قازاقستان • 17 قازان، 2019

جاستاردى قولداۋ – بولاشاقتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋ

1352 رەتكورسەتىلدى

«قازاقستاننىڭ بولاشاعى سىزدەرگە – سىزدەردىڭ بىلىمدەرىڭىزگە، كۇش-جىگەرلەرىڭىز بەن پاتريوتتىق سەزىمدەرىڭىزگە بايلانىستى. قازىر قولعا الىنعان جۇمىستاردىڭ ءبارى سىزدەردىڭ باقىتتى ومىرلەرىڭىز، سونداي-اق ءوز الەۋەتتەرىڭىز بەن مۇمكىندىكتەرىڭىزدى تولىق جۇزەگە اسىرا الۋ ءۇشىن اتقارىلىپ جاتىر»، – دەگەن تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ن.ءا.نازارباەۆ «2019 جىل – جاستار جىلى» ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

بۇگىنگى جاستار ءۇشىن اتقارىلىپ جاتقان يگى ىستەر مەن سارابدال ساياساتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – بولاشاقتىڭ كەمەل بولۋى ءۇشىن جاسالعان دۇنيەلەر. جاستار جىلى دەپ اتالعان بۇل جىلدا جاستار يگىلىگىنە اتقارىلىپ جاتقان ىستەر از ەمەس. دەسە دە، بۇل جاستاردىڭ جەكە باس قامدارى ءۇشىن ەمەس ەكەنى ءمالىم. ءاربىر جاسالىپ جاتقان ءىستىڭ ارتىندا ۇلكەن امانات بار. سەبەبى ەل ەرتەڭى جاس­تار بولعاندىقتان، ولاردىڭ قازىرگى حال-احۋالى، ءتالىم-تاربيەسى، الىپ جاتقان ءبىلىمى – بارىمىزگە ماڭىزدى بولۋى ءتيىس. ەلدىڭ ايناسى – جاستار. ەگەمەندىكتى ساقتايتىن دا – بولاشاق ۇرپاق.

مەن سەنەمىن جاستارعا،

الاش اتىن اسپانعا،

شىعارار ولار ءبىرتاڭدا

مەن جاستارعا سەنەمىن.

بۇل عاسىر بۇرىن جاستاردىڭ جىگەرىنە سەنىپ، ولارعا امانات ارقالاتقان ولەڭ ەدى. ءالى دە ءوز ماڭىزىن جوعالتپاعان ماعجاننىڭ رۋحتى ولەڭى ءبىزدى جىگەرلەندىرەتىنى انىق. ماعجاننىڭ سەنگەن جاستارى ەل ءۇمىتىن اقتادى. ەگەمەندىكتى الدى، تاۋەلسىزدىكتىڭ تاڭىن اتىردى. ەندىگى ماعجاننىڭ سەنگەن جاستارى – ءبىز. بىزگە كەلگەن تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىرىنە جەتىپ، ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ساقتاي وتىرىپ، العا قاراي قادام باسۋ – ءبىزدىڭ العاشقى جوسپارىمىز بولۋى ءتيىس. سەبەبى بىزگە بەرىلگەن مۇمكىندىكتەر شەكسىز. مۇنىڭ ءبارى ەل بولاشاعى ءۇشىن اتقارىلعان دۇنيە. ماعجان سەكىلدى ءبىز دە ءوز كەزەگىمىزدە بولاشاعىمىزعا وشپەس مۇرا قالدىرۋعا مىندەتتىمىز.

ن.ءا.نازارباەۆ: «جاس ۇرپاققا قامقور­لىق، ونىڭ قازىرگى ءومىرى مەن بولاشاعى ءۇشىن قام جەۋ قاشاندا مەنىڭ ساياساتىمنىڭ باستى ماعىناسى بولعان. ءاربىر جاس قازاق­ستاندىقتىڭ جاقسى ءبىلىم الاتىن، وتباسىن قۇراتىن، جەكە تۇرعىن پاتەرگە يە بولاتىن مۇمكىندىگى بار»، – دەدى. بۇل تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا وراي وتكىزىلگەن فورۋمدا ايتىلعان-دى. ەلباسىنىڭ بۇل ءسوزى «الما ءپىس، اۋزىما ءتۇس» دەگەندى مەڭزەپ وتىرعان جوق. جاستارعا بەرىلگەن مۇمكىندىكتىڭ ءبارى دە ءوزى ەڭبەكتەنۋدى، ءوزى ىزدەنۋدى تالاپ ەتەتىن ارەكەتتەر. ىلگەرى تەحنولوگيا­نى مەڭگەرىپ، زامان تالابىنا ساي ىسكەر، ءبىلىمدى، بەلسەندى قوعام بولۋعا اتسالىسۋ – قازاق ازاماتىنىڭ مىندەتى. قازىرگى زامان ءبىلىم مەن ويدىڭ جارىسقان زامانى. لايىقتى ءبىلىم الىپ، كۇشتىڭ ىلگەرى باسۋىنا ۇلەس قوسۋعا ءبارىمىز دە قۇقىلىمىز.

