جەلمەن جارىسقان جەلاياق
بەيسەنبى, 19 شىلدە 2012 7:17
مارگاريتا ماتسكومەن /مۇقاشەۆا/ كەزدەسۋدىڭ ءساتى تۇسپەدى. چەحيادا جاتتىعىپ ءجۇر ەكەن. جاتتىقتىرۋشىسى پاۆەل ليتۆينەنكو ءبىر شاكىرتىن يسپانيادا ءوتىپ جاتقان حالىقارالىق جارىسقا الىپ كەتىپتى. تىعىرىققا تىرەلگەن ساتتە ەسىمىزگە ءۇش قارعىپ سەكىرۋدەن حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى ەلەنا پارفەنوۆا ءتۇستى. تۇماندى البيونعا جولداما العان ەرلى-زايىپتى ەكتوۆتارعا قاتىستى ءبىراز مالىمەتتەر بەرىپ, كومەكتەسكەنى بار ەدى. ءبىزدىڭ جولىمىز جوعارى سپورتتىق شەبەرلىك مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارىمەن وسىلاي ءتۇيىستى.
بەيسەنبى, 19 شىلدە 2012 7:17
مارگاريتا ماتسكومەن /مۇقاشەۆا/ كەزدەسۋدىڭ ءساتى تۇسپەدى. چەحيادا جاتتىعىپ ءجۇر ەكەن. جاتتىقتىرۋشىسى پاۆەل ليتۆينەنكو ءبىر شاكىرتىن يسپانيادا ءوتىپ جاتقان حالىقارالىق جارىسقا الىپ كەتىپتى. تىعىرىققا تىرەلگەن ساتتە ەسىمىزگە ءۇش قارعىپ سەكىرۋدەن حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى ەلەنا پارفەنوۆا ءتۇستى. تۇماندى البيونعا جولداما العان ەرلى-زايىپتى ەكتوۆتارعا قاتىستى ءبىراز مالىمەتتەر بەرىپ, كومەكتەسكەنى بار ەدى. ءبىزدىڭ جولىمىز جوعارى سپورتتىق شەبەرلىك مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارىمەن وسىلاي ءتۇيىستى.
– ەلەنا اناتولەۆنا, ءسىزدىڭ قازاقستاننىڭ جەڭىل اتلەتيكا سالاسىنا قوسقان ەڭبەگىڭىز ءولشەۋسىز ەكەنىن سپورت جانكۇيەرلەرى جاقسى بىلەدى. ءۇش قارعىپ سەكىرۋدەن ەلىمىزدىڭ 16 دۇركىن, ازيا چەميوناتىنىڭ بىرنەشە مارتە جەڭىمپازى بولعانىڭىزدى ايتپاعاندا, جازعى ءۇش وليمپيا ويىندارىنا قاتىسۋىڭىزدىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟ ەندى, مىنە, ءبىر توپ قىزىلجارلىق جەلاياق سىڭلىلەرىڭىز سىزدەر سالىپ كەتكەن ءداستۇردى ءساتتى جالعاستىرىپ كەلەدى. سولاردىڭ ىشىندە جارقىراي كوزگە تۇسكەنى مارگاريتا ەكەنى داۋسىز. ونىڭ سپورتتاعى اياق الىسىن قالاي باعالار ەدىڭىز؟
– ونىڭ جاتتىعۋ زالىنا العاش كەلگەنى ءالى كۇنگىدەي كوز الدىمدا. 14 جاستاعى تالدىرماش قىز جان-جاعىنا جاسقانا قاراپ, ەلىكتىڭ لاعىنداي ۇركەكتەپ تۇردى. ءجۇرىس-تۇرىسىنا, بيازى ءمىنەزىنە قاراپ, اۋىلدا وسكەنىن ىشتەي سەزدىم. كەيىن شال اقىن اۋدانىنان كەلىپ, وبلىستىق دارىندى بالالارعا مامانداندىرىلعان سپورت مەكتەپ-ينتەرناتىندا وقىپ جۇرگەنىن ءبىلدىم. ءبىر شاڭىراق استىندا جاتتىققاندىقتان, جاقسى ءبىلىسىپ, ارالاسىپ كەتتىك.
ءا دەگەننەن جانكەشتى ەڭبەكقورلىعىمەن كوزگە ءتۇستى. جاتتىقتىرۋشىنىڭ تالاپتارى مەن تاپسىرمالارىن قالت جىبەرمەي, مۇلتىكسىز ورىنداپ ءجۇردى. اينالاسى 7 جىلدىڭ ىشىندە حالىقارالىق دارەجەگى سپورت شەبەرى نورماسىن ورىنداۋىن عالامات جەڭىسكە بالار ەدىم. ەلىشىلىك باسەكەلەردە توپ جارىپ, 2007 جىلدان باستاپ حالىقارالىق دودالارعا قاتىسا باستادى. ازيا گران-پريىندە ولجا سالدى. ازيا چەمپيوناتىندا ەستافەتاعا ءجۇگىرىپ, قولا مەدال الدى. 2009 جىلى قىتايدا وتكەن گران-پري سەرياسىندا جەڭىمپاز اتاندى. وسى جىلى ۆەتنامدا ۇيىمداستىرىلعان ازيا ويىندارىندا 2 التىن مەدالدى قانجىعاعا بايلادى. 2010 جىلى 16-شى ازيا ويىندارىندا جەڭىستىڭ ەڭ بيىك تۇعىرىنان كورىندى. وبلىس اكىمى ەكى بولمەلى پاتەردىڭ كىلتىن تابىس ەتتى. ريتا – مۇنداي قۇرمەتكە ابدەن لايىق.
– ونىڭ قازاقستانداعى باستى قارسىلاسى كىم؟
– پاۆلودارلىق ۆيكتوريا يالوۆتسەۆا بولاتىن. قازىر ول تۇرمىسقا شىعىپ, ءسابيلى بولدى. ولار ءبىر-بىرىمەن يتجىعىس ءتۇسىپ جاتاتىن. وتكەن جىلى رەسپۋبليكالىق ءۇشىنشى جازعى سپارتاكيادادا ريتانىڭ الدىن وراپ كەتتى.
– سوندا مارگاريتانىڭ باعى كەلىسپەدى مە؟ الدە باسقاداي سەبەپتەرى بولدى ما؟
– سپورت جولى وتە اۋىر. ونى ەكىنىڭ ءبىرى ومىرلىك مۇراتىنا اينالدىرا بەرمەيتىنى دە سوندىقتان. تىنىمسىز ەڭبەكتى, ۇلكەن قاجىر-قايراتتى, ۇنەمى باپتى تىلەيدى. بابى كەلىسسە دە, باعى جانبايتىن ساتتەر دە ۇشىراسىپ جاتادى. دەسەك تە, ءسال-ءپال بوساڭسىساڭ, جەڭىستىڭ اۋىلى كوزدەن بۇل-بۇل ۇشتى دەي بەر. سوڭعى ەكى جىل مارگاريتا ءۇشىن اۋىرلاۋ سوقتى. تۇرمىسقا شىعىپ, انا اتاندى. ءسويتىپ, جۇيەلى جاتتىعۋدان ءبىراز قول ۇزىڭكىرەپ قالدى. ونىڭ ۇستىنە العان جاراقاتى قولبايلاۋ جاسادى. الايدا, از ۋاقىتتىڭ ىشىندە سپورتتىق قالپىنا كەلىپ, نامىسقا قامشى باستى. جاپونيادا وتكەن ازيا بىرىنشىلىگىندە 2 مينۋت 2.41 سەكۋند ۋاقىت كورسەتىپ, ەكىنشى ورىننان كورىنە ءبىلدى. باسقا ايتۋلى باسەكەلەردە دە ەل نامىسىن جوعارى ۇستادى. قازىر ول مۇقاشەۆا دەگەن اتاتەكپەن ەل نامىسىن قورعاپ ءجۇر. جۇبايىنىڭ ەسىمى – رۋسلان.
– وليمپيادا جولداماسىنا قاي جارىستا يە بولدى؟
– بىلتىر اتاقتى جەلاياق عۇسمان قوسانوۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان حالىقارالىق تۋرنيردە مارەگە ءبىرىنشى كەلىپ, «ب» ليتسەنزياسىن يەلەندى. توپ جارسا دا, جەڭىسىنە قاناعاتتانبادى. ءويتكەنى, باستى قارسىلاسى ۆ. يالوۆتسەۆا دا «ب» ليتسەنزياسىنا قول جەتكىزدى. سوسىن وزبەكستاندا وتكەن حالىقارالىق جارىستا 800 مەتردى 1 مينۋت 59.90 سەكۋندتا جۇگىرىپ ءوتىپ, «ا» ليتسەنزياسى بۇيىردى. قازىر الاڭسىز جاتتىعۋعا كىرىسىپ كەتكەن.
– ول 800 مەترگە جۇگىرۋمەن قاتار, ەستافەتاعا دا قاتىسپاي ما؟
– ءيا, 4ح400 مەتر قاشىقتىقتا دا سىنعا تۇسەتىن بولادى.
– جەلمەن جارىسقان جەلاياق جەرلەسىمىز وليمپيادا سەكىلدى بايراقتى باسەكەگە العاش قوسىلعالى وتىر. ءسىز ءتاجىريبەلى سپورتشى رەتىندە قانداي اقىل-كەڭەس بەرەر ەدىڭىز؟
– اۋا رايىنا تەز بەيىمدەلۋ مەن پسيحولوگيالىق دايىندىق كوپ ماسەلەنى شەشەرى ءسوزسىز. بۇل تۇرعىدان العاندا, سوڭعى ءازىرلىكتەردىڭ ەۋروپا جەرىندە ءوتۋى دۇرىس. قانشا ايتقانمەن, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا وتە جوعارى. ونىڭ ۇستىنە ول جەردىڭ كليماتى تