قازاقستان • 20 ماۋسىم, 2019

ايبىندى جاستار – ەرتەڭگى ەل قورعانى

1241 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى, قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن قاراعاندى وبلىسىنداعى «سپاسسك» وقۋ-جاتتىعۋ ورتالىعىنىڭ پوليگونىندا جاستار جىلىنىڭ اياسىندا بەسىنشى «ايبىن» رەسپۋبليكالىق اسكەري-پاتريوتتىق جاستار جيىنىنىڭ سال­تا­ناتتى اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى. ءىس-شاراعا قورعانىس ءمينيسترى نۇرلان ەر­مەكباەۆ, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, قاراعاندى وبلىسى اكىمدىگىنىڭ باسشى­لى­عى, قارۋلى كۇشتەردىڭ ارداگەرلەرى مەن شاقىرىلعان وزگە دە قوناقتار قاتىستى.

ايبىندى جاستار – ەرتەڭگى ەل قورعانى

جاس ورەندەر ءۇشىن ايتۋلى ءىس-شارا

«ايبىن» جيىنى ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارى مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالارىنىڭ جاس ورەندەرى ءۇشىن بەسىنشى جىل قاتارىنان اسىعا كۇتە­تىن ايتۋلى ءىس-شاراعا اينالدى. بۇل – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باس­تاماسىمەن وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىندا پاتريوتتىق سەزىمدى قالىپتاستىرۋ, ولاردى وتانسۇيگىشتىك تۇرعىدا تاربيەلەۋ جانە وسىناۋ قاسيەتتەردى اسكەري ءومىردىڭ قىر-سىرىمەن ۇشتاستىرۋ جولىنداعى ىزگى امالداردىڭ ناتيجەسى.

ەلباسى وتكەن جىلى قازان ايىندا قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا: «بويسكاۋت قوزعالىسى سياقتى «سارباز» بالالار-جاسوسپىرىمدەر بىرلەستىگىن قۇ­رىپ, مەكتەپتەردە اسكەري-پاتريوتتىق ءتار­بيەنىڭ ءرولىن كۇشەيتكەن ءجون» دەپ, جاس­تار تاربيەسىنىڭ ماڭىزدى باعىتىن اتاپ كورسەتكەن بولاتىن.

ال بيىل جاستار جىلىنىڭ اشىلۋ سال­تاناتىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ «جاس سارباز» قوزعالىسى نەگىزىندە اسكە­ري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ ءىسىن دامىتۋدى تاپسىردى.

«ۇكىمەتكە 2025 جىلعا دەيىنگى اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىرامىن. «جاس سارباز» باستاماسىنىڭ ۇلگىسىمەن ەلىمىزدەگى ۆولونتەرلەردى, اسىرەسە, الەۋمەتتىك جوبالار سالاسىنداعى ەرىكتىلەردى بىرىكتىرۋ قاجەت», دەگەن ەدى ەلباسى.

بۇل تاپسىرمادان سوڭ ەلىمىزدىڭ بار­لىق وڭىرلەرىندە اسكەري-پاتريوتتىق جۇمىستى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا «جاس سارباز» اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىسى قور­عانىس مينيسترلىگىمەن جانە جەرگى­لىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن ىنتىماق­تاس­تىق, ءوزارا ءىس-قيمىل تۋرالى مەمو­ران­دۋمعا قول قويعاننان كەيىن ەلباسى تاپسىرماسىن ورىنداۋ شارالارى قار­قىن الا ءتۇستى. ونىڭ ىشىندە جاستار جىلىندا «جاس سارباز» اسكەري-پاتريوت­تىق قوزعالىسى 300-گە جۋىق ءىس-شارا وتكى­زىپ, وعان 700 مىڭنان اسا ءجاسوسپىرىم قاتىسقان.

وسى ورايدا بولاشاق وتان قورعاۋ­شىلاردىڭ العاشقى مەرەيتويلىق جيى­نىنا ارنايى بارعان قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قول­باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اسكەري-پاتريوتتىق جيىنعا قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاپ, وتكىزىلىپ وتىرعان ءىس-شارا­نىڭ ەرەكشە ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. سون­داي-اق بۇل جيىننىڭ ەلىمىزدىڭ ەڭ سەنىمدى, جاۋاپتى, وتانشىل ءارى باتىل جاس­تارىنىڭ باسىن قوسىپ وتىرعانىن ايتتى.

– ءبىز تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ايبىندى جاستارىنا ارقاشان زور ءۇمىت ارتامىز, سەنەمىز. جاقسى داستۇرگە اينالعان «ايبىن» اسكەري-پاتريوتتىق جيىنى – وتانشىل جاستاردى ادال قىزمەت ەتۋگە, ەل قورعانى بولۋعا تاربيەلەيتىن بىرەگەي الاڭ, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان پرەزيدەنتى جاستاردى قولداۋعا جانە ولاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن جۇزەگە اسىرۋىنا مەملەكەت تاراپىنان ەرەكشە كوڭىل بولىنەتىنىن اتاپ ءوتىپ, جاستار دامۋدىڭ سيمۆولى جانە جارقىن بولاشاققا دەگەن ءۇمىتتىڭ كورىنىسى ەكەنىنە نازار اۋداردى. سوندىقتان ەلباسىنىڭ 2019 جىلدى جاستار جىلى دەپ اتاعانى كەزدەيسوق ەمەستىگىن ايتتى.

– جاستار ەل ومىرىنە بەلسەندى ارالاسىپ, ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋىنا جانە ەلىمىزدى تابىستى جاڭعىرتۋعا سەپتىگىن تيگىزۋدە. ەلىمىزدە قازاقستان جاستارىنىڭ بويىندا وتانشىلدىق رۋحتى قالىپتاستىرىپ, تاربيەلەۋگە ايرىقشا كوڭىل بولىنەدى. وسىعان وراي, «جاس سارباز» رەسپۋب­لي­كالىق بالالار مەن ءجاسوسپى­رىم­دەردىڭ اسكەري-پاتريوتتىق قوز­عالىسى قۇرىلدى. بارلىق وڭىردە بۇل ۇيىمنىڭ بولىمشەلەرى جا­ساقتالىپ, جۇمىس ىستەپ جاتىر. «جاس سارباز» اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتارى مەن سىنىپتارىنىڭ سانى 6 مىڭعا جەتىپ, 174 مىڭنان استام بالانى قامتىدى, – دەدى قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى.

مەملەكەت باسشىسى جاسام­پازدىق, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم, حالىقتىڭ ءبىر­لىگى, وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك جانە ءبارى­مىزگە ورتاق تاعدىر جولى سىندى ءبىزدىڭ حالق­ى­مىزدى بىرىكتىرەتىن قۇندىلىقتار جاس­تار­دىڭ باستى باعدارىنا اينالۋى ءتيىس دەدى.

– مەن جۇرەگىندە وتانشىلدىق رۋحى جالىنداعان جاستاردىڭ جاڭا بۋىنى ءوسىپ كەلە جاتقانىن كورىپ وتىرمىن. بۇگىنگى ۇرپاق­تىڭ ويى – ۇشقىر, ءبىلىمى – وزىق. وتانىمىز ماڭگىلىك ەل­دىڭ بەدەلىن ارتتىرا بەرۋ – سەن­دەرگە ارتىلعان زور ءۇمىت. سون­دىق­تان جاستارىمىز ۇلتتىق قۇن­­دى­­ل­ىق­تارىمىزعا ادال بولىپ, قازاق­­ستان­نىڭ جەتىستىكتەرىن ەسەلەي بەرەدى دەپ مەن كامىل سەنەمىن! – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ جاس­تارعا ارناعان سوزىندە ءار ادامنىڭ ومىرىنە قاجەتتى قاسيەتتەر تۋرالى ايتتى. مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ پىكىرىن­شە, ەڭ الدىمەن, پارا­ساتتىلىق, ءبىلىم, كاسىبيلىك پەن وتانعا دەگەن ادالدىق قاجەت.

– سىزدەردىڭ ەرىك-جىگەرلەرىڭىز, كۇش-قۋاتتارىڭىز بەن شىعار­ما­شىلىق الەۋەت­تەرىڭىز مول. وسى­نىڭ بارلىعىن ءومىر­دەگى باس­تى ماقساتتارىڭىزدى جۇزە­گە اسىرۋ ءۇشىن پايدالانىڭىزدار. ەلىمىز ارقايسىڭىزدىڭ تابىس­تى بولعاندارىڭىزدى قالاي­دى. وسىنى ەستەن شىعار­ما­ڭىز­دار. سەبەبى سىزدەردىڭ جەتىس­تىك­تەرىڭىزدەن تۇتاس ەلدىڭ جەتىستىگى قالىپتاسادى. سىزدەردىڭ وي-ماقساتتارىڭىزدىڭ ورىندالۋىنا شىن جۇرەكتەن تىلەكتەسپىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعار­عى باس قولباسشىسى ءسوزىنىڭ سوڭىندا «ايبىن» رەسپۋبليكالىق اسكەري-پات­ريوت­تىق جاستار جيى­نىن اشىق دەپ جا­ريالاپ, قا­تى­س­ۋ­شىلاردىڭ وقۋىنا ساتتىلىك, مىقتى دەنساۋ­لىق پەن تابىس تىلەدى. قازاق­ستان پرەزيدەنتىنە قارۋ-جاراق تۇرلەرى, قۇرلىق ءاس­كەر­­لەرى مەن اۋە قورعانىس كۇش­تەرى تەح­ني­كالارىنىڭ مۇمكىن­دىكتەرى تا­نىس­تىرىلدى. سون­داي-اق مەم­لەكەت باسشىسى دا­لالىق لاگەرمەن تانى­سىپ, قاتىسۋشىلاردىڭ جا­تىن ور­نىن كوردى, اسكەري-پات­ريوت­تىق كلۋبتاردىڭ تاربيەلەنۋ­شى­لەرىمەن اڭگىمەلەستى.

سمارت ۇيىرمەلەر قۇرىلۋدا

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءسوزى­نەن كەيىن سالتاناتتى جاعدايدا «ايبىن» تۋى كوتەرىلدى. تۋدى كوتەرۋ­دىڭ ەرەكشە قۇقىعى پاۆلو­دار قالاسىنداعى «قايسار» ءاس­كەري-پاتريوتتىق كلۋبىنىڭ كاپيتانى, «ايبىن-2018» گران-ءپريىنىڭ يەگەرى اسحات ماقىشەۆقا بەرىلدى.

بۇدان سوڭ «جاس سارباز» رەس­پۋبليكا­لىق قوعامدىق بىرلەستى­گىنىڭ توراعاسى, اعا لەيتەنانت مەيىربەك مەڭدىعاليەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلار الدىندا جارىستىڭ ءادىل وتەتىندىگىن ايتىپ انت بەردى.

ءىس-شارا بارىسىندا جاستاردىڭ اسىعا كۇتكەنى دە, كوز الماي تام­ا­شالاعانى دا ساپ­تاعى سارباز­دار­دىڭ كاسىبي-اسكەري ونەرى بول­دى. اتاپ ايتقاندا, قۇرلىق اسكەرلەرى ءاس­كە­ري بولىمدەرىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى مەن اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنىڭ ۇشقىش­تار قۇ­رامى قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەح­ني­كا­لار­دىڭ مۇمكىندىكتەرىن – ارتيللەريا­دان, تانكى­دەن, ارميالىق اۆياتسيا تىكۇشاق­تارى­­نان جانە زاماناۋي كوپ فۋنكتسيونال­دى سۋ-30سم جويعىشتارىنان اتۋدى كورسەتتى.

كوكتە جىلدامدىعى دىبىس­تان جوعارى ۇشاقتار زاۋلاپ, كوز الدارىندا شارتتى سودىرلاردى جويعان ارناۋلى جاساقتىڭ شالت قيمىلى جاسوسپىرىمدەردىڭ دەلەبەسىن قوزدىرعانى بايقالدى. جويىلعان تەحنيكالاردان شىق­قان قارا ءتۇتىندى العاش كورىپ, وق-ءدارىنىڭ ءيىسى مۇرىندارىنا جەتكەن بولاشاق ساربازدار اعالارىنىڭ ءاربىر ءساتتى ارەكەتىنەن سوڭ دۋىلداتا قول سوعىپ وتىردى.

مۇنان سوڭ ورتاعا قازاق باتىرلارىن سومداعان الپامساداي جىگىتتەردىڭ ۇلتتىق سوعىس ونەرىن كورسەتكەن قيمىلدارى دا جيىنعا قاتىسۋشىلاردى ءتانتى ەتتى.

وسىنداي قيقۋلاعان كورىنىستەر بارىسىندا «ايبىن» جيىنىنا قاتىسۋ­شىلاردى سوزگە تارتتىق.

ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى سايىن شاپا­عاتوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ وقۋ­شىسى ەرنار سەيتەك «ايبىن» اسكەري-پاتريوتتىق جيىنىنا قاتىسۋ قاتارلاس­تارىنىڭ ارمانىنا اينالعانىن ايتادى.

– مەنىڭ قاتارلاستارىم, سىنىپتاستارىم «ايبىن» اسكەري-پاتريوتتىق جيىنىنا قاتىسۋ ءۇشىن بارىن سالۋدا. ءبىز – وتانىمىزدىڭ پاتريوتىمىز. ەرجەتكەن سوڭ جاڭا كوز الدىمىزدا ونەرىن كورسەتكەن اعالارىمىز ءتارىزدى جەتىستىكتەرگە جەتىپ, ەلىمىزدىڭ قاجەتىنە جاراۋدى ارماندايمىز. جيىنعا قاتىسىپ جاتقان ساي­دىڭ تاسىن­داي ىرىكتەلگەن وقۋشىلار ارا­سىن­داعى دودا قازىردىڭ وزىندە قىزا ءتۇستى. «اي­بىنعا» ماڭعىستاۋلىق كوماندا جوعا­رى دايىندىقپەن كەلدى. ءوز باسىم بەل­تەمىرگە 25 رەت تارتىلىپ, 4 مىڭ مەتر­لىك قاشىقتىق­تى 20 مينۋتتا جۇگىرىپ ءوتىپ, كو­ماندامنىڭ جەڭىسكە جەتۋىنە ۇلەس قوسا­مىن دەپ ويلايمىن, – دەيدى جاس سارباز.

ال جامبىل جوعارى پوليتەح­نيكالىق كوللەدجىنىڭ وقۋشىسى تالشىن باي­تۋركوۆا دا تاراز قالاسىنان كەلگەن كومان­داعا جۇگىرۋ سايىسىندا جانە اۆتومات­تى قارۋدى بولشەكتەۋ مەن جيناۋ سايىسىندا قولداۋ كورسەتپەك.

– «ايبىنعا» قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن وقۋشىلار اراسىن­دا ىرىكتەۋ قاتاڭ ءوتتى. ءبىز – ءجۇز­دەن وزعان جۇيرىكپىز. مەن بالا كۇنىم­ن­ەن اسكەري كيىم كيگەن قىز­مەت­شىلەرگە قىزىعا قاراپ, ولاردىڭ تەمىر­دەي ءتارتىپ­تەرىنە ءتانتى بولا­تىنمىن. مىنە, ءساتى ءتۇسىپ ناعىز اسكەريلەردىڭ ورتاسىنا تاپ بولدىم, – دەيدى قۋانىشىن جاسىرا الماعان تالشىن.

قازاقستان پرەزيدەنتى, قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كادر دايارلاۋ جانە اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە اياسىندا «جاس سارباز» قوزعالىسىنا قاتىسۋشىلار اراسىندا, ونىڭ ىشىندە مامانداندىرىلعان فيزيكا-ماتەماتيكا بەيىندى مەكتەپتەردە سمارت-سارباز ۇيىرمەلەرىن قۇرۋ تاپسىرماسىنىڭ العاشقى ناتيجەلەرى دە جيىن بارىسىندا بەلگىلى بولدى. ونىڭ جار­قىن دالەلى – «ايبىن-2019» جيى­نى­نىڭ اياسىندا وتكىزىلگەن «مەنىڭ روبوتىم» سايىسى.

سونىمەن قاتار بولاشاق وتان قور­عاۋشىلار Aibyn talks ين­تەراك­تيۆتى كەزدەسۋىنە دە قاتىس­تى. كەزدەسۋ بارىسىندا ولار ءاس­­كەر تۇرلەرىنىڭ باس قولباس­شى­­لارى­­مەن, سپورتشىلارمەن جانە اتاق­تى تۇلعالارمەن, ونىڭ ءىشىن­دە رەسەي­دە وتكەن «گولوس. دەتي» تەلەجو­با­سىنىڭ جەڭىمپازى ەر­جان ماكسيممەن, شاحماتتان الەم­نىڭ بەس دۇركىن چەمپيونى ءبيبىسارا اساۋباەۆامەن, مەنتالدى اريفمەتيكادان الەم چەمپيونى ءىلياس توقتاحانمەن, كەۋدەنى جەردەن كوتەرۋدەن الەم رەكوردسمەنى ءامىر ماحمەتپەن اڭگىمەلەسىپ, ويلارىمەن ءبولىستى.

جالپى, اسكەري-پاتريوت­تىق جاس­­تار جيىنىنىڭ باعدار­لا­ما­سىن­دا اسكەري-قولدانبالى باي­قاۋلار, اتاپ ايتقاندا, بەل­تەمىردە تارتىلۋ, جالپى­اسكەري قور­عانىس جيىنتىعىن كيۋ, پنەۆما­تيكالىق مىلتىقپەن وق اتۋ, گراناتا لاق­تىرۋ, اك-74 اۆتوماتىن بولشەك­تەۋ جانە جيناۋ, قىسقا جانە الىس قا­شىقتىققا جۇگىرۋ سىندى ەر­جۇ­رەك­تەرگە ءتان سايىستار ەنگىزىلگەن.

جيىنعا قاتىسۋشى جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر مەملەكەت باسشىسىنا وقۋدا, سپورتتا جوعارى جەتىستىكتەرگە جەتۋگە ۋادە ەتىپ, «جاس سارباز» كەۋدە بەلگى­سىن ماق­تا­نىشپەن تاعاتىندارىن ايتتى.

جيىننىڭ قورىتىندىسى ال­داعى سەنبى كۇنى شىعارىلىپ, جەڭىم­پازدار ماراپاتتالادى.

سوڭعى جاڭالىقتار