ەكونوميكا • 29 ناۋرىز، 2020

ەو مەن اقش ساۋد ارابياسىنىڭ مۇنايىنان باس تارتا باستادى

793 رەتكورسەتىلدى

The Wall Street Journal گازەتىنىڭ حابارلاۋىنشا، ەر-ريادتىڭ مۇناي ساتۋ باعاسىنىڭ ايتارلىقتاي تومەندەۋىنە قاراماستان، ەۋروپا مەن امەريكاداعى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى ساۋد ارابياسىنىڭ شيكىزاتىن ساتىپ الۋدى توقتاتا باستادى.

«بۇل جاعداي ساۋد ارابياسىنىڭ رەسەيمەن ۇزاق ۋاقىت بويى «باعا سوعىسىن» جالعاستىرۋىنا كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن.  ەۋروپا مەن اقش-تاعى، ساۋد ارابياسىنداعى شيكىزاتقا دەگەن سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى، وسى نارىقتاردان ساتىپ الۋشىلار تابۋ قيىنداي تۇسۋدە» دەيدى The Wall Street .

WSJ مالىمەتتەرى بويىنشا، ەۋروپالىق جانە امەريكاندىق ءموز-دە مۇنايدى ساقتاۋ كولەمىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى پروبلەماسى تۋىندادى، بۇل ولارعا قوسىمشا شيكىزات كولەمىن ساتىپ الۋعا كەدەرگى كەلتىرەدى. مۇناي ساۋداگەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا، وسى اپتادا كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا قارسى قاتاڭ كارانتيندىك شارالار قولدانعان ءۇندىستاندا مۇنايعا سۇرانىستىڭ تومەندەۋى ساۋد ارابياسىنا دا اسەر ەتتى.

سارسەنبىدە Reuters اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، پلاتتس جۇيەسىندە رەسەي مۇنايىن ساتىپ الۋعا سۇرانىس بولعان جوق. ستاسكو، ۆيتول جانە ترافيگۋرا ونى Brent-كە 3-3،1 دوللارعا دەيىن جەڭىلدىكپەن ۇسىندى.

ساۋد ارابياسى ورالدىڭ ءىرى ەۋروپالىق ساتىپ الۋشىلارىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ، ولاردىڭ مۇنايىنا اۋىسۋدى ۇسىنادى. Bloomberg-ءتىڭ حابارلاۋىنشا، Royal Dutch Shell، BP، Total، OMV، Repsol جانە Cepsa ساتىپ الۋلاردى 25-200% -عا ارتتىرۋ تۋرالى ۇسىنىس العان. ءساۋىر ايىندا Saudi Aramco ءوندىرىستى تاۋلىگىنە 9،7-دەن 10-11 ملن باررەلگە دەيىن ارتتىرۋدى، ال كەيىننەن وندىرىستىك قۋاتتىلىقتى 13 ملن-عا دەيىن جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. تاۋلىگىنە 1،5 ميلليون باررەلگە جەتكەن ساۋديالىق مۇناي تولقىنى ەو-عا قۇيىلۋى مۇمكىن (وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 500 مىڭ). سونىمەن بىرگە ەر-رياد اقش-پەن شامامەن 12 ميلليون باررەل جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدە.

Reuters اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، بەلارۋسسيا ارزان ساۋديالىق مۇنايعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى، ونى ماسكەۋ بىرنەشە مارتە جەڭىلدىكتەردەن باس تارتىپ، ولاردى ءبىرتۇتاس مەملەكەتكە بىرىگۋىمەن بايلانىستىردى.

«ساۋد ارابياسىنىڭ قىزمەتى الەمدىك تانكەرلەر نارىعىن ءدۇر سىلكىندىردى. بورتتا 2 ميلليون باررەل شيكى مۇنايدى تاسىمالداۋعا قابىلەتتى VLCC كەمەسىن جالعا الۋ قۇنى 6-10 ەسە قىمباتتادى»، دەپ حابارلايدى The Wall Street Journal.  

ساۋد ارابياسى مۇناي سوعىسىندا وسال.  «روسنەفت» وكىلى ميحايل لەونتەۆ تاڭەرتەڭ جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەزدە ولاردىڭ  وراسان زور الەۋمەتتىك-ساياسي شىعىندارى بار، ولاردىڭ بۇكىل ءومىرى، مەملەكەتىنىڭ ءوندىرىسى تولىعىمەن مۇنايدان تۇسەتىن تابىستارعا نەگىزدەلگەن. سوندىقتان مۇناي سوعىسىنىڭ تىم ۇزاققا سوزىلۋى ولاردىڭ وزدەرىنە ءتيىمسىز» دەدى.

مۇنداي پىكىردى كەلەسى ساراپشى دا قولدايدى ەكەن. 

ساۋد ارابياسىنىڭ بيۋدجەتى شىنىمەن دە رەسەيلىك بيۋدجەتكە قاراعاندا مۇناي باعاسىنا كوبىرەك تاۋەلدى: دەيدى ITI Capital ستراتەگى يسكاندەر لۋتسكونىڭ تۇسىندىرۋىنشە  2020 جىلى شىعىستارمەن كىرىستى ازايتۋ ءۇشىن وعان باررەلىنە 75-83 دوللار قاجەت. «ماسكەۋ ءوندىرىس شىعىندارىن باسقارا الادى، بىراق شىعىندار دا جوعارى. رۋبلدەگى مۇناي باعاسىنىڭ قولايلى دياپازونى باررەلىنە 2100 رۋبلدەن باستالادى، دەپ حابارلادى ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى پاۆەل سوروكين Reuters اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا.

