شىعىس قازاقستان وبلىسىندا رەفورمالار ويداعىداي جۇزەگە اسىپ كەلەدى
ىلكىمدى ىستەر لەگى
كەشە استانادا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ب.ساپارباەۆ رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, ءوزى باسقاراتىن ءوڭىردىڭ جاعدايى مەن وندا ءجۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى.
جۋرناليستەر ءباسپاسوز ءماسليحاتى باستالماس بۇرىن «قازمەديا» ورتالىعىندا ۇيىمداستىرىلعان اتالعان وبلىستىڭ كورمەسىمەن تانىستى. مۇندا ولارعا كوپتەگەن اقپاراتتار بەرىلدى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىنىڭ الدىندا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى عابيدوللا ءابدىراحىموۆ ءسوز الىپ, مۇنداي شارا بۇدان بىلايعى ۋاقىتتا جۇيەلى تۇردە ءوتىپ وتىراتىندىعىن, ءار اپتانىڭ جۇماسى كۇنى ءار ءوڭىردىڭ باسشىسى كەلىپ, جۋرناليستەرگە وزدەرىنىڭ ءجۇرگىزىپ جاتقان جۇمىستارى تۋرالى بايانداپ, قويعان سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرەتىندىگىن ايتىپ ءوتتى. وسى شارانىڭ بەتاشارى شىعىس قازاقستان وبلىسىنان باستالىپ وتىر ەكەن.
شىعىس قازاقستان وبلىسىندا رەفورمالار ويداعىداي جۇزەگە اسىپ كەلەدى
ىلكىمدى ىستەر لەگى
كەشە استانادا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ب.ساپارباەۆ رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, ءوزى باسقاراتىن ءوڭىردىڭ جاعدايى مەن وندا ءجۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى.
جۋرناليستەر ءباسپاسوز ءماسليحاتى باستالماس بۇرىن «قازمەديا» ورتالىعىندا ۇيىمداستىرىلعان اتالعان وبلىستىڭ كورمەسىمەن تانىستى. مۇندا ولارعا كوپتەگەن اقپاراتتار بەرىلدى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىنىڭ الدىندا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى عابيدوللا ءابدىراحىموۆ ءسوز الىپ, مۇنداي شارا بۇدان بىلايعى ۋاقىتتا جۇيەلى تۇردە ءوتىپ وتىراتىندىعىن, ءار اپتانىڭ جۇماسى كۇنى ءار ءوڭىردىڭ باسشىسى كەلىپ, جۋرناليستەرگە وزدەرىنىڭ ءجۇرگىزىپ جاتقان جۇمىستارى تۋرالى بايانداپ, قويعان سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرەتىندىگىن ايتىپ ءوتتى. وسى شارانىڭ بەتاشارى شىعىس قازاقستان وبلىسىنان باستالىپ وتىر ەكەن.
مۇنان كەيىن ءسوز العان بەردىبەك ساپارباەۆ جۋرناليستەردى شىعىس قازاقستاندا ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن, ءوڭىردىڭ تىنىسىمەن جان-جاقتى تانىستىردى. بۇل ماسەلە تۋرالى گازەتىمىزدىڭ وسى نومىرىندە ايقارما بەت بەرىلىپ وتىر. وندا وبلىس اكىمىنىڭ جەكە ماقالاسى ورىن العان. سوندىقتان ءبىز ءباسپاسوز ءماسليحاتى كەزىندە ايتىلعان كوپتەگەن جايتتەردى بايانداماي-اق, وسى شاعىن رەپورتاجىمىزدا بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ بىلىكتى دە تاجىريبەلى باسشى رەتىندەگى جەكە قولتاڭباسىن بىلدىرەتىن ماسەلەلەرگە عانا توقتالىپ وتكەندى ءجون كوردىك.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىنان بايقاعانىمىزداي, بەردىبەك ماشبەك ۇلى ەلدى ۇيىستىرا وتىرىپ باسقارۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن ىزدەيتىن سەكىلدى. سونىڭ ءبىرى رەتىندە وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن قولعا الىنىپ, جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان «تۋعان جەرگە تاعزىم» اكتسياسىن ايتۋعا بولادى. بۇل اكتسياعا ەلباسىنىڭ «مەملەكەت پەن بيزنەس تەك ەكونوميكالىق قانا ەمەس, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋ كەزىندە دە تولىققاندى سەرىكتەس بولۋى كەرەك» دەگەن ءسوزى ۇران ەتىپ الىنعان. وسى اكتسيانىڭ ءوتۋ بارىسىندا قارجىلى ازاماتتار وزدەرى وسكەن اۋىلدارىنا, ەلدى مەكەندەرىنە كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا قارجى قۇيىپ, تاپسىرىلعان ىستەردى ورىنداۋعا كىرىسىپ كەتكەن. اكتسيا باستالعان 2009 جىلى وسىنداي جولمەن 1,6 ميلليارد تەڭگەگە 126 جوبا جۇزەگە اسسا, 2010 جىلى كەلگەن قارجى كولەمى 3,9 ميلليارد تەڭگەنى, 2011 جىلى 6,5 ميلليارد تەڭگەنى, 2012 جىلى 3,7 ميلليارد تەڭگەنى, ال 2013 جىلدىڭ 8 ايىندا 5 ميلليارد تەڭگەنى قۇراعان.
جيىنى 3 مىڭعا تارتا جوبا جۇزەگە اسقان. سونىڭ ىشىندە مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ت.سۇلەيمەنوۆ اياگوز قالاسىندا 64 ميلليون تەڭگەنىڭ سپورت كەشەنىن, «ەلىم-اي» شارۋا قوجالىعىنىڭ ديرەكتورى ب.بەكبەردينوۆ كوكپەكتى اۋىلىندا 170 ميلليون تەڭگەنىڭ مادەني كەشەنىن, «وسكەمەن قۇس فابريكاسى» اق باس ديرەكتورى س.تولىقباەۆ قاسىم قايسەنوۆ اتىنداعى كەنتكە 40 ميلليون تەڭگەنىڭ ورتالىق ستاديونىن سالدىرىپ بەرگەن. باسقا دا كوپتەگەن ازاماتتار وسىنداي ىرگەلى قۇرىلىستاردى جۇرگىزگەن.
بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ شىعىستا قولعا العان تاعى ءبىر ءىسى دامۋعا مۇمكىندىگى زور اۋىلداردى ىرىكتەپ, ولارعا قولداۋ كورسەتۋ. ءسويتىپ بىرتە-بىرتە وسىلاردىڭ نەگىزىندە باسقا دا اۋىلداردى دامىتۋ
. وسى ءۇشىن «شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تىرەك ەلدى مەكەندەرىن دامىتۋدىڭ 2012-2014 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى» جاسالىنعان. بۇل باعدارلامانى قارجىلاندىرۋعا نەگىزىنەن العاندا وبلىستىق بيۋدجەتپەن قاتار وسى وڭىردەن شىققان كاسىپكەرلەر مەن ينۆەستورلاردىڭ قارجىلارى تارتىلعان. وسى بويىنشا 2012 جىلى 40 اۋىلشارۋاشىلىق نىسانى, 100-دەن اسا كاسىپكەرلىك نىسانى سالىنعان. 60 الەۋمەتتىك نىسان جوندەۋدەن وتكىزىلىپ, 29 دەمالىس الاڭى كوگالداندىرىلعان. 25 شاقىرىم جول جوندەلىپ, 56 كوشە جاراقتاندىرىلعان. اتالعان جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋدا 3232 جۇمىس ورنى اشىلعان. ال ەندى ۇستىمىزدەگى جىلى 45 اۋىلشارۋاشىلىق نىسانىن, 120 شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىسانىن اشۋ, 65 الەۋمەتتىك نىساندى جوندەۋ, 32 كوشە مەن ولاردىڭ جولدارىن جوندەۋ, 16 كوشەنى جارىقتاندىرۋ جوسپارلانىپ, جۇزەگە اسىرىلۋدا ەكەن. شىنىن ايتقاندا, وسىنداعى ءاربىر تسيفرلاردىڭ اياسىندا ۇلكەن جۇمىستار جۇرگىزىلىپ, تىرەك اۋىلداردىڭ بەت-بەينەلەرى, الەۋمەتتىك قالىپتارى اجارلانا تۇسكەن. شىعىس قازاقستان وبلىسى – مۇنداي باعدارلامانى قولعا الىپ, جۇزەگە اسىرىپ جاتقان ەلىمىزدەگى بىردەن-ءبىر ءوڭىر.
بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ باستاماشىلىعىمەن قولعا الىنعان تاعى ءبىر شارا – «جايلاۋ» باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋى. وسى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 2012 جىلى 200 ميلليون تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, يگەرىلگەن. باعدارلاما بىلايشا جۇزەگە اسادى. ەڭ الدىمەن, وعان قاتىسۋشى اۋىل تۇرعىندارى انىقتالادى. ولاردىڭ ارقايسىسىنا ارنايى كەلىسىمشارتپەن 100 باس ۇساق مال بەرىلەدى. مال الۋشىنىڭ مىندەتى – بەس جىلدا وسى مالدى كوبەيتىپ, ونىڭ 200 باسىن قايتادان قايتارىپ بەرۋ. مال الۋشى دۇرىس جۇمىس ىستەگەن جاعدايدا ونىڭ ءوز قولىندا كەمىندە 300 باس مال قالۋى ءتيىس. ءسويتىپ, ول باقۋاتتى شارۋاعا اينالادى.
وسى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ءىرى قارا وسىرەمىن دەۋشىلەردىڭ دە ۇسىنىستارى جۇزەگە اسا باستادى. وسىنداي تىلەك بىلدىرگەن ادامدارعا 8 مىڭ باس سيىر ساتىپ اپەرىلدى. ال بيىلعى جىلى باعدارلامانىڭ ءساتتى ىسكە اسا باستاۋى ناتيجەسىندە وبلىستىق بيۋدجەتتەن ءبولىنگەن قارجى بىلتىرعىدان الدەقايدا اسىپ ءتۇسىپ, 327,8 ميلليون تەڭگەنى قۇراپ وتىر. وسى قارجىعا كەم دەگەندە 140-تاي شارۋاشىلىق قۇرىلۋى ءتيىس.
شىعىستا, ايتا بەرسەك, جۇزەگە اسىپ جاتقان وسىنداي وزىندىك جۇمىستار تىزبەگى كوپتەپ سانالادى. بۇل وڭىردە تۇراقتى تۇردە بال جارمەڭكەسىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋى, كەزىندەگى قوياندى جارمەڭكەسى سەكىلدى شىڭعىستاۋ مال ءجارمەڭكەسىنىڭ ومىرگە كەلۋى سونىڭ ءبىر ايعاعى. وبلىستا ءاربىر وقۋشىعا كۇندەلىكتى تۇردە تەگىن بال مەن ءسۇت بەرىلىپ وتىرادى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
قارىمدى جۇمىستار قايتارىمى
بەردىبەك ساپارباەۆ,
شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا بەلگىلەنگەن مىندەتتەر مەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋ بويىنشا شىعىس قازاقستان وبلىسىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى.
شىعىس قازاقستان بۇگىندە اۋقىمدى يندۋستريالىق-اگرارلىق الەۋەتىمەن جانە بىرەگەي تابيعاتىمەن جەدەل دامىپ كەلە جاتقان, ەكونوميكالىق ىلگەرىلەۋشىلىگى باسىم ايماق.
ىشكى جالپى ءونىم كولەمى سوڭعى ءۇش جىلدا 1,4 ەسە ءوسىپ, 1761,1 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. وڭىرلىك جالپى ءونىم شىعىس قازاقستاننىڭ ءار تۇرعىنىنا 8,4 مىڭ اقش دوللارىنان اينالادى. وبلىستىڭ نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك كورسەتكىشتەرى تۇراقتى دامىپ كەلەدى. الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جالپى رەيتينگىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا, وبلىس 2011 جىلى – 1 ورىن, 2012 جىلى 2 ورىنعا يە بولدى. بۇل – الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ, يننوۆاتسيالىق ءوندىرىس قۇرۋ بويىنشا بىرىككەن ءىس-قيمىلداردىڭ ناتيجەسى.
بيىل 7 اي ىشىندە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاعىمدى دامۋ بارىسى جالعاسىپ وتىر. ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ ءونىم كولەمى 7,3 پايىزعا كوبەيىپ, 572 ملرد. تەڭگەگە ارتتى. اتالعان سالانىڭ دامۋىنا نەگىزىنەن وڭدەۋ ونەركاسىبى سالماقتى ۇلەس قوستى.
اۋىل شارۋاشىلىعى وبلىستىڭ جەتەكشى سالالارىنىڭ بىرىنە جاتادى. ەسەپتىك كەزەڭدە اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جالپى ءونىم كولەمى 95 ملرد. تەڭگەگە جەتىپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى ۋاقىتىمەن سالىستىرعاندا 25 پايىزعا ءوستى. وبلىس اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى رەسپۋبليكالىق جالپى ءونىم كولەمىنىڭ 14 پايىزىن ءوندىرۋ ناتيجەسىندە, وزگە وبلىستار اراسىندا ەكىنشى ورىنعا كوتەرىلدى. ءسۇت وندىرۋدە – ءبىرىنشى ورىن, ەت وندىرۋدە ەكىنشى ورىن يەلەنىپ وتىر.
كاسىپكەرلىك سالاسى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ تورتتەن ءبىرىن قۇرايدى. بۇگىندە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ بەلسەندى سۋبەكتىلەرى 66 مىڭعا جەتتى. وندا 230,9 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيدى, ياع ني 4%-عا ارتتى. وبلىستىڭ جۇمىس ىستەۋگە قابىلەتتى ءاربىر ءۇشىنشى تۇرعىنى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكپەن اينالىسادى. ولار وندىرگەن ءونىم وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1,6 پايىزعا ءوسىپ, 265 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى تومەندەتۋ بويىنشا قالالار مەن اۋداندارعا بەرىلگەن 17 ءراسىم رەتكە كەلتىرىلدى.
شىعىس قازاقستان ەلىمىزدەگى ينۆەستيتسيالىق تارتىمدى وڭىرلەردىڭ قاتارىنداعى مارتەبەسىن ساقتاپ كەلەدى. سوڭعى ءۇش جىلدا وبلىس ەكونوميكاسىنداعى ينۆەستيتسيا كولەمى 1,8 ەسە كوبەيدى. بيىل 7 اي ىشىندە ءوڭىر ەكونوميكاسىنا 144 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلدى, بۇل وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 25 پايىزعا ارتىق.
قۇرىلىس جۇمىستارى 31 پايىزعا ارتتى (62,2 ملرد. تەڭگە), 105 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى (25,4%).
سىرتقى ساۋدا اينالىمى اعىمداعى جىلعى قاڭتار-شىلدە ايلارىندا 2 ملرد. اقش دوللارىنان استى. ونىڭ ىشىندە ەكسپورت – 1,3 ملرد, يمپورت – 803,8 ملن. اقش دوللارىن قۇرادى.
كەدەن وداعى ەلدەرىمەن سىرتقى ساۋدا اينالىمى 937 ملن., سونىڭ ىشىندە رەسەيمەن – 885 ملن., بەلورۋسسيامەن 52,4 ملن. اقش دوللارىنا جەتتى. بولشەك ساۋدا اينالىمى 13,3 پايىزعا ءوسىپ, 247 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى.
وبلىستا باعانى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا ماقساتتى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. ەسەپتى كەزەڭدە ينفلياتسيا كولەمى 102,4 پايىزدى قۇرادى. بۇل – 2012 جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىنەن 0,9 پايىزعا تومەن جانە ورتاشا رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن 0,4 پايىزعا از.
حالىقتىڭ بەلگىلەنگەن كىرىسىنىڭ ورتاشا جيىنتىعى 51,4 مىڭ تەڭگەنى قۇراپ, 7,7 پايىزعا ءوستى. كىرىستىڭ وسۋىنە نەگىزىنەن بەلگىلەنگەن ورتاشا ەڭبەكاقى دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى اسەر ەتتى. ورتاشا جالاقى كولەمى 87 497 تەڭگەگە جەتتى, ياعني 107 پايىزعا ءوستى.
وبلىستا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى بەلسەندى جۇزەگە اسىرىلۋ ۇستىندە. يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى شەڭبەرىندە قۇنى 651,8 ملرد. تەڭگە تۇراتىن 53 ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل 25 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
2010-2012 جىلدارى 29 نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى (195 ملرد. تەڭگە). وسى ارقىلى 5 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلدى.
يننوۆاتسيالىق ءونىم ءوندىرۋ كولەمى جاعىنان وبلىس وتكەن جىلى ەلىمىزدە ءبىرىنشى ورىن الدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى يننوۆاتسيالىق ءونىمنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگى شىعىس قازاقستاندا وندىرىلەدى.
ەلباسى تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋمەن تىكەلەي بايلانىستى. ول 2011 – 2012 جىلدارى «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى ارقىلى جۇرگىزىلسە, قازىرگى كەزدە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى ارقىلى جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى.
اعىمداعى جىلى شاعىن نەسيەلەۋگە ارنالعان قاراجاتتىڭ اۋقىمدى بولىگى, ياعني رەسپۋبليكادا وسى ماقساتقا بولىنگەن 24 ملرد. تەڭگەنىڭ 6,6 ملرد. تەڭگەسى ءبىزدىڭ وڭىرىمىزگە بەرىلدى. بۇگىندە 1 487 اۋىل تۇرعىنى جالپى سوماسى 3,5 ملرد. تەڭگەنىڭ نەسيەسىن الدى. شىعىس ءوڭىرى بۇل تاراپتا دا وزگە ايماقتار اراسىندا ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى.
جۇمىسسىزداردى وقىتۋ تەك قانا جۇمىس بەرۋشىنىڭ 100 پايىزدىق ەڭبەككە ورنالاستىرۋ كەپىلدەمەسى نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. 1,5 مىڭ ادام وقىتىلىپ, جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. جاستاردىڭ جۇمىس تاجىريبەسىنە مىڭ ادام جىبەرىلسە, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا 2,7 مىڭ ادام جىبەرىلدى.
ايماقتاعى قالالار مەن اۋدانداردا قوعامدىق قولجەتىمدىلىك پۋنكتتەرى جۇمىس ىستەيدى. وندا جۇمىسسىز حالىققا جۇمىس تاڭداۋ مۇمكىندىگىن بەرەتىن بوس جۇمىس ورىندارى تۋرالى اقپارات بەرىلەدى. سونداي-اق, اقپارات دۇڭگىرشەكتەرى بار جاستاردىڭ ەڭبەك بيرجاسى جۇمىس ىستەۋدە. جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن ازايتۋ جانە ازاماتتاردى كەدەيشىلىكتەن قۇتقارۋ ءۇشىن 5 قاناتقاقتى جوبا جاسالدى.
وبلىستا تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىن جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى بەلسەندى جۇزەگە اسىرىلۋ ۇستىندە.
«اق بۇلاق» باعدارلاماسى بويىنشا 2011-2012 جىلدارى بيۋدجەتتەن بولىنگەن 11,2 ملرد. تەڭگە يگەرىلدى. 426 شاقىرىم قۇبىر جەلىسى سالىندى جانە جوندەۋدەن ءوتتى, 32 نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. 9 اۋىلدا تۇراتىن 13,5 مىڭنان اسا ادام العاش رەت ورتالىقتاندىرىلعان سۋ قۇبىرىنا قوسىلدى. حالىقتى ورتالىق سۋ قۇبىرىمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ناتيجەسى 81,9 پايىزدى, ونىڭ ىشىندە اۋىلدىق جەرلەردە 61,4 پايىزدى قۇرادى.
حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدى ارتتىرۋ ماقساتىندا «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بيىل 41 كوپ پاتەرلى جانە 105 جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى سالىنۋدا.
قارجىنىڭ ماڭىزدى بولىگى الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىسىنا باعىتتالۋدا. اعىمداعى جىلى 34,4 ملرد. تەڭگەگە 114 نىسان سالىنۋدا (رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن – 23,9 ملرد., وبلىس بيۋدجەتىنەن – 10,5 ملرد. تەڭگە). جىل باسىنان بەرى 11 نىسان, ونىڭ ىشىندە 7 مەكتەپ, مادەني-ساۋىقتىرۋ ورتالىعى, سپورتتىق مودۋل, دارىگەرلىك امبۋلاتوريا جانە مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك مەكەمەلەر پايدالانۋعا بەرىلدى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – اپاتتى مەكتەپتەردى جويۋ بولىپ وتىر. بۇگىندە بىزدە 47 اپات