋشىلەردى تاڭ-تاماشا قالدىردى. بۇگىندە ەيفەل مۇناراسى ءپاريجدىڭ سيمۆولىنا اينالعان.
1928 جىلى ەكسپو بۇكىلالەمدىك كورمەسىن وتكىزۋدى ۇيىمداستىرۋ, باقىلاۋ جانە رەتتەۋ ماقساتىندا حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسى (حكب) اشىلدى. بۇگىندە حكب قۇرامىنا الەمنىڭ اسا بەدەلدى دە بەلگىلى 160 حالىقارالىق ۇيىمىن توپتاستىرعان دۇنيە ءجۇزىنىڭ ەڭ بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمىنا اينالىپ وتىر. بۇكىلالەمدىك كورمە بۇكىل الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ مۇددەلەرى توعىساتىن يننوۆاتسيالىق جانە جاھاندىق ديالوگتار ورتالىعىنا اينالدى. جوعارىدا اتاپ كورسەتكەنىمىزدەي, قازاقستان 16 جىلدان بەرى وسى حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمنىڭ مۇشەسى بولۋمەن قاتار, 2005 جىلدان بەرى قاراي وتكىزىلگەن بارلىق حالىقارالىق كورمەلەردىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسى بولىپ كەلەدى.
بۇكىلالەمدىك جەتىستىكتەر كورمەسىندە قازاقستاننىڭ كوك بايراعى العاش رەت 2005 جىلعى 25 ناۋرىز بەن 25 قىركۇيەك ارالىعىندا جاپونيانىڭ ايچي پرەفەكتۋراسىندا وتكەن كورمەدە جەلبىرەدى. ەكسپو-2005 كورمەسىنىڭ قالاشىعى جاپونيانىڭ توكيو جانە وساكي قالالارىنان كەيىنگى ءۇشىنشى ءىرى ونەركاسىپتىك ورتالىعى بولىپ سانالاتىن ناگويا قالاسىنىڭ ماڭىنداعى بيىكتىكتە بوي كوتەرىپ, ناگاكۋتا, تويوتو جانە سەتو قالالارىندا ورنالاستى. ءححى عاسىردا وتكىزىلگەن بۇل ءبىرىنشى بۇكىلالەمدىك كورمە بولدى. «تابيعات كەمەڭگەرلىگى» ۇرانىمەن وتكىزىلگەن بۇل كورمەنىڭ نەگىزگى ماقساتى تەحنوگەندىك زاماننىڭ ەڭ جاڭا تەحنولوگيالارىنىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋعا تيگىزەتىن يگى ىقپالىن كورسەتۋ بولدى.
كورمەنىڭ ەڭ باستى ايماقتارى «ادام جانە تابيعات اراسىنداعى جاڭا قارىم-قاتىناس» جانە «مادەنيەتارالىق ۇلى سيمفونيا» دەپ اتالدى. 170 گەكتار جەردى الىپ جاتقان ءبىرىنشى ايماق ناگويا قالاسىنىڭ شىعىس جاعىنداعى بيىكتىككە قونىس تەپتى. ول 2 جەكە ايماققا ءبولىنىپ, بۇل ايماقتار ءوزارا اسپالى جولدارمەن بايلانىس جاسايتىن بولدى. بۇكىلالەمدىك كورمەنىڭ نەگىزگى شارالارى وتكىزىلەتىن ايماق 157 گەكتار جەرگە سوزىلىپ, ناگاكۋتا قالاسىندا قونىس تەپسە, 15 گەكتارعا سوزىلعان ەكىنشى ايماق سەتو قالاسىندا قونىس تەپتى. نەگىزىنەن تابيعاتتىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە باسىمدىق بەرىلگەن ەكىنشى ايماقتا تۋريستەردىڭ ءتىرى تابيعاتپەن ەتەنە ارالاسۋىنا بارلىق جاعداي جاسالدى.
185 كۇنگە سوزىلعان جاپونياداعى «ەكسپو-2005, ايچي» كورمەسىندە قازاقستان العاش رەت ءوزىنىڭ ەكسپوزيتسيالارىن قويدى. كورمەدەگى قازاقستان ەكسپوزيتسيالارى ەكى قاباتتى ستەند تاقتالاردان, ۇلتتىق كيىز ءۇي جانە باسقا مۇراجاي جادىگەرلەرىنەن قۇرالدى. بۇكىلالەمدىك كورمەگە قويىلعان قازاقستان جادىگەرلەرى حالقىمىزدىڭ ۇلتتىق مادەنيەتى, سالت-ءداستۇرى جانە قولونەرى تۋرالى مول ماعلۇمات بەرىپ, كورمەنى تاماشالاۋعا كەلگەن تۋريستەرگە قازاقستاندى جان-جاقتى تانىستىرۋعا جاعداي جاسادى.
بۇكىلالەمدىك كورمە الاڭدارى تابيعات اياسىنداعى اشىق ساحنالاردى ەلەستەتەدى. بۇل ساحنالاردا كورمە وتكەن 185 كۇن بويى سپەكتاكلدەر مەن ساحنالىق قويىلىمدار كورسەتىلىپ تۇردى. اشىق اسپان استىندا قانات جايعان ساحنالارداعى سپەكتاكلدەر ارنايى جاسالعان زور ەكراندار ارقىلى كورسەتىلدى. وسى ەكراندار ارقىلى جۇرگىزىلگەن ترانسلياتسيالار بۇكىل دۇنيە جۇزىنە تاراپ جاتتى.
جاپونيانىڭ ايچي پرەفەكتۋراسىندا وتكەن ءححى عاسىردىڭ العاشقى حالىقارالىق كورمەسىنە الەمنىڭ 125 مەملەكەتى جانە 4 حالىقارالىق ۇيىمدارى قاتىستى. «ەكسپو-2005, ايچي» كورمەسىنىڭ جالاۋى جارتى جىل بويى جەلبىرەپ تۇردى. وسى كەزەڭدە بۇل كورمەنى 22 ميلليوننان استام تۋريستەر تاماشالادى. قازاقستاننىڭ بۇكىلالەمدىك جەتىستىكتەر كورمەسىنە قاتىسۋ ءداستۇرى بۇدان كەيىن يسپانيا كورولدىگىندەگى «ەكسپو-2008, ساراگوسادا», قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنداعى «ەكسپو-2010, شانحايدا», وڭتۇستىك كورەياداعى «ەكسپو-2012, ەسۋدا» جالعاسىن تاپتى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتەردە: جاپونيادا وتكەن «ەكسپو-2005, ايچي» بۇكىلالەمدىك كور