دوللاردىڭ قازىرگى باعامى بويىنشا (جۇما كۇنى ماسكەۋ ۋاقىتىمەن 15.06-دا 72،5 رۋبل) بۇل باررەل ءۇشىن 28،96 دوللاردى قۇرايدى.ءوندىرىس قۇنىن ەۋروپاداعى ساۋد ارابياسىنىڭ باعاسى دەڭگەيىنە دەيىن تومەندەتۋ ءۇشىن (25 دوللار)، رۋبل ءبىر دوللار ءۇشىن 84-كە دەۆالۆاتسيالانۋى كەرەك. ءوندىرىستىڭ ارزاندىعىن تەڭەستىرۋ ءۇشىن - ءبىر دوللار ءۇشىن 123-210 رۋبلگە دەيىن. «دەمەك، تەك رەسەي عانا ەمەس، ساۋدتتىقتاردىڭ دا مۇناي سوعىسىندا ءبىر كومپروميسكە كەلەتىن كەزى كەلدى» دەيدى ساراپشىلار.

ساۋد ارابياسى رەسەيدىڭ ءساۋىر ايىنان باستاپ وپەك + اياسىندا وندىرۋگە كۆوتادان باس تارتۋىنا جاۋاپ بەرىپ وتىر، دەپ حابارلادى كورولدىكتىڭ اعا شەنەۋنىگى ەر-ريادتىڭ ۇستانىمىن رەيتەر اگەنتتىگىنە.

Gulf Agency Company Ltd كولىكتىك-لوگيستيكالىق كومپانياسىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، كەم دەگەندە 52 ءۇندى پورتتارى فورس-ماجور سالدارىنان مۇناي ساتىپ الۋعا تاپسىرىستاردى بولدىرماۋعا ءماجبۇر بولدى. 
«سونىمەن قاتار،  Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى ەر-رياد كەسكەن ساتىلىم باعاسىنان ەداۋىر تومەن بولدى. تۇتىنۋشىلارعا بۇدان دا ماڭىزدى جەڭىلدىكتەر ۇسىنۋ ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ساقتاۋ ءۇشىن ءبىر اي قاجەت»، دەپ جازادى WSJ.

گازەت تىلشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا، الەمدىك سپوت-نارىقتارداعى مۇناي باعالارى ءار ءتۇرلى بولعانىمەن، ساۋد ارابياسى، ادەتتە، ساتىپ الۋشىلارعا اي سايىن ساتىلاتىن جاڭا باعالاردى بەلگىلەيدى.

حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق اگەنتتىكتىڭ بولجامدارى بويىنشا، بيىل مۇنايعا الەمدىك سۇرانىس تومەندەيدى. 2009 جىلدان بەرى العاش رەت. «سوڭعى ەكى اي ەنەرگەتيكالىق ينۆەستورلار ءۇشىن قورقىنىشتى فيلم بولدى»، - دەيدى ستيۋارت گليكمان، CFRA زەرتتەۋدىڭ تالداۋشىسى. «بىزدە سۇرانىس (كوروناۆيرۋس) جانە جەتكىزىلىمدەگى كۇيزەلىس (OPEC جانە باعا سوعىسى) بار. باسقاشا ايتقاندا بۇل ەكى وكپەدەن قىستى دەگەندى بىلدىرەدى.

امەريكالىقتار شىعىنداردى ەسەپتەپ، كرەملدى تاقتاتاس ونەركاسىبىنە شابۋىل جاسادى دەپ ايىپتايدى. بيزنەس ۇلگىلەرى ارزان مۇنايعا توتەپ بەرۋ ءۇشىن سالىنعان ExxonMobil جانە Chevron ءىرى ەنەرگەتيكالىق كومپانيالاردىڭ اكتسيالارى 12% تومەندەدى. گەولوگيالىق بارلاۋ جانە ءوندىرۋ كومپانيالارى توقتاپ تۇر: Pioneer Natural Resources 37% جوعالتتى جانە Occidental Petroleum (OXY) 52% جوعالتتى. ينۆەستورلار نەسيە بويىنشا دەفولتتىڭ ءسوزسىز تولقىنىنا دايىندالىپ جاتىر. Comerica، Cullen / Frost Bankers جانە Texas Capital Bancshares-تەگى اكتسيالار شامامەن 20%-عا تومەندەدى. ەنەرگەتيكالىق داعدارىس اقش-تىڭ ونداعان مۇناي-گاز كومپانيالارىن توقتاتتى جانە جۇزدەگەن مىڭ جۇمىستان شىعارۋعا اكەلگەن 2014–2016 جىلدارداعى مۇناي داعدارىسىنىڭ قايتالانۋىنا الىپ كەلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

Covid-19: تاعى 3 ادام كوز جۇمدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

Covid-19: 184 ادام جازىلىپ شىقتى

كوروناۆيرۋس • كەشە

نۇكتە فيلوسوفياسى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار