مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يۋنەسكو جانە يسەسكو ىستەرى جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسياسىمەن بىرلەسىپ, تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىن يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مادەني مۇرا تىزبەسىنە ۇسىنۋ بويىنشا» جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانى ءمالىم. وسى ورايدا 2012 جىلدىڭ قازان ايىندا اتالعان مينيسترلىك ۇلى جىبەك جولىنىڭ جەتىسۋ جەرىندەگى VIII-XIV عاسىرلارداعى تالعار, قويلىق, قارامەرگەن, اقتوبە, ورنەك, قۇلان, قوستوبە جانە اقىرتاس كەشەنىنەن قۇرالعان كونە سەگىز ەسكەرتكىشىن, ياعني ەرتە ءداۋىر قالاشىقتارىن ءبىرىنشى كەزەڭدە, ال بەرىرەكتەگى ەسىك جانە تاعى باسقا قورعانداردى ەكىنشى كەزەڭدە يۋنەسكو تىزىمىنە ەنگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردى دايىنداۋدى الماتى وبلىستىق اكىمدىگىنە جۇكتەگەن ەدى.
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يۋنەسكو جانە يسەسكو ىستەرى جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسياسىمەن بىرلەسىپ, تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىن يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مادەني مۇرا تىزبەسىنە ۇسىنۋ بويىنشا» جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانى ءمالىم. وسى ورايدا 2012 جىلدىڭ قازان ايىندا اتالعان مينيسترلىك ۇلى جىبەك جولىنىڭ جەتىسۋ جەرىندەگى VIII-XIV عاسىرلارداعى تالعار, قويلىق, قارامەرگەن, اقتوبە, ورنەك, قۇلان, قوستوبە جانە اقىرتاس كەشەنىنەن قۇرالعان كونە سەگىز ەسكەرتكىشىن, ياعني ەرتە ءداۋىر قالاشىقتارىن ءبىرىنشى كەزەڭدە, ال بەرىرەكتەگى ەسىك جانە تاعى باسقا قورعانداردى ەكىنشى كەزەڭدە يۋنەسكو تىزىمىنە ەنگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردى دايىنداۋدى الماتى وبلىستىق اكىمدىگىنە جۇكتەگەن ەدى.وسىعان وراي الماتى وبلىستىق ءماسليحاتى «تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» زاڭنىڭ 36-بابى 2-تارماعىنا سايكەس جۇمىس جۇرگىزۋدە. ناقتىلاي تۇسسەك, الماتى وبلىسى تالعار اۋدانى اۋماعىندا ورنالاسقان «تالعار» قالاشىعى, سارقان اۋدانىنداعى «قويلىق» قالاشىعى, بالقاش اۋدانىنداعى «قارامەرگەن» قالاشىعى تاريحي مۇرا وبەكتىسىنىڭ قورعاۋ ايماعىندا قۇرىلىس سالۋدى رەتتەۋ مەن قورعالاتىن تابيعات لاندشافتىنىڭ شەكاراسى بەلگىلەنىپ, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ 28 ماۋسىم 2013 جىلعى №18-181 شەشىمىمەن بەكىتىلدى.
ەلباسى «مادەني مۇرا باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرا بەرۋ, ءسويتىپ, وتكەندى پايدالانۋ ارقىلى قازىرگى زامان مادەنيەتىن جان-جاقتى دامىتۋ قاجەت» دەپ ناقتىلادى. نەگىزى, تالعار قالاشىعى – VIII-XIV عاسىرلار ەسكەرتكىشى. اۋماعى 385گا. جەر, ونىڭ ىشىندە قالاشىقتىڭ الاڭى 20,8 گا, ال قورعاۋ ايماعى 55,8 گا, قورعالاتىن تابيعات لانشافتىنىڭ ايماعى 281,5 گا جەر. قويلىق قالاشىعىنىڭ جالپى اۋماعى 231,3 گا, ونىڭ ىشىندە قورعاۋ ايماعىنىڭ الاڭى 30,6 گا, قورعالاتىن تابيعات لاندشافتىنىڭ ايماعىنىڭ الاڭى 55,5 گا قارامەرگەن قالاشىعى IX-XIII عاسىر ەسكەرتكىشى. جالپى اۋماعى 62 گا, ونىڭ ىشىندە قورعاۋ ايماعى 7,1 گا, قورعالاتىن تابيعات لاندشافتىنىڭ ايماعى 25,3 گا جەر. «جالپى, جەتىسۋ جەرىندە قۇندى ماعلۇماتتارى عىلىمي نەگىزگە سۇيەنە جازىلىپ, ءمارمار تاقتايشالارى تاياۋ ۋاقىتتا قويىلادى دەپ بەلگىلەنگەن 81 ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىش بار. وسىناۋ يگىلىكتى ءىس ۇلكەن, ورتاشا, كىشى دەپ ۇشكە ءبولىنىپ, سونىڭ 21-ءى تاسپەن كومكەرىلسە, 10-ى قيىرشىق تاسپەن جابىلعان 31 وبادان تۇراتىن بەسشاتىر قورعاندارىنان باستايمىز. ەسىك قورعاندارىن يۋنەسكو مۇراسىنىڭ تىزىمىنە ەنگىزۋگە قاتىستى ماسەلە بەلگىلەنگەن ءتارتىپ بويىنشا ەكىنشى كەزەڭدە قارالىپ, كەلەسى جىلى ۇسىنىلۋى مۇمكىن», دەدى وڭىرلىك تاريحي-مادەني مۇرالاردى ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەسەت داۋرەمباەۆ.
زاڭناما تالابى بويىنشا وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ شەشىمىمەن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتى وبلىستىق ادىلەت دەپارتامەنتىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن ءوتىپ, قورىتىندىسى شىقتى. ەندى بۇل قۇجات يمانعالي تاسماعامبەتوۆ باسقاراتىن ۇلتتىق كوميسسيادا قارالىپ, بەكىتىلگەن سوڭ, تولىق كۇشىنە ەنەدى.
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى وبلىسى.
