– عيماراتتىڭ ساۋلەتى وتە ەرەكشە. بۇنىڭ ءتىپتى قازاقستاندا بالاماسى جوق دەۋگە بولادى. سەبەبى ءدال وسى 8 قىرلى, ىشىنە قاراي قايتادان 8 قىرلى بولمەلەر سالۋ, ونىڭ ورتاسىنا 8 قىرلى ەدەندەلگەن اسەم عيمارات سالىپ, ونىڭ ورتاسىنا باعاندار تۇرعىزىپ, 4 جەرىنەن سالۋدى ازىرگە ءبىز كەزدەستىرە قويعان جوقپىز, – دەيدى قازاقستان ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى سىرىم ەسەنوۆ.
كونە عيماراتتىڭ بەزەندىرىلۋى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنەن كەم تۇسپەيدى ەكەن. عالىمدار ونداعى جازۋلاردا اراب قارپىنەن بولەك قازاقى ورنەكتەردىڭ مولدىعىن ايتادى. قالا اۋماعىنان قىش كۇيدىرىلەتىن, دايىندالاتىن پەش تە تابىلعان.
قىش استىنداعى قالا وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارى ارشىلا باستاعان ەكەن. بىراق ۇلكەن زەرتتەۋگە دايىندىق جوق, قارجىلىق قيىندىقتار سالدارىنان اۋەسقويلىق جاعدايدا عانا قولعا الىنعان.
وبلىستىق تاريحي جانە مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ مەكەمەسىنىڭ ءبولىم باسشىسى عالىمجان سادىقوۆ بۇل قالاشىقتاعى زەرتتەۋلەر سىرداريانىڭ تومەنگى اعىسىنداعى ورتاعاسىرلىق قالالاردىڭ تاريحىن تانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەيدى. ولاي دەۋگە تاعى ءبىر سەبەپ, قىشقالا قالاشىعى «الپامىس باتىر» ەپوسىنداعى گۇلبارشىن ارۋدىڭ وسكەن ولكەسىنىڭ سيپاتىنا كەلىڭكىرەيدى. ناقتى تاريحي دالەلدەر بولماعانىمەن, قىشقالانىڭ بۇرىنعى بارشىنكەنت قالاسى بولۋ مۇمكىندىگى دە جوق ەمەس.
تۋعان جەردىڭ تىلسىم سىرلارى, كونە جادىگەرلەرى سىر بويىنىڭ وقۋشىلارىن دا قاتتى قىزىقتىرادى. «ولكەتانۋ» ۇيىرمەسىنىڭ مۇشەلەرى كەلىپ, ۇلكەن عالىمدارمەن بىرلەسە ءوز زەرتتەۋلەرىن جۇرگىزەدى.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرى گەوگرافياسىنا ەرەكشە توقتالادى. قىشقالادان ارشىلىپ الىنعان كونە عيماراتتى وسى جوباعا قوسىلعان زور ۇلەس دەپ باعالاۋعا ءابدەن بولادى.
بۇگىندە الەم ساياحاتشىلارىن كۇندىز-ءتۇنى جارق-جۇرق ەتكەن ءساۋلەتتىك عيمارات, اسەم تابيعات ءالديلەگەن كورىكتى جەرلەرمەن تاڭعالدىرا المايسىڭ. ولار بۇگىنگى زاماننىڭ جەتىستىكتەرىنە مەلدەكتەپ, كەكىرەلەپ تويعان. ولاردى وزدەرى باعىت العان ەلدەردىڭ وتكەن تاريحى, قالدىرعان جادىگەرلەرى ابدەن قىزىقتىرادى. ماسەلەن, كورشى وزبەكستاننىڭ بايىرعى قالالارىنان ساياحاتشىلاردىڭ ۇزىلمەيتىندىگىنىڭ ءبىر سىرى وسى. ساياحاتشىلاردى ماگنيتتەي تارتاتىن كونە جادىگەرلەر, قۇندى تاريحي نىساندار قازاقستاندا دا از ەمەس.
قۇم قالاداعى ساۋلەتتى سەگىز قىرلى عيمارات, عالىمدار ەلىمىزدە بالاماسى جوق دەپ وتىرعان نىسان – سول كەرەمەتتەردىڭ ءبىرى. حالقىمىزدىڭ بەيمالىم سىرلارىن ىشىنە بۇگىپ جاتقان قالاشىقتىڭ ءالى تالاي قىزىقتارى انىقتالاتىندىعى الداعى كۇندەردىڭ ەنشىسىندە بولىپ تۇر.
قىزىلوردا وبلىسى
