جۇمىس دەمەكشى, بىلتىر ەلىمىزدە جۇمىسسىزدار سانى 1,1 پايىزعا ازايىپ, 442,9 مىڭ ادامعا جەتكەن كورىنەدى. ونىڭ ىشىندە 15-28 جاس ارالىعىنداعى جاستار 83,7 مىڭ ادامدى قۇراپتى. بۇل تۋرالى Finprom.kz جازدى.
وتكەن جىلدىڭ تالدانىپ وتىرعان كەزەڭىندە جۇمىسسىزدار سانى 0,3%-عا ءتومەندەگەن كەزدە 437,8 مىڭ ادامعا تەڭ بولدى. دەگەنمەن, ەسەپتىك كەزەڭدە سوڭعى جىلدارى جۇمىسسىز حالىق سانىنىڭ تومەندەۋ ديناميكاسى بايقالادى. ءوسىم تەك بيىل عانا تىركەلىپ وتىر. بۇل رەتتە ەلدەگى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى جىلىنا – 4,9%-دان 4,8%-عا دەيىن تومەندەگەن.
بيىل ءى توقساننىڭ اياعىندا جۇمىس كۇشىنىڭ سانى 9,2 ملن ادامدى قۇراسا, وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2,2%-عا ارتىق (9 ملن ادام). جۇمىسپەن قامتىلعان حالىق وتكەن جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىمەن سالىستىرعاندا (8,5 ملن ادام) 2,3% ارتىپ, 8,7 ملن ادامعا جەتكەن. ونىڭ 76,4%-ى نەمەسە 6,7 ملن ادام – جالدامالى قىزمەتكەرلەر ەكەن. ءوز كەزەگىندە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان حالىق 2,1 ملن ادامدى نەمەسە حالىقتىڭ جالپى سانىنىڭ 23,6%-ىن قۇراعان.
سونداي-اق بيىل ءى توقساننىڭ سوڭىندا جۇمىسسىزداردىڭ ەڭ كوپ سانى الماتىدا تىركەلىپتى. 51,2 مىڭ ادام, ءبىر جىل بۇرىنعى كورسەتكىشتەن (49,6 مىڭ ادام) 3,3%-عا ارتىق. جۇمىسسىز حالىق سانى بويىنشا ەكىنشى ورىندى الماتى وبلىسى الادى: 49,6 مىڭ ادام ء(بىر جىل بۇرىن – 48,9 مىڭ ادام). اۋتسايدەر-وڭىرلەردىڭ ۇشتىگىنە تۇركىستان وبلىسى دا ەنىپ وتىرعان كورىنەدى – 41,3 مىڭ جۇمىسسىز.
جۇمىسسىزدىقتىڭ ەڭ از دەڭگەيى سولتۇستىك قازاقستان (14,6 مىڭ ادام), ماڭعىستاۋ (15 مىڭ ادام) جانە اتىراۋ (16,2 مىڭ ادام) وبلىستارىندا بايقالادى ەكەن.
بۇل – شامامەن 1 اي بۇرىنعى دەرەكتەر. بۇل تسيفرلاردىڭ كوپ وزگەرە قويماعانى دا انىق.
جوو تۇلەكتەرىنىڭ 81,1 %-ىندا جۇمىس بار
ايتپاقشى, جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ, ديپلوم الساڭ دا, ءوز ماماندىعىڭ بويىنشا جاقسى جۇمىس تاۋىپ كەتۋ وڭاي ەمەس بۇگىندە. ول تۋرالى جوعارىدا تىلگە تيەك ەتتىك. مەيلى, سەن ون جەردەن ءبىلىمدى ءھام بىلىكتى بولساڭ دا, ەگەر جوعارىدا «كوكەڭ» وتىرماسا, ءبارى بەكەر. بۇل جەردە ءبىز بارىنە بىردەي كۇيە جاعىپ وتىرعان جوقپىز, ارينە. وكىنىشكە قاراي, كوپ جاعدايدا وسىلاي بولاتىنى داۋسىز.
ال ەندى ديپلوم دەمەكشى, زاڭ نەگىزىندە مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا وقىعان جوو ءبىتىرۋشى جاس ماماندار كەيىن «وترابوتكا» جاساۋعا مىندەتتى. «ءبىلىم تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 47-بابىنىڭ 17-تارماعىنا سايكەس, كۆوتا شەگىندە پەداگوگيكالىق, مەديتسينالىق جانە ۆەتەرينارلىق ماماندىقتار بويىنشا وقۋعا تۇسكەن اۋىل جاستارى اراسىنان شىققان ازاماتتار مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ, مەديتسينالىق جانە ۆەتەرينارلىق ۇيىمداردا جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەننەن كەيىن كەمىندە ءۇش جىل جۇمىس ىستەۋگە مىندەتتى جانە سونداي-اق, مەملەكەتتىك تاپسىرىس نەگىزىندە فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى (PhD) باعدارلاماسى بويىنشا دوكتورانتۋراعا وقۋعا تۇسكەن ازاماتتار دا وقۋدى اياقتاعاننان كەيىن جوو-دا نەمەسە عىلىمي ۇيىمداردا كەمىندە ءۇش جىل جۇمىس ىستەۋگە ءمىندەتتى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان.
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ بىزگە بەرگەن مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, 2018 جىلى جوو تۇلەكتەرىنىڭ سانى 130 868 ادامدى قۇراپتى. ونىڭ ىشىندە 98 948 مامان جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان (75,6%), بيىلعى قاڭتار ايىنداعى اقپارات بويىنشا مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا وقىعان 81,1% تۇلەك جۇمىسقا تۇرىپتى.
2016 جىلى 143 241 تۇلەكتىڭ 112 351-ءى (78,4%) جۇمىسپەن قامتىلسا, مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا 83,2% كورسەتىپ وتىر. ال 2017 جىلى 137 836 تۇلەكتىڭ 106 690-ى (77,4%), مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا 79% جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان.
بىلتىر اۋىلدىق كۆوتا بويىنشا 2085 ادام وقۋدى اياقتاعان ەكەن, ونىڭ ىشىندە 931 تۇلەك جۇمىسقا تۇرعان.
وقۋ جىلى ىشىندە جوعارى وقۋ ورىندارى وڭىرلەردىڭ جۇمىسپەن قامتۋ باسقارمالارىمەن, ءتۇرلى قوعامدىق ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ بوس جۇمىس ورىندار جارمەڭكەلەرىن, فورۋمدار, كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, ودان ءارى كەپىلدى جۇمىسقا ورنالاستىرۋمەن پراكتيكادان ءوتۋ ءۇشىن شارتتار مەن مەموراندۋمدار جاسالادى.
بعم «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ (زتمو) اقپاراتتىق بازاسىندا بىتىرۋشىلەردىڭ جۇمىس ىستەيتىن ماماندىعى تۋرالى مالىمەتتەردىڭ بولماۋىنا بايلانىستى مونيتورينگتى تۇلەكتەردىڭ زەينەتاقى اۋدارىمدارى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىپتى.
حوش, جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى كەز كەلگەن ەلدە بار. دەسەك تە, ناعىز ءبىلىمدى دە تالاپتى مامانداردىڭ قارا جۇمىس ءىستەپ, ال ءبىلىمى تاياز بولعانمەن, تەك «بارىپ كەل, شاۋىپ كەل» دەگەنگە زىر جۇگىرەتىن پىسىقايلاردىڭ جۇمساق كرەسلودا وتىراتىنى جاقسى ءۇردىس ەمەس.
