14 ماۋسىم، 2019

روبوتپەن وپەراتسيا جاسايتىن دارىگەر

476 رەتكورسەتىلدى

2018 جىلى «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ وبلىستىق كەزەڭىنە قاتىسىپتى. «مۇنى ارتىنان ەستىدىم. مەنى كىم ۇسىنعانىن ءوزىم دە بىلمەدىم» دەپ تاڭدانادى ءوزى.

جاس دارىگەر، حيرۋرگ رينات مۇراتحان ۇلى مۇزدىباەۆتى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى بەرگەن تىزىمنەن ۇيالى تەلەفونى ارقىلى تاۋىپ، حابارلاستىق. «جۇمىستامىن. كەلە بەرىڭىز» دەدى. كەلسەك، جۇمىستا ەكەن. جۇمىستا بولعاندا، وپەراتسيا جاساپ جاتىر ەكەن. «ون مينۋت كۇتىڭىز» دەگەن سوڭ ۋاقىتتى بوسقا وتكىزبەيىن دەپ دارىگەر جۇمىس ىستەيتىن ۋرولوگيا ءبولىمىن ارالاپ، الدىمنان شىققان بىرنەشە بەيتانىس كىسىنى اڭگىمەگە تارتتىق. «وتە قاراپايىم. ەمدەلۋشىلەرگە جاقسى قارايدى. ءوز جۇمىسىن بىلەدى. اقكوڭىل. رينات مۇراتحان ۇلىن ارىپتەستەرىنىڭ ءبارى قۇرمەتتەيدى» دەدى ءبىز ەڭ ءبىرىنشى «ول كىسى قانداي ادام، قانداي مامان؟» دەپ ساۋال قويعان وسى جەردە 16 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيتىن (قازىرگى قىزمەتى – سانيتاركا) گالينا پورياگينا.

ۋرولوگيا ءبولىمىنىڭ بەكەتىندە وتىرعان قىزدارعا دا وسى سۇراعىمىزدى قويىپ، ءوزىم ءومىرى كورمەگەن دارىگەر تۋرالى سىر سۋىرپاقتادىق. «التىن قولدى دارىگەر. وتە ساۋاتتى. ول كوبىنە ءىش قۇرىلىستارىنا لاپاروسكوپيالىق وپەراتسيالار جاسايدى. وسىنداعى بىلتىر اشىلعان روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيا ورتالىعىندا ءبىزدىڭ بولىمنەن رينات قانا وپەراتسيا جاساي الادى. كوپ ىزدەنەدى. ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ، شەت ەلدە وقىپ كەلدى. ەمدەلۋشىلەردىڭ بارلىعى ماقتايدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، جاقسى دارىگەر» دەدى ۋرولوگيا ءبولىمنىڭ بەكەتىندە وتىرعان، وزدەرىن ەلۆيرا، اراي، تانيا دەپ تانىستىرعان ءۇش مەدبيكە.

«ەمدەلۋشىلەردىڭ بارلىعى ماقتايدى» دەگەن سوڭ الگى مەدبيكەلەردەن حيرۋرگ ەمدەگەن ناۋقاستارمەن پىكىرلەسەيىك دەپ پالاتالارىنىڭ ءنومىرىن سۇراعانىمىزدا 704 پالاتانى نۇسقاعان. بارساق، رينات مۇراتحان ۇلىنان ەم-دوم العان ناۋقاستار جازىلىپ، شىعىپ كەتكەن ەكەن. «ارىپتەستەرىڭىز شىنىمەن دە مىقتى دارىگەر-اۋ دەيمىن. ەمدەگەن ادامدارىنىڭ ءبىرى قالماي شىعىپ كەتىپتى» دەپ قالجىڭداعانداي بولدىق ءۇش مەدبيكەگە بەكەتتەرىنىڭ تۇسىنان ءوتىپ بارا جاتىپ. «جاڭا تەحنولوگيانىڭ ارقاسىندا قازىر بۇرىنعىداي ەمەس، ناۋقاستار تەزىرەك جازىلادى. بۇرىن ءبىر اي جاتاتىن، قازىر ءارى كەتسە بەس-التى كۇندە ەمدەلەدى» دەدى ءۇش مەدبيكەنىڭ ءبىرى ەلۆيرا. ال اراي ەسىمدى مەدبيكە:

«ول كىسى باسقا جاققا كەتىپ قالماي، بىزدە جۇمىس ىستەي بەرسە دەگەن تىلەك قانا ايتامىز» دەدى ءبىز قۇددى ءبىر ارىپتەستەرىن باسقا قىزمەتكە بۇگىن اكەتكەلى جاتقانداي.

ءبىز پالاتا ارالاپ جۇرگەندە ىزدەگەن دارىگەرىمىز دە قىزمەت بولمەسىنە كەلىپ، كۇتىپ وتىر ەكەن. «پاتسيەنتتەردىڭ ءبارىن شىعارىپ جىبەرىپسىز. ەشقايسىسىمەن سويلەسە المادىق» دەدىك حيرۋرگتىڭ قولىن الىپ جاتىپ. «سويلەسەمىن دەسەڭىز، 702-دە ءبىر كىسى قالدى» دەدى ەلگەزەك دارىگەر كوڭىلىمىزدى جىققىسى كەلمەي. 702 پالاتاعا بارساق، ول كىسى دە ورنىندا جوق ەكەن. سىرتقا شىعىپ كەتسە كەرەك.

1982 جىلى وسكەمەندە دۇنيەگە كەلگەن، 2005 جىلى سەمەيدىڭ مەديتسينالىق اكادەمياسىن بىتىرگەن رينات مۇراتحان ۇلى 2008 جىلدان بەرى شىعىس قازاقستان وبلىستىق مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ (بۇرىنعى 1-ءىنشى قالالىق اۋرۋحانا)  ۋرولوگيا بولىمىندە ەڭبەك ەتىپ كەلەدى ەكەن. «وپەراتسيالاردى روبوتتىڭ كومەگىمەن دە، لاپاروسكوپيالىق تاسىلمەن دە جاسايمىز. وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ باستاماسىمەن اشىلعان روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيا ورتالىعىندا بىلتىردان بەرى 100-دەن استام وپەراتسيا جاسادىق. ارينە، بريگادامەن، كوماندامەن جۇمىس ىستەيمىز. ونىڭ ىشىندە حيرۋرگ تە، ۋرولوگ تا، ونكولوگ تا بار» دەيدى ءبىرىنشى ساناتتى ۋرولوگ-دارىگەر.

رينات 2017 جىلى وڭىردەگى دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا گەرمانيا مەن يتاليا مەملەكەتتەرىنە بارىپ، روبوت كومەگىمەن وپەراتسيا جاساۋدىڭ قىر-سىرىن شەت ەلدىك مامانداردان ۇيرەنىپ قايتىپتى. «ارينە، روبوتتى اشىق وپەراتسيامەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى. دەسەك تە روبوتتىڭ ارتىقشىلىقتارى كوپ. ماسەلەن، ادامنىڭ اتى ادام عوي، وپەراتسيا بارىسىندا كەيدە دارىگەردىڭ قولى دىرىلدەۋى مۇمكىن. ال روبوت ناقتى. ءسال باياۋ بولۋى مۇمكىن، بىراق ءدال. باعدارلامانى قوياسىڭ، بولدى. روبوتتىڭ قولدارى دا يكەمدى. ادامنان گورى مۇمكىندىگى زور. ادام ىستەي المايتىن دۇنيەلەردى جاسايدى. 360 گرادۋستا ەمىن-ەركىن بۇرىلادى. تەز ەمدەپ، تەز تىگەدى. روبوت پەن لاپاروسكوپيا اشىق وپەراتسيالاردى ازايتۋعا سەپتىگىن تيگىزدى» دەيدى ول.

ءسوز اراسىندا بۇعان دەيىن قانشا وپەراتسيا جاساعانىن دا سۇرادىق. «ەسىمدە جوق. ساناماپپىن. ءبىز مەرگەن ەمەسپىز عوي» دەپ قىسقا قايىردى.

جاس دارىگەر بىلتىر ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالىپتى. 2018 جىلى «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ وبلىستىق كەزەڭىنە قاتىسىپتى. «مۇنى ارتىنان ەستىدىم. مەنى كىم ۇسىنعانىن ءوزىم دە بىلمەدىم» دەپ تاڭدانادى ءوزى.

ءيا، رينات مۇراتحان ۇلى وزدەرىڭىز دە بايقاپ وتىرعانداي قاق-سوقتا ءىسى جوق، ولەرمەندەنىپ، اتاق-ابىروي سوڭىنان الاوكپە بولىپ جۇگىرمەيتىن قاراپايىم دارىگەر. بىزگە وسىلاي كورىندى. وسى قالپىنان تايماسا، وسى قاراپايىمدىلىعىن، وسى ەڭبەكقورلىعىن، وسى ىزدەنىمپازدىعىن جوعالتپاسا دەيمىز.

وسكەمەن

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىكتى دارىپتەيتىن قوماقتى قور

رۋحانيات • 05 ماۋسىم، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار