24 شىلدە, 2013

ەكسپورت: ورنىمىز – وتىزدىقتا!

335 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

2012 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان الەمدەگى جەتەكشى ەكسپورتتاۋشى ەلدەردىڭ ىشىندە 30-شى ورىنعا شىقتى. بۇل تۋرالى بۇكىلالەمدىك ساۋدا ۇيىمى (بسۇ) World Trade Report ءوزىنىڭ 2013 جىلعى كەزەكتى ەسەبىندە مالىمدەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2012 جىلعى ەكسپورت كولەمى 92,3 ميلليارد دوللاردى قۇرادى.

 

2012 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان الەمدەگى جەتەكشى ەكسپورتتاۋشى ەلدەردىڭ ىشىندە 30-شى ورىنعا شىقتى. بۇل تۋرالى بۇكىلالەمدىك ساۋدا ۇيىمى (بسۇ) World Trade Report ءوزىنىڭ 2013 جىلعى كەزەكتى ەسەبىندە مالىمدەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2012 جىلعى ەكسپورت كولەمى 92,3 ميلليارد دوللاردى قۇرادى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ باس­تاماسىمەن جاھاندىق داعدارىس جىلدارىندا ءتيىمدى رەفورمالار جاساۋ ارقىلى وزگەلەرمەن سالىستىرعاندا وق بويى وزىق شىققان قازاقستان ەكونوميكاسى دامۋدىڭ جاڭا باسپالداقتارىن باعىندىردى. سوڭعى جىلدارى ەرەكشە باسىمدىق بەرىلگەن ەلىمىزدىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى ء(ۇيد) شەڭبەرىندە وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ ونىمدەرىن شەتەلدەرگە شىعارۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلگەن كەشەندى شارالار ءوزىنىڭ ءتيىمدى ناتيجەلەرىن بەردى. بۇل باعدارلاما ءىس جۇزىنە اسىرىلا باستاعان جىلدار ىشىندە ەلىمىزدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتى ايتارلىقتاي ءوستى. 2012 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ جالپى ەكسپورت كولەمى 92,3 ميلليارد اقش دوللارىن قۇراپ, ءۇش جىل ىشىندە 54 پايىزعا ارتتى.

قازاقستان تاۋارلارى بۇگىندە الەمنىڭ 120 مەملەكەتىنە ەكسپورتتالسا, 111 مەملەكەتكە قا­زاق­ستاندىق دايىن ونىمدەر ءجو­نەل­تىلەدى. قازىرگى كەزدە الەمدىك ساۋدا دەڭگەيىنە قاراعاندا قازاقستان ەكسپورتى جوعارى قارقىنمەن ءوسىپ كەلەدى. ياعني, 2008-2012 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان ەكسپورتىنىڭ ورتاشا جىلدىق ءوسىمى 7 پايىز بولسا, الەمدىك ەكسپورت دەڭگەيى 6 پايىزدى قۇراعان.

ەلباسىنىڭ ەكونوميكامىزدى شيكىزاتقا تاۋەلدىلىكتەن ارىلتۋ تۋرالى بەلگىلەگەن تاپسىرما­لارى دا ويداعىداي ورىندالۋدا. بۇگىندە قازاقستان تەك شيكىزات ەكسپورتتاۋ­شى عانا ەل ەمەس. ماسەلەن, 2012 جىلى قايتا وڭدەلگەن تاۋارلاردى ەكسپورتتاۋ تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا العاش رەت بيىك مەجەگە جەتىپ, 25,5 ميلليارد اقش دوللارىن قۇرادى. قايتا وڭدەلگەن تاۋارلار ەكسپورتىنىڭ ءوسىمى 2012 جىلى 14 پايىزدى قۇراسا, شيكىزات ەكسپورتىنىڭ ءوسىمى 2,4 پايىز بولدى. ەكسپورتقا شىعارىلاتىن دايىن تاۋار ونىمدەرى 2010 جىلى 2,3 ميلليارد اقش دوللارى كولەمىندە بولسا, 2011 جىلى 3,2 ميلليارد دوللار, 2012 جىلى 4,2 ميلليارد اقش دوللارىنا جەتتى. وسى جىلدار ىشىندە دايىن تاۋار ونىمدەرى ەكسپورتى 29 پايىزعا ءوستى.

