23 اقپان, 2013

جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جان-جاقتى جۇرگىزىلۋدە

372 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جان-جاقتى جۇرگىزىلۋدە

سەنبى, 23 اقپان 2013 7:23

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىنداعى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى – پايدا الۋ, ينۆەستيتسيالار مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىكتەن قايتارىم الۋ پرينتسيپىنە نەگىزدەلگەن ەكونوميكالىق پراگماتيزم. وتاندىق ەكونوميكانىڭ دامۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ وتىرعان قازاقستاندىق كومپانيالار ءوز شەشىمدەرىن تۇگەلدەي ەكونوميكالىق ماقساتتىلىق جانە ۇزاق مەرزىمدى مۇددەلەر تۇرعىسىندا قابىلداۋى قاجەت. ەلىمىزدەگى ءىرى وتاندىق مۇناي كومپانياسى – «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق باسشىسى ابات نۇرسەيىتوۆپەن وسى تاقىرىپتا اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

 

سەنبى, 23 اقپان 2013 7:23

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىنداعى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى – پايدا الۋ, ينۆەستيتسيالار مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىكتەن قايتارىم الۋ پرينتسيپىنە نەگىزدەلگەن ەكونوميكالىق پراگماتيزم. وتاندىق ەكونوميكانىڭ دامۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ وتىرعان قازاقستاندىق كومپانيالار ءوز شەشىمدەرىن تۇگەلدەي ەكونوميكالىق ماقساتتىلىق جانە ۇزاق مەرزىمدى مۇددەلەر تۇرعىسىندا قابىلداۋى قاجەت. ەلىمىزدەگى ءىرى وتاندىق مۇناي كومپانياسى – «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اق باسشىسى ابات نۇرسەيىتوۆپەن وسى تاقىرىپتا اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

– ابات اقمۇقان ۇلى, ءسىز باسقارىپ وتىرعان كاسىپ­ورىن­­­­نىڭ الدىندا تۇرعان ءمىن­دەتتەر تۋرالى ايتا كەتسەڭىز. پرە­­­زي­­­دەنت جولداۋىنىڭ نەگىزگى تۇ­جىرىمدارىن جۇزەگە اسىرۋ با­عىتىندا قانداي جۇمىستار ات­قارىلىپ جاتىر؟
– پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نا­زار­باەۆ حالىققا ارناعان جول­داۋىندا ەلىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىنىڭ باس­تى باعىتتارىن ايقىندادى. بۇل ستراتەگيالىق قۇ­جاتتى جۇزەگە اسىرۋ بىزگە ۇلكەن مىندەتتەر جۇكتەيدى.
جاڭا ەكونوميكالىق ساياسات­تىڭ ءمانى جاپپاي قامتيتىن ەكو­نوميكالىق پراگماتيزم ەكەنىن ءبىز جاقسى تۇسىنەمىز. بۇل ءبىزدى شىن مانىندە بۇگىنگى كوزقاراستارىمىز بەن ۇستانىمدارىمىزدى تۇبە­گەي­­لى وزگەرتۋگە باعىتتايدى. با­ر­­­­­­­­­­­­­­­­لىق ەكونوميكالىق جانە باس­­­ق­ا­­­رۋ شەشىمدەردى ەكو­نو­مي­كا­­­­­لىق ماقساتتىلىق جانە ۇزاق مەر­­زىم­دى مۇددەلەر تۇرعىسىندا قا­بىلداۋىمىز قاجەت.
وتكەن جىلى ءبىز ءوندى­رىس­­تى تەح­نولوگيالىق جاڭ­عىر­تۋ باع­دار­­لاماسىن باس­تا­دىق. تەح­ني­كالىق قايتا جاراق­تان­دى­­رۋداعى ماقساتىمىز مۇناي ءوندىرۋدى ارتتىرۋ جانە جوبانىڭ ەكونوميكاسىن جاقسارتۋ. وسى ماقساتتا ءۇش جىلعا ارنالعان ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ازىرلەدىك. بۇعان جۇمسالاتىن جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 100 ملرد. تەڭگەدەن اسادى.
كومپانيا قولعا الىپ جانە ىسكە اسىرىپ جاتقان وزەندەگى وندىرىستىك قۋاتتىلىقتى جاڭعىرتۋ جونىندەگى جوبالار كولەمى جاعىنان تەڭدەسسىز. جاقىن ارادا ءبىز جاڭاوزەن قالا­سىنان تمد ەلدەرىندە تەڭدەسى جوق جەراستى جابدىقتارىن جوندەۋ جانە دياگنوستيكالاۋ تسەحىن اشامىز. بۇل زاۋىت ىسكە قوسىلعاننان كەيىن «وزەنمۇنايگاز» اق جۇمىس­كەرلەرىنىڭ قاتارىنان 300-350 ادام جۇمىس ىستەيتىن بولادى. جۇ­مىس­كەرلەرگە قازىرگى زامانعا ساي قولايلى ەڭبەك جاعدايلارى جاسالادى.
ودان بولەك, «وزەنمۇنايگاز» اق مۇناي بازاسى, ۇڭعىمالاردى باستىرتۋعا ارنالعان سۇيىقتىق دايىنداۋ جونىندەگى ەكى ۋچاسكە, مۇناي كاسىپشىلىگى قۇرالدارىنا قىزمەت كورسەتۋ تسەحى, مۇناي قون­­­دىرعىلارىن جوندەۋ تسەحى, 1000 بىرلىك اۆتوكولىك پەن ارناۋلى تەح­نيكاعا قىزمەت كورسەتۋ ور­تا­لىعى سالىنىپ, سۇيىقتىقتى جيناۋ جانە تاسىمالداۋ جۇيەسى مەن شوعىرلانعان سوراپتىق ستانسانىڭ قاباتىنا سۋ ايداۋ جۇيەسى قايتا جاراقتاندىرىلادى.
«ەمبىمۇنايگاز» اق-تا پرورۆا كەن ورىندارى توبىنان شىعاتىن ىلەسپە مۇناي گازىن كۇكىرتتەن تازا­لاۋ جونىندەگى قوندىرعى سالىنىپ, پرورۆا ورتالىق جيناۋ پۋنكتىنەن تەڭىز مۇناي ايداۋ ستانساسىنا دەيىن مۇناي قۇبىرى قايتا جاراقتاندىرىلادى. س.بالعىمباەۆ جانە شىعىس ماقات كەن ورىندارىندا ىلەسپە گازدى پايداعا اسىراتىن قوندىرعىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. ۇزىندىعى 61 شاقىرىمدى قۇرايتىن اقىنگەن-اق­قۇدىق-قيسىمباي جوعارى قى­سىمدى گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قارت ەمبىنىڭ ءتو­سىندە جاتقان كەن ورىندارى ءبىر-بىرىنەن قاشىق ورنالاسقان. سون­دىقتان, ءبىز مۇناي كاسىپ­شى­لىكتەرى اراسىنداعى جولداردى جوندەپ, جاڭا جولدار سالىپ جاتىرمىز. بۇل جۇمىسشىلاردى جانە جۇكتەردى تاسىمالداۋدى جەڭىلدەتەدى.
– بولاشاقتاعى جوس­پار­لا­رىڭىزعا توقتالا كەتسەڭىز. جا­ڭادان گەولوگيالىق بارلاۋ جانە ءوندىرۋ جوبالارىنا قاتىسۋ ويلارىڭىزدا بار ما؟ ەلباسى جاڭا كەن ورىندارىن بارلاۋعا ينۆەستيتسيا تارتۋ ماقساتىندا جەر قويناۋىن پايدالانۋعا ءموراتوريدى الىپ تاستاۋدى تاپ­سىرعان جوق پا؟
– 2012 جىلى قمگ ءبو قا­زاقستاندا جانە باسقا شەتەلدەردەگى وننان استام جوبانى قاراپ, ونىڭ ىشىندە ەڭ تارتىمدى دەگەندەرىنە گەولوگيالىق-تەحنيكالىق جانە ەكونوميكالىق باعالاۋ جاسادى. قانداي بلوكتاردى ساتىپ العا­لى جاتقانىمىز تۋرالى ايتۋعا ءالى ەرتە, الايدا قانداي دا ءبىر ءما­مىلە جاسالاتىن بولسا, ول تۋرالى مىندەتتى تۇردە حابارلايتىن بولامىز.
قازىر ءبىزدىڭ ماماندار قازاق­ستاننىڭ مۇنايلى وڭىرلەرىن زەرتتەۋ ۇستىندە. كوپتەگەن مۇنايلى ايماقتار از زەرتتەلگەندىكتەن, قا­زىر­گى تاڭدا بۇل ايماقتاردا مۇناي كەنىشتەرىنىڭ اشىلۋ مۇمكىندىگى تۋرالى ءدوپ باسىپ ايتۋ قيىن. بۇعان دەيىن جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ جۇمىستارىن جيناقتاپ, وعان تەرەڭ تالداۋ جاساۋ قاجەت. سەيس­­ميكالىق زەرتتەۋلەر جاساپ, ولار­دىڭ قورىتىندىسى بويىنشا گەو­لوگيالىق جاعىنان دا, ەكو­نو­ميكالىق جاعىنان دا ىزدەۋ-بار­لاۋ بۇرعىلاۋ قوندىرعىلارىن ورناتۋدىڭ تيىمدىلىگىن انىق­تا­ۋىمىز قاجەت.
وتكەن جىلى «كارپوۆسكي سە­ۆەرنىي» گەولوگيالىق بارلاۋ جوباسىنا سەرىكتەستىك تارتتىق. قازىر اتالعان جوبانىڭ 49 پايىز قاتىسۋ ۇلەسى ۆەنگەرلىك MOL مۇناي-گاز كوم­پانياسىنىڭ ۇلەسىندە. بۇل ءما­مىلە ءبىزدىڭ كومپانياعا 8,75 ملن. اقش دوللارى كولەمىندە تازا پايدا اكەلدى. سونداي-اق بولاشاقتا ينۆەستيتسيا مەن گەولوگيالىق بار­لاۋدىڭ تاۋەكەلدەرىن بولىسۋگە ءمۇم­كىندىك بەردى. گەولوگيالىق بارلاۋ – شىعىندى كوپ قاجەت ەتەتىن پروتسەسس جانە بارلاۋ ۇڭعىماسى ناتيجە بەرەدى دەپ سەنۋگە بولماي­دى. سوندىقتان شىعىندار مەن مۇمكىن بولاتىن تاۋەكەلدەردى ءبولى­سۋ جاڭا جوبالاردى يگەرۋدەگى ەڭ وڭتايلى شەشىم.
ەڭ باستىسى, MOL كومپانياسىمەن  ءبىر­لەسكەن كاسىپورىن قۇرۋ قمگ ءبو-گە حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جاسىراتىن نەسى بار, قا­زاقستاندا ءالى دە بولسا, بىلىكتى كادر­لار تاپشىلىعى بايقالادى. سوندىقتان بۇل سەرىكتەستىك بىزگە وتاندىق مامانداردىڭ كاسىبي بىلىك­تىلىگىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءوزىڭىز جاقسى بىلەسىز, پرەزيدەنت ءوزىنىڭ حالىققا ارناعان جولداۋىندا جاڭا كادر ساياساتىنا ەرەكشە توقتالىپ ءوتتى. ءوز كەزەگىندە, ءبىز دە كورپوراتيۆتىك باسقارۋ پرينتسيپتەرى مەن زاماناۋي باسقارۋ قۇرالدارىن ەنگىزۋىمىز كەرەك. ءبىز جۇمىسقا ۇزدىك مامانداردى, ونىڭ ىشىندە شەتەلدىك كادر­لاردى تارتۋىمىز قاجەت. ءوت­كەن جىلدىڭ سوڭىنان باستاپ ءبىز قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, ەڭبەك جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتور قىزمەتىنە حالىقارالىق تاجىريبەسى مول رەيموند ميتچەمدى شاقىردىق. وسىلايشا, حالىقارالىق ءتاجى­ريبەسى بار ماماندى جۇمىسقا تار­تۋ ارقىلى ءبىز تەك ءوندىرىستىڭ مەنەدجمەنتىن جەتىلدىرىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە بىلىكتى مامانداردى وقىتىپ, دايىندايمىز.
– قمگ ءبو – ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى وڭىرلەرىندەگى كاسىپورىنداردى بىرىكتىرىپ وتىرعان كومپانيالار توبى. سەرىكتەستەرىڭىزبەن ءوزارا قارىم-قاتىناستى ۇيلەستىرۋدىڭ قانداي جولدارىن نيەت ەتىپ وتىر­سىز؟ ودان ءارى قۇرىلىمداۋ جوس­پارلانىپ وتىر ما؟ جاڭا جوبالار تۋرالى نە ايتار ەدىڭىز؟
– 2012 جىلى قمگ ءبو ەن­شىلەس ۇيىمدارىنىڭ باسقارۋ قۇ­رىلىمدارىن وڭتايلاندىرۋ بو­­­­­يىنشا ۇلكەن جۇمىستار اتقا­­رىلدى. ءبىزدىڭ «وزەنمۇنايگاز» جانە «ەم­­بىمۇنايگاز» وندىرىستىك فيليال­­دارى اكتسيونەرلىك قوعام­دار بولىپ قۇرىلدى. بۇل جۇمىس­كەرلەردىڭ وندىرىستىك جانە الەۋ­مەت­تىك ماسەلەلەرىن جەدەل شەشۋگە مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتتى. ءبارى بىردەن شەشىلىپ جاتىر دەپ ازىرگە كەسىپ-ءپىشىپ ايتا المايمىن, ۇيىمداستىرۋ جانە اكىمشىلىك ماسەلەلەرى بار, دەگەنمەن «ساباقتى ينە ساتىمەن» دەگەن, ۋاقىت وتە كەلە اق-تاعى جۇ­مىستار قالىپتى ارناعا تۇسەدى دەپ ويلايمىن.
جاڭاوزەن وقيعاسىنان كەيىن پرەزيدەنت بۇرىن جۇمىستان شى­عارىلعان مۇنايشىلاردى جۇ­مىسقا ورنالاستىرۋ جانە كومپانيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەك جاعدايىن جاقسارتۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى. وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ باعىتىندا ۇلكەن جۇ­مىستار اتقارىلدى. 2012 جىل­دىڭ قاڭتارىندا جاڭاوزەندە «بۇرعىلاۋ جۇمىستارى باس­قار­ماسى» وقب جانە اقتاۋ قالا­سىندا «تەحنولوگيالىق كولىك جانە ۇڭعىلارعا قىزمەت كورسەتۋ باسقارماسى» جشس قۇرىلدى. «قارا­جانباس» كەن ورنىندا كومپانيانىڭ «تەحنولوگيالىق كولىك جانە ۇڭعىلارعا قىزمەت كورسەتۋ باسقارماسى» جۇمىس­كەرلەرىنە ارنالعان 400 ورىندىق جاتاقحاناسى جانە 300 ورىندىق اسحاناسى, مونشا, كىر جۋاتىن كەشەنى جانە سپورت زالى بار ۆاحتالىق قالاشىق سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. قالامقاس كەن ورنىندا دا ينفراقۇرىلىمدارى بار ۆاحتالىق قالاشىق كەشەنى سالىندى.
سونداي-اق, بۇرعىلاۋ جۇ­مىس­­تارى باسقارماسى جانە تەح­نو­لو­گيالىق كولىك جانە ۇڭعىلارعا قىز­مەت كورسەتۋ باسقارماسىنىڭ وندىرىستىك قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن 300-دەن اسا جاڭا ارنايى تەحنيكا ساتىپ الىندى. بۇل كەلەشەكتە وسى سەرۆيستىك كومپانيالاردىڭ قمگ ءبو-گە عانا ەمەس, وڭىردەگى باسقا دا مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالارعا قىزمەت كورسەتە الۋى جانە ەكونو­ميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى بولۋى ءۇشىن جاسالدى.
قمگ ءبو ستراتەگياسىنا سايكەس, سالالىق ەمەس قىزمەتتەردى قىسقارتۋ جونىندە جۇمىستار جۇرگىزدىك. قمگ ءبو-ءنىڭ «Kazakhstan Petrochemical Industries Inc» جشس مۇنايحيميا جوباسىنداعى 51% ۇلەسى ساتىلدى, بۇل كومپانيانىڭ بۇرىن سالىنعان ينۆەستيتسيالاردى قايتارۋ جولىمەن 32,4 ملن. اقش دوللارى كولەمىندە تازا پايدا الۋىنا مۇمكىندىك بەر­دى. «قاراجانباسمۇناي» ءجا­نە «قازگەرمۇنايمەن» ءبىزدىڭ سەرىك­تەستىگىمىز تۋرالى ايتار بولساق, بۇرىننان ۇيلەسىمدى قارىم-قا­تىناسىمىز قالىپتاسقان. قازاق-قىتاي بىرلەسكەن كاسىپورىندارى بولىپ تابىلاتىن بۇل كومپانيالارعا وتكەن جىلى قازاقستاندىق توپ-مەنەدجەرلەر باسشىلىق ەتتى.
– ءوز قىزمەتىن جۇرگىزىپ وتىر­عان وڭىرلەرگە قاتىستى كوم­پا­نيانىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىندا وزگەرىستەر بولۋى مۇمكىن بە؟
– الەۋمەتتىك ساياسات – بۇل ءبىز­دىڭ قىزمەتىمىزدەگى نەگىزگى باسىم­دىقتاردىڭ ءبىرى. وڭىرلەردىڭ دامۋىنا ەرەكشە ماڭىز بەرەمىز, مۇنايشىلاردىڭ جانە ولاردىڭ وتباسىلارىنىڭ جاقسى الەۋمەتتىك جاعدايىن قامتاماسىز ەتۋ – بۇل ءبىزدىڭ مەملەكەت الدىنداعى تىكە­لەي مىندەتىمىز, وبلىس حالقى الدىن­داعى پارىزىمىز.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ الەۋ­مەتتىك ينفراقۇرىلىمدارىن دامى­تۋعا ارنالعان قمگ ءبو كەلىسىم-شارتتىق مىندەتتەمەلەرى 907,4 ملن. تەڭگەنى قۇرايدى. الەۋمەتتىك ارىپتەستىك باعدارلاماسى ايا­سىن­دا جاڭاوزەن قالاسىنىڭ تۇر­عىندارىنا 800-دەن كەم ەمەس الەۋ­­مەتتىك جۇمىس ورىندارىن اشۋ ءۇشىن وتكەن جىلى وبلىس اكىمدىگىنە قوسىمشا 200 ملن. تەڭ­گە ءبولىندى. بۇدان باسقا 2011 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا قازا بولعان جانە ءجابىر كورگەن وتباسىلارىنا ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلدى. سونداي-اق, جەلتوقسان وقيعاسى كەزىندە جاراقات العان ادامداردىڭ قازاقستاندىق جانە رەسەيلىك مەديتسينالىق مەكەمەلەردە ەمدەلىپ, وڭالۋىنا قارجىلاي كومەكتەر جاسالدى.
اتىراۋ وبلىسىندا قمگ ءبو-ءنىڭ الەۋمەتتىك ينفرا­قۇرى­لىم­­­داردى دامىتۋداعى كەلىسىم-شارت­تىق مىندەتتەمەلەرى 286,6 ملن. تەڭگەنى قۇرايدى. مۇندا ءبىز ءمىن­دەتتى تولەمدەرمەن عانا شەك­تە­لىپ وتىرعان جوقپىز. ماسەلەن, 2012 جىلى اتىراۋ وبلىسىندا الەۋمەتتىك جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا 350 ملن. تەڭگە كولەمىندە دەمەۋشىلىك كومەك كورسەتىلدى. بۇل قاراجاتتار وڭىردەگى بەس دە­نە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەن­دە­رىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋعا جۇم­سالدى.
اتىراۋ وبلىسىندا – بايشوناس جانە ەسكەنە اۋىلدارىنىڭ تۇرعىن­دارىن وبلىس ورتالىعىنا كوشىرۋ جوباسىن ىسكە اسىرىپ جاتىرمىز. بۇل ماقساتقا 5,4 ملرد. تەڭ­گە قاراجات ءبولىندى. بۇگىنگى كۇنى ەسكەنە اۋىلىنىڭ 80 وتباسى اتى­راۋ قالاسىنا قونىس اۋداردى, وبلىس ورتالىعىندا تۇرىپ جاتىر. بايشوناس اۋىلىنىڭ 377 وتباسىن كوشىرۋ كەزەڭمەن ىسكە اسىرىلۋدا. ولارعا ارنالعان پاتەرلەر نۇرسايا جانە تۇلپار شاعىن اۋدان­دارىنداعى جاڭا ۇيلەردەن بەرىلىپ وتىر.
قورىتا ايتقاندا, قمگ ءبو بۇرىن جاريا ەتكەن باسىم­دىق­تاردى ساقتاۋدا. ءبىز ءوز قىز­مەتى­مىزدى جۇرگىزىپ وتىرعان ءوڭىر­لەر الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ جاق­سا­رۋىنا, جاس مۇنايشىلار بۋى­نىنىڭ كاسىبي ءوسىپ-دامۋىنا بۇ­رىن­عىسىنشا ىقپال ەتپەكپىز. ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالىق جانە قا­ۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن شەشۋ ءمىن­دەتى دە باستى نازاردا.
– وسى جىلدىڭ قاڭتار ايى­نىڭ ورتاسىندا باق-تا قمگ ءبو ورتالىق اپپاراتىن اقتاۋ قالاسىنا كوشىرۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى ماسەلە كەڭىنەن ءسوز بول­دى. كومپانيانىڭ رەسمي حابارىنا سايكەس, بۇل ماسەلە اك­تسيونەرلەردىڭ جينالىسىنا شىعارىلماعان, ياعني كۇن ءتار­تىبىندە تۇرعان جوق. كومپانيا جەتەكشىسى رەتىندە بۇل ماسەلەگە ءسىزدىڭ كوزقاراسىڭىز قانداي؟
– زەردەلەپ قاراساق, قمگ ءبو ورتالىق اپپاراتىن كوشىرۋ – بۇل سالماقتى قادام, بۇل ماسەلەنىڭ ماقساتتىلىعى ءبىزدىڭ عانا ەمەس, «قازمۇنايگاز» ۇك, «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق, مۇناي جانە گاز مينيسترلىگى تاراپىنان دا زەرتتەلۋى ءتيىس. اقتاۋعا كوشۋدىڭ سالدارىن, شىعىندار مەن تاۋەكەل جايتتارىن دا پايىمعا سالىپ, باعالاي ءبىلۋىمىز قاجەت. مۇنداي شەشىمدى بارلىق «ءيا» نەمەسە «جوق» دەگەن پىكىرلەردىڭ سالماعىن ولشەپ بارىپ قابىلداۋىمىز كەرەك. بۇگىنگى كۇنى قمگ ءبو-ءنىڭ رەسمي اقپاراتىندا ايتىلعانداي, كوشۋ تۋرالى ماسەلە اكتسيونەرلەر الدىنا قويىلىپ وتىرعان جوق.
دەگەنمەن, جاقىن ۋاقىتتاردا قمگ ءبو ورتالىق اپپاراتىنىڭ قۇرىلىمىنا سالماقتى وزگەرىستەر جاسالاتىنىن اتاپ ايتقىم كەلەدى. ءبىزدىڭ وندىرىستىك فيليالداردىڭ اق مارتەبەسىن الۋلارىنا جانە باسقارۋ فۋنكتسيالارى بولىگىنىڭ ولارعا وتۋىنە بايلانىستى, باس كەڭسەدەگى قىزمەتكەرلەر ءبولى­گى­نىڭ لاۋازىمدىق مىندەتتەرى قاي­تادان قارالاتىن بولادى. ات­قارىپ وتىرعان مىندەتتەرى ەنشى­لەس باعىنىشتى ۇيىمداردا قاي­تالاناتىن قىزمەتكەرلەر قىس­قار­تىلادى.
– ءسىز كومپانيا باسشىلىعىنا وسى جىلدىڭ قاڭتارىندا ساي­لان­دىڭىز. مۇنايشىلىق كا­سىپ­­تىڭ مۇناي ءوندىرۋ وپەراتورىنان, ديرەكتوردىڭ ءوندىرىس ءجو­نىندەگى ورىنباسارىنا دەيىنگى ەڭبەك جولىنان ءوتتىڭىز. ەندى مىنە, كومپانيا جەتەكشىسى بولىپ وتىرعان ءسىز ءۇشىن ەلىمىزدەگى مۇناي كەنىشتەرىندەگى ءوندىرۋ جاع­دايى ەتەنە تانىس. ءوزىڭىز تىزگىنىن العان كومپانيانى الدا قانداي وزگەرىستەر كۇتىپ تۇر؟
– قمگ ءبو ستراتەگيالىق ماق­ساتتارى بۇرىنعىسىنشا ساق­تالادى. قازاقستانداعى جەتەكشى مۇن­اي-گاز كومپانيالارىنىڭ ءبى­رى رەتىندە ۇستانىمىمىزدى نى­عاي­تۋ ءۇشىن قۋاتىمىزدى جوس­پار­لى تۇردە ءوسىرىپ وتىراتىن بولامىز. ءبىزدىڭ باستى مىندەتتەرىمىز – بۇل شوعىرلاندىرىلعان ءوندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋ, جاڭا اكتيۆتەردى ساتىپ الۋ جولىمەن كومىرسۋتەگى قورىن تولىقتىرۋ جانە ءوسىرۋ, سون­داي-اق گەولوگيالىق بارلاۋ جۇ­مىستارى جانە قمگ ءبو نەگىزگى كەن ورىندارىنداعى ءوندىرىستى وڭتايلاندىرۋ.
وتكەن جىل بويى كومپانيادا ەڭبەك ۇجىمدارىمەن ىشكى كوممۋنيكاتسيانى قالىپتاستىرۋ بويىنشا قارقىندى جۇمىستار جۇرگىزىلدى. قىزمەتكەرلەردىڭ وزدەرىن تول­عانت­­­­قان ماسەلەلەردى تالقىعا شى­­عا­رىپ جانە ولاردىڭ قىسقا مەر­زىم ىشىندە شەشىمىن تابۋى ءۇشىن كومپانيا جۇمىسكەرلەرىمەن تى­عىز بايلانىس تەتىكتەرى جاسالدى. جۇمىسكەرلەرمەن قارىم-قا­تىناس ورناتۋداعى جۇمىستاردا وڭ ناتيجەلەر بار. مۇندا, ءسوز جوق بۇرىنعى باسشىلىقتىڭ ەڭبەگى زور. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ودان ءارى جالعاساتىن بولادى.
ەندى ءوندىرىستى كوتەرەتىن ۋاقىت كەلدى. بيىلعى جىلى رەسۋرستاردى, بارلىق قاجىر-قايرات پەن نازارىمىزدى وسىعان باعىتتايتىن بولامىز. كوپ جىلداردان بەرى ءبىزدىڭ نەگىزگى اكتيۆىمىز – «وزەنمۇنايگاز» اق ءوندىرۋ جوسپارىن ورىنداي الماي كەلەدى. بۇل ماسەلەنى شەشۋىمىز كەرەك. ءوندىرۋ كولەمىنىڭ تومەندەۋ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى 2011 جىلى ۇزاق­قا سوزىلعان نارازىلىقتار كە­زىندە ۇڭعىمالاردىڭ توقتاپ قا­لۋى سالدارىنان بولدى. بۇدان باسقا, كوپتەگەن كاسىپشىلىكتەردە ين­فراقۇرىلىمدار توزعان, جاب­دىقتاردىڭ بارلىعى بىردەي زاماناۋي تالاپتارعا جاۋاپ بەرمەيدى. ءبىز كەڭ كولەمدەگى جاڭعىرتۋ باع­دارلاماسىن ىسكە قوستىق, ونىڭ ناتيجەسى «وزەنمۇنايگاز» اق ءون­دىرۋ جاعدايىن تۇراقتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

اڭگىمەلەسكەن
سەيفوللا شايىنعازى,
«ەگەمەن قازاقستان».

سوڭعى جاڭالىقتار