ءازىل - وسپاق, سىن - سىقاق
بىردە...
ءبىر جولى ءباسپاسوز ۇيىندە مۇزافار الىمباەۆ باستاعان ءبىر توپ كىسى ليفتىگە وتىرعان كەزدە كادىربەك سەگىزباەۆ سىيماي قالسا كەرەك. ول قىسىلىپ-قىمتىرىلىپ كيمەلەپ كىرمەك بولادى. سوندا مۇزاعاڭ وعان قاراپ:
– كانە, وسى ارادا ويلانباي ءبىر مىسال ايتشى, الا كەتەيىك, – دەيدى.
كادىربەك تە ساسپاستان:
– جازاتىنى ماقال, ءوزى سونداي ناحال! – دەپ تارتىپ قالىپتى.
ال مۇزاعاڭ بولسا:
– وتتاپسىڭ, ونى تايىر ايتقان! وزىڭنەن كور. سەن قالدىڭ, ءبىز كەتتىك, – دەگەن ەكەن.
* * *
اقىن حاميت ەرعاليەۆ اعامىزدى جۇرت حاماڭ دەيدى. ال باسقا بىرەۋدى حاماڭ دەگەندى ول كىسى ۇناتا بەرمەيدى.
ءبىر جولى حاماڭ تاۋمان اماندوسوۆقا تەلەفون شالىپ, ەسەن-ساۋلىقتان سوڭ: «قاسىڭدا كىم بار؟» – دەپ سۇرايدى. سول كەزدە ونىڭ كابينەتىندە ابدۋل-حاميت مارحاباەۆ وتىرسا كەرەك. تاكەڭ جىمىڭ ەتىپ:
– حاماڭ وتىر, – دەيدى.
حاميت اعا گۇر ەتە قالادى.
– ونىڭ كىم ەدى تاعى؟
تاكەڭ وتقا ماي قۇيا تۇسەدى.
– مىنا مارحاباەۆ دەگەن جىگىت مەن دە حاماڭمىن دەيدى عوي...
«شىن» حاماڭ ەندى اشۋعا باسادى:
– نەمەنە, وعان باسقا ات قۇرىپ قالىپ پا؟
ءىستىڭ ءمان-جايىن ەندى تۇسىنە باستاعان مارحاباەۆ تاكەڭە جاتا جالىنادى: «ويباي, تاكە, ەندى ءبۇلدىرىپ الامىز, مەنى جامان حاماڭ دەڭىز».
تاكەڭ ونىڭ ءوتىنىشىن حاماڭا جەتكىزەدى. سوندا ول:
– ە, اينالايىن, ەسى بار جىگىت ەكەن عوي ءوزى, – دەپ رايىنان قايتقان ەكەن.
* * *
بەلگىلى پارتيا جانە كەڭەس قىزمەتكەرى قازتاي ۇلتاراقوۆ وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ جۇرگەن كەزدە ءبىر جىگىتتى قىزمەتكە الادى. ونىڭ فاميلياسى بايپاقوۆ ەكەن.
سوندا ۇلتاراقوۆ:
– وسى قازاق تا نەشە ءتۇرلى ات قويا بەرەدى ەكەن-اۋ! – دەپ تاڭىرقاسا كەرەك. سوندا ارىپتەسى مىرزاحمەت مولداحمەتوۆ:
– قازەكە-اۋ, نەسىنە تاڭىرقايسىز؟ بايپاق ۇلتاراقتان گورى تاۋىرلەۋ ەمەس پە؟ – دەپتى.
اكىم قوجا ۇلى.
استانا.
ءبىر اقىنعا
ءبىر قولىمدا ولەڭىم,
ءبىر قولىمدا بوبەگىم,
دەپ جازىپتى ءبىر اقىن
بەس قايتالاپ ولەڭىن.
مىقتى بولسىن ولەڭىڭ,
امان بولسىن بوبەگىڭ,
تۇسىنبەدىم مەن بىراق
نە ايتقىسى كەلگەنىن.
مۇنداي وي مەن ۇيقاستى
قاسىمنان دا كورگەنمىن,
دوسىمنان دا كورگەنمىن.
