18 قىركۇيەك, 2013

ناۋقان قارقىن الدى

264 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

ايتەكە بي اۋدانى وبلىستاعى استىقتى ءوڭىر. سوندىقتان اۋداننىڭ ديقاندار قاۋىمى قوڭىر كۇزدەن ۇلكەن ءۇمىت كۇتەدى. الايدا, سوڭعى جىلدارى وڭىردە بولعان قۋاڭشىلىقتىڭ زاردابى بۇلاردى دا اينالىپ وتپەدى. ەگىن شىقپاي, ەڭبەك ەش كەتتى. بۇل شارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنىڭ قارجىلىق جاعدايىنا دا اسەر ەتپەي قالمادى. راس, بيىل اۋدان ديقاندارى وتكەن جىلدارعا قاراعاندا ءبىرشاما ءتاۋىر ەگىن ءوسىرىپ وتىر. ەندى كۇزگى جاۋىن-شاشىنعا ۇرىندىرماي ىسىراپسىز جيناپ الۋدىڭ امالدارىن قاراستىرۋدا ەكەن. ۇستىمىزدەگى جىلى اۋدان بويىنشا 144935 گەكتارعا ءداندى داقىل ەگىلگەن. سونىڭ 125460 گەكتارى بيداي, 17500 گەكتارى ارپا, 882 گەكتارى س ۇلى, 500 گەكتارى تارى.

ايتەكە بي اۋدانى وبلىستاعى استىقتى ءوڭىر. سوندىقتان اۋداننىڭ ديقاندار قاۋىمى قوڭىر كۇزدەن ۇلكەن ءۇمىت كۇتەدى. الايدا, سوڭعى جىلدارى وڭىردە بولعان قۋاڭشىلىقتىڭ زاردابى بۇلاردى دا اينالىپ وتپەدى. ەگىن شىقپاي, ەڭبەك ەش كەتتى. بۇل شارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنىڭ قارجىلىق جاعدايىنا دا اسەر ەتپەي قالمادى. راس, بيىل اۋدان ديقاندارى وتكەن جىلدارعا قاراعاندا ءبىرشاما ءتاۋىر ەگىن ءوسىرىپ وتىر. ەندى كۇزگى جاۋىن-شاشىنعا ۇرىندىرماي ىسىراپسىز جيناپ الۋدىڭ امالدارىن قاراستىرۋدا ەكەن. ۇستىمىزدەگى جىلى اۋدان بويىنشا 144935 گەكتارعا ءداندى داقىل ەگىلگەن. سونىڭ 125460 گەكتارى بيداي, 17500 گەكتارى ارپا, 882 گەكتارى س ۇلى, 500 گەكتارى تارى.ءبىز بارعاندا وسىنشاما القاپتىڭ 47265 گەكتارىنىڭ ەگىنى جينالىپ, ءار گەكتاردان ورتاشا 7,5 تسەنتنەر استىق باستىرىلعان. اۋدان شارۋاشىلىقتارى بۇدان باسقا 8500 گەكتاردىڭ مايلى داقىلدارىن, 270 گەكتاردىڭ كارتوبىن, 115 گەكتاردىڭ كوكونىسىن جانە 11 گەكتاردىڭ باقشا ءونىم­دەرىن جيناۋى ءتيىس. ەگىن وراعىن وتكىزۋگە 3166,0 توننا جانار-جاعارماي ءبولىنىپ, ونىڭ 710,0 تونناسى جەتكىزىلگەن. بۇل جۇمىس جالعاسۋدا. ەگىن جيناۋعا 202 كومباين قاتىسۋدا. ءار كومباينعا 717 گەكتاردان كەلگەندە, ەگىن وراعى 24 كۇندە اياقتالادى دەپ كۇتىلۋدە.