قايتا وڭدەلگەن قازاقستاندىق ونىمدەردى يمپورتتايتىن شەتەل­دەر­دىڭ ءبىرىنشى بەستىگىنە قىتاي (مىس, فەرروقورىتپا, مۇناي ءونىم­دەرى), رەسەي (ۋران, مىس, پروكات), شۆەيتساريا (مۇناي ونىمدەرى, التىن, كۇمىس) تۇركيا (مىس, مىرىش, مۇناي گازى), گەرمانيا (فەرروقورىتپالار) مەملەكەتتەرى كىرەدى. سوڭعى جىلدارى اليۋميني سىمدارىن ەكسپورتتاۋ ءۇش ەسە ارتتى. 2012 جىلى ۋكراينا جانە وزبەكستان مەملەكەتتەرىنە 9 ميلليون دوللاردىڭ اليۋميني سىمدارى جونەلتىلدى. ترانسفورماتورلار ەكسپورتتاۋ ەكى ەسە ارتتى. 2012 جىلى رە­سەي, وزبەكستان, ۋكراينا جانە تۇركىمەنستانعا 30 ميلليون اقش دوللارى تۇراتىن ترانسفورماتور­لار جونەلتىلدى. پروپيلەن پو­ليمەرلەرىن ەكسپورتتاۋ 57 پايىزعا ارتتى. 2012 جىلى قىتاي, رەسەي جانە تۇركياعا 58 ميلليون دوللار تۇراتىن پروپيلەن پوليمەرلەرى جونەلتىلدى. ماكارون بۇيىمدارى مەن وسىمدىك مايىن ەكسپورتتاۋ تيىسىنشە, 56 جانە 47 پايىزعا ءوسىپ, 2012 جىلى رەسەي, تۇركىمەنستان, قىرعىزستان, گرۋزيا, اۋعانستان جانە تاجىكستان مەملەكەتتەرىنە جالپى قۇنى 17,6 دوللار بولاتىن ماكارون بۇيىمدارىن شىعارسا, وسى مەرزىمدە وزبەكستان, قىرعىزستان جانە ءۇندىستان ەلدەرىنە جالپى قۇنى 40 ميلليون اقش دوللارى بولاتىن وسىمدىك مايى ەكسپورتتالدى.

بسۇ-نىڭ 2013 جىلعى ەسەبىندە اتاپ كورسەتىلگەندەي, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتى قارقىندى ءوسۋ ساتىسىنا كوتەرىلگەن. بسۇ ەسەبىندە رەيتينگتەگى كوشباسشىلىقتى ەۋروپالىق وداققا (2,166 تريلليون دوللار) بەرگەن. دەگەنمەن, ەۋروپالىق وداق جالپى ەكسپورت كورسەتكىشى بويىنشا 2011 جىلعى دەڭگەيدەن اسا الماعان. رەيتينگ بويىنشا ەكىنشى ورىن العان قىتاي (2,049 تريلليون) 2012 جىلى ەكسپورت كولەمىن بۇرىنعى جىلمەن سالىستىرعاندا 8 پايىزعا ارتتىرعان. ەگەر قحر وسى قارقىنىن باسەڭدەتپەيتىن بولسا, ەندى از ۋاقىتتا ول الەمدەگى ەكسپورتتاۋشى كوشباسشىعا اينالادى. بسۇ رەيتينگى بويىنشا 2012 جىلى ەكسپورت كولەمى 1,547 تريلليون دوللاردى قۇراعان اقش ءۇشىنشى ورىندى يەلەنگەن. اتالمىش رەيتينگتەگى العاشقى وندىقتىڭ قۇرامىنا جاپونيا (799 ميلليارد), وڭتۇستىك كورەيا (548 ميلليارد), رەسەي (529 ميلليارد), كانادا (455 ميلليارد) جانە باسقالار كىرەدى. وسى كەستە

سوڭعى جاڭالىقتار