تولعاعى كەلسە ولەڭنىڭ,
بوگەت بولماس بوبەگىڭ.
دايىن ۇيقاس قايتالاپ,
كوبەيتپەيىك كولەمىن.
جىرلايىقشى, اقىندار,
وقىرمانعا كەرەگىن,
ءمانىن قۇرتپاي ولەڭنىڭ.
قازىحان اشە.
الماتى.
گوي-گوي
ەكەۋى
بوتەلكەنى اپ ورتاعا,
ەگەمەندىگىمىزدى جۋىپ,
اڭگىمەنى بىلايشا قۋىپ وتىر.
– امەريكانىڭ فەرمەرلەرى
شەتتەرىنەن باي بولادى,
تەحنيكاسى ساي بولادى,
جانارمايدان دا تارىقپايدى,
شىدەرلەنبەي, شارىقتايدى.
بولادى ەكەن ۇقىپتى,
ەسەلەنىپ, ەڭبەگى,
توپ باسىنا شىعىپتى.
– ياپىرماي, ءا!
جاپوننىڭ راديوتەحنيكاسى مىقتى,
تەلەديدارىن كىلەمدەي,
قابىرعاعا ىلەدى, ءتىپتى!
– ياپىرماي, ءا!
– تۇرىكتەر ەپسەكتى,
جيىپ, تەرى-تەرسەكتى,
كەرەمەتتەردى ىستەيدى.
زاتتارىنىڭ باعاسى,
بازاردا تۇسپەيدى.
– ياپىرماي, ءا!
– نەمىستەر اۆتوكولىكتى قاتىرادى,
تاڭداي قاعىپ,
تالاي جۇرت « اھ» ۇرادى.
– ياپىرماي, ءا!
– يتاليا ونەردى باعالايدى,
وزعانىن كۇندەپ,
اقىندارىن سابامايدى.
– ياپىرماي, ءا!
– برازيليا
فۋتبولىڭدى تەبەدى,
كەزدەسكەن كومانداسىن,
بىت-شىت ەتىپ جەڭەدى.
ۇلتتىق ويىنى سول ەكەن,
تەپكەن دوبى گول ەكەن!
– ياپىرماي, ءا!
– ءۇندىنىڭ كينوسى-اي!
– ياپىرماي, ءا!
– گرۋزيننىڭ ۆينوسى-اي!
– ياپىرماي, ءا!
– ال ءبىزدىڭ قانداستار شە؟
– ە-ە, جارتىسى وزگە تىلدە سويلەيدى.
– تاڭدانۋمەن شەتەلگە,
تاۋىسا الماي ءجۇر گوي-گويدى!
– ياپىرماي, ءا!
نۇرماحان ەلتاي.
قىزىلوردا وبلىسى.
سولاي بولدى, بالام!
– اس پەن تويعا, بالام,
قازىر كەيبىر ادام,
ءارتۇرلى «باعا» بەرەتىن بولدى...
جاساعان قامىنان,
سوعىمنىڭ سانىنان,
«حابار» الىپ كەلەتىن بولدى.
اس پەن توي يەسىنىڭ,
قولداۋشى كيەسىنىڭ,
كىم ەكەنىنە دە قارايتىن بولدى.
كەلە سىرتتا تۇرعان,
كولىكتەردى جىلدام,
«كالكۋلياتورمەن»
سانايتىن بولدى...
«دجيپتەردى» ءبىر بولەك,
«مەرسەدەستى» ءبىر بولەك,
ەرەكشە ەسەپتەيتىن بولدى...
شارۋاسى شالقىعان,
ەگەلەرىنىڭ الدىنان,
ەلپەكتەپ, كەسىپ وتپەيتىن بولدى.
سويلەسپەي جاي كىسىمەن,
كەلگەندەردىڭ ىشىنەن,
«كوسەمدەردى» ىزدەيتىن بولدى...
قويساڭ دا كوپشىكتى,
كەدەي-كەپشىكتى,
كىسى ساناتىنا تىزبەيتىن بولدى.
باسىندا «باعى» بار شاقىرسا,
ءسۇرىنىپ-قابىنىپ