ءبىز بيىل تىم ءتاۋىر ەگىن ءوسى­رىپ وتىرعان «بۇلاق اگرو» جشس-ءنىڭ القابىنا كەلگەندە كۇن ەڭكەيىپ قالعان-دى. كۇزگى دا­لانىڭ اجارى جاقسى. سارى ال­تىنداي جارقىراعان استىقتى ال­قاپ كوز قۋانتادى. ورام شەتى­نە ايالداعان كومباينداردان­ ءجۇ­زىن جەل قاققان مەحانيزاتورلار ءتۇسىپ, بىزگە جاقىندادى. وسى جەردە كوشپەلى شەبەرحانا, دانە­كەر­لەۋ اپپاراتى تىركەلگەن تراكتور دا ايالداپ تۇر. ءبىرىنشى بولىپ جولىققان «بۇلاق اگرو» جشس-ءنىڭ مەحانيگى مەيرامبەك رزا­عۇلوۆ ەگىن وراعىنىڭ جاي-كۇيىن اڭگىمەلەپ بەردى. ونىڭ اي­تۋىنشا, سەرىكتەستىك بيىل 8,6 مىڭ گەكتارعا جۋىق القاپقا ءداندى داقىل ەككەن. ول ءۇشىن وتكەن جىلى كۇزدە ءۇش قايتارا جىرتىلىپ, پار دايىندالعان, 4 مىڭ گەكتارعا قار توقتاتىلعان, قالعان ەگىس القا­بى كوكتەمدە اگروتەحنيكالىق ءوڭ­دەۋدەن وتكىزىلگەن. قازىر سەرىك­تەس­تىكتىڭ ەگىن القابىندا ەكى «كلاسس», ءبىر «اCROS» جانە ءۇش «نيۆا» كومبايندارى جۇمىس ىستەۋدە.

بۇل القاپقا جاز بويى ءبىر تامشى جاۋىن جاۋماعاندىقتان ءتۇسىم دە ونشا جوعارى ەمەس. ازىرگە گەكتار تۇسىمدىلىگى 6 تسەنتنەردەن اينالۋدا. ديقاندار ەگىن وراعى باستالار كەزدە بولعان نوسەر جاڭبىردىڭ سالدارىنان, ءتورت كۇن قاتتى جەل تۇرعاندىقتان بىردەن ەڭبەك ىرعاعىنا ءتۇسىپ كەتە الماپتى. الايدا, اۋا رايىنىڭ اشىق كەزىن وتكىزىپ الماۋعا تىرىسقان ديقان قاۋىمىنىڭ ۇمتىلىسى ءتاۋىر, تالپىنىسى جاقسى. قازىر اۋا رايى اشىق بولىپ تۇر.

اسپاندا شوكىمدەي بۇلت كورىنسە كوڭىلدەرى ءتۇسىپ كەتەتىن ديقان قاۋى­مى ەكى اۋىسىممەن ەڭبەك ەتۋدە. كوم­باينشىلاردىڭ ەرەسەگى بولات احمەتوۆ ارىپتەستەرىنە ونەگە بولۋدا. ال, ودان كومبايندارىن ۇرشىقشا ۇيىرگەن امانگەلدى سارسەنوۆ, مارات يسلاموۆ سىندى جىگىتتەر دە قالىسار ەمەس. ماماندار جاس كومباينشى مارات يسلاموۆ تۋرالى جىلى لەبىز ءبىلدىردى. ول ەگىن وراعىنا ءتورتىنشى جىل قاتارىنان قاتىسىپ ءجۇر. قانداي تەحنيكانىڭ دا ءتىلىن بىلەتىن شەبەر مەحانيزاتور بۇل كاسىپكە ارنايى وقىماي-اق اكەسىنەن ۇيرەنگەنىن تىلگە تيەك ەتەدى. ولار ديقان قاۋىمىنىڭ ەڭبەگى جاناتىنى دا وسى كەز ەكەنىن جاقسى تۇسىنەدى. ءتۇسىم بولسا, ەڭبەكاقى دا جامان بولمايدى, دەيدى كومباينشىلار ءبىراۋىزدان. ەندى-ەندى وراق تۇسە­تىن القاپتاردان ءۇمىتتى كومباينشىلار. بۇل القاپتاردان گەكتارىنا 10 تسەنتنەر استىق جيناۋ كوزدەلۋدە. كە­شىرەك تۇقىم سە­بىلگەن القاپتاردا ەگىن­نىڭ ءشىل­دەنىڭ سوڭى مەن تامىزدىڭ با­­سىنداعى جاڭبىرلارعا ىلىگىپ, ءدان تو­لىقتىرۋعا جاقسى بولعانىن العا تارتادى. ولار ءۇشىن كوشپە­لى ۆاگوندا دالالىق اس­حانا جۇ­­مىس ىستەيدى. ەگىن وراعىنا قا­تى­سىپ ءجۇر­گەندەر ءۇش مەزگىل تا­ماقتانادى. اس­پازدار تانيا كار­پو­ۆا مەن ايمان باي­تەن­تە­كوۆا دايىنداعان ءدامدى اسقا ەگىنشىلەر ءدان ريزا.

«بۇلاق اگرو» جشس ەگىن وراعىن قىسقا مەرزىمدە توكپەي-شاشپاي جيناپ الۋعا جۇمىلۋدا. گەكتار ءتۇسىمى ارتقان سايىن جۇمىس تا ونىكتى بولا تۇسۋدە. قازىر ەگىن وراعى قارقىن الدى. سە رىكتەستىك ديقاندارى كۇن سايىن 500 گەكتاردان استام القاپتىڭ استىعىن جيناۋدا. كومباينداردان استىق تاسىمالدايتىن كولىكتەردە كىدىرىس جوق. كومبايننان قىرمانعا جەتكىزىلگەن استىقتى تازارتۋ ءۇشىن سەرىكتەستىكتىڭ ءوزىنىڭ «زاۆ-40» مەحانيكالىق قىرمانى جۇمىس ىستەيدى. ەگىن وراعىنا قاتىسىپ جۇرگەن تەحنيكا بۇزىلا قالسا جوندەۋشىلەر بريگاداسى قىسقا مەرزىمدە بۇزىلعان قوسالقى بولشەكتى اۋىستىرىپ, قالپىنا كەلتىرىپ بەرە قويادى. ەگىن وراعىنا قاجەتتى جانار-جاعارمايمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ءبىز كومباينشىلارمەن اڭگىمەلەسىپ بولا بەرگەندە «بۇلاق اگرو»جشس ديرەكتورى اقجول دابىلوۆ تا وسىندا جەتتى. سەرىكتەستىك باسشىسى استىق باعاسىنىڭ ارزانداپ, قوسالقى بولشەكتەردىڭ, جانار-جاعارمايدىڭ قىمباتتاپ بارا جاتقانىنا قىنجىلىس ءبىلدىردى. جانار-جاعارماي ازدا بولسا جەڭىلدەتىلگەن باعامەن بەرىلىپ وتىرعانىنا شۇكىرشىلىگىن جاسىرمادى. ءۇش-ءتورت جىلدان بەرگى قارىزداردى وتەۋدىڭ كۇردەلىلىگىن تىلگە تيەك ەتتى. قالاي بولعاندا دا, بيىلعى ەگىننىڭ شىعىمى بۇرىنعى جىلدارعا قاراعاندا, جامان ەمەس ەكەنىن, ەندىگى ماسەلە, وسى بارىنىڭ ءوزىن ىسىراپسىز جيناپ الۋعا تىرەلىپ تۇرعانىن جەتكىزدى.

اۋداندا بولعانىمىزدا «قۇمقۇدىق» جشس-ءىنىڭ ەگىن القاپتارىندا دا گەكتار ءتۇسىمى جاقسى ەكەنىن ەستىدىك. سەرىكتەستىك بيىل 19 مىڭ گەكتارعا ەگىس سالعان. شا­رۋاشىلىق باسشىسى الەكساندر چەمو­دانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەگىننىڭ شىعىمى بىلتىرعىعا قاراعاندا ءتاۋىر. قازىر شارۋاشىلىقتاعى شەتەلدىك «كەيس», «كلاسس» جانە رەسەيدىڭ «ۆەكتور» كومبايندارى ەكى اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيتىن كورىنەدى. دالا قوسىندا ەگىن وراعىنا قاتىسۋشىلار ءۇشىن قولايلى تۇرمىستىق جاعداي جاسالعان. ەگىن وراعىن ءبىر ايدىڭ شاماسىندا اياقتاۋ كوزدەلۋدە. وسىنداي قارقىندى جۇمىس «التىنسارين» جشس-ءىنىڭ ەگىن القاپتارىندا دا قالىپتاسقانىن ايتقان ءجون.

بۇل شارۋاشىلىقتاردىڭ ەگىن جي­ناۋ­داعى شيراق قيمىلى وزگەلەرگە ونەگە بولۋدا. ماڭدايتەرمەن وسىرىلگەن تىم ءتاۋ­ىر ەگىندى جيناپ الۋعا جۇمىلعان ايتە­كە­بيلىكتەردىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگى وسىنداي. ءۇش-ءتورت جىلداي قۋاڭشىلىق زاردا­بىن شەككەندىكتەن بولار اۋا رايىنىڭ اشىق كەزىن ءتيىمدى پايدالانۋعا دەگەن تال­پىنىس كۇشتى. ول ەگىن وراعىنداعى ءار كومباينشىنىڭ, تاسىمال كولىگىن ءجۇر­گى­زۋشىنىڭ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسە­تۋ­شىلەردىڭ بويىنداعى ەڭبەككە دەگەن قۇلشىنىستان ايقىن اڭعارىلادى.

ساتىبالدى ءساۋىرباي,

«ەگەمەن قازاقستان».

اقتوبە وبلىسى,

ايتەكە بي اۋدانى.

سۋرەتتى تۇسىرگەن بەردىباي كەمال.

سوڭعى جاڭالىقتار