جاستار – ىلگەرى دامۋدىڭ نەگىزگى قوزعاۋ­شى كۇشى، ەلىمىزدىڭ دۇنيەجۇزىلىك ارەنادا باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ باستى فاكتورى، ەلىمىزدىڭ سالتىن، ءداستۇرىن كەلەر بولاشاققا جەتكىزۋشى كوپىر. كوپىردىڭ نىق سالىنۋى – وعان بولىنگەن قارجى مەن سا­پاعا بايلانىستى. جاستاردىڭ ءبىلىم الۋى مەن ءىس باستاۋىنا قانشالىقتى مۇمكىندىگى كوپ بولسا، ول سونشالىقتى نىق بولاتىنى انىق. بولاشاقتىڭ كوپىرى، ءبىز، جاستار، بار بەرىلگەن مۇمكىندىكتى دۇرىس پايدالانىپ، ارتىلعان سەنىمدى جاۋاپكەرشىلىكپەن سەزىنىپ، امانات ەلدى بولاشاققا جەتكىزۋ.

ارينە بارشا جاستى ساپالى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى، قولجەتىمدى جوعارى ءبىلىم، قو­لىنا ديپلوم العان جاس مامانداردى جۇمىسپەن قامتۋ، جاس وتباسىلاردى تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى سياقتى سۇراقتار تولعان­دىرادى. بۇگىندە ءار جاس ازامات قوعامدا ءوز ورنىن تاۋىپ كەتۋ ءۇشىن تىرمىسىپ جۇر­گەنىنىڭ كۋاسىمىز. كەشەگى جاستار فورۋمىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءىرى قالالارداعى جاس وت­باسىلاردىڭ تۇرعىن ءۇي پروبلەما­لارى، ەڭبەك نارىعىنا شىعاتىن جاستاردىڭ سانىن ارتتىرۋ، جاڭعىرتىلعان 200 وقۋ ورنىنىڭ بازاسىندا سۇرانىسقا يە 100 يندۋستريالىق جانە قىزمەت كورسەتۋ ماماندىقتارى بو­يىنشا كادرلار دايارلاۋ، قاشىقتان وقىتۋ مۇمكىندىگىن جوعارىلاتۋ، وتباسى ينستيتۋتىن قالىپتاستىرۋ سىندى كوتەرگەن ماسەلەلەرى مەن ۇكىمەتكە بەرگەن تاپسىرمالارى قازاق جاستارىنىڭ جۇرەكتەرىنە ءۇمىت وتىن سىيلادى. ءۇمىت وتىن عانا سىيلاپ قويعان جوق. «بۇلاق كورسەڭ – كوزىن اش» دەيدى دانا قازاق. بۇلاقتىڭ كوزىنىڭ اشىلۋىنا ۇلكەن سەپتىگى بولعان بۇل فورۋمدا جاستار ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلەلەر تالقىلاندى.

تاريحىن بىلمەگەن ەلدىڭ بولاشاقتى بولجاي المايتىندىعى ءمالىم. ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقا­لاسىندا ايتىلعانداي، ءبىز ءوز ەلىمىز­دىڭ تاريحى مەن سالت-ءداستۇرىن وزگە دە ور­كە­نيەتتى ەلدەرمەن سالىستىرا وتىرىپ، تاريح بەتتەرىندە تىنىمسىز دامىپ كەلە جاتقان ەل رەتىندە قاراستىرۋمىز كەرەك. بۇل ءبىر جاعىنان بولاشاق تاريحشىلارعا ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىك بولسا، ءبىر جا­عىنان بولاشاققا قادام باسۋدىڭ نەگىزگى جولىنىڭ ءبىرى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» اياسىندا ءبىز باسەكەگە قابىلەتتى ءبىلىم يەسى بولۋعا بار كۇش-جىگەرىمىزدى سالىپ، ءوز-ءوزىمىزدى دامىتۋ بارىسىندا ەلدىڭ ىلگەرى قادام باسۋىنا ۇلەسىمىزدى قوسۋ. ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ساقتاي وتىرىپ، ونى زامانعا ساي دامىتۋ دا جاستارعا ارتىلعان مىندەتتەردىڭ ءبىرى. ۇلتتىق كودىمىزدى تۇگەندەپ، وركەنيەتى دامىعان، كوشى ىلگەرى جىلجىعان، الىپ ەلدەرمەن تەرەزەمىزدى تەڭ ۇستاۋ قۇقىعى بارلىعىمىزدا دا بار. ارتىلعان مىندەتتەر جاۋاپكەرشىلىككە ادال بولىپ، اماناتقا قيانات جاساماي ەلدىكتى ساقتاپ قالۋ ەڭ باستى ماسەلەمىز بولۋعا ءتيىس. ءونىمنىڭ دۇرىس شىعۋى ەگىلگەن ەگىنگە بايلانىستى بولعاندىقتان جاستار ءۇشىن، ولاردىڭ الاڭسىز ءبىلىم الۋى ءۇشىن مەملەكەت بارىنشا جاعداي جاساۋدا. بولاشاقتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋ ماقساتىندا يگى شارالار اتقارىلۋدا. ەندىگى كەزەك، جاستاردىڭ وزدەرىنە ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىككە تياناقتى بولىپ، بەرىلگەن مۇمكىندىكتى پايدالانىپ ءاربىر ازاماتتىڭ كوشباسشى بولۋعا اتسالىسۋىندا. باسەكە مەن وزىق ءبىلىم بار جەردە ىلگەرى جىلجۋ بار، دامۋ بار.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قايتا ورالعان قۇمارشىق

ايماقتار • كەشە

حازىرەتتەر قازىناسى

رۋحانيات • كەشە

زاڭ كەرەك!

ەكولوگيا • كەشە

يت جۇگىرتىپ، قۇس سالدى

ايماقتار • كەشە

سەنىم ءھام سەرپىن

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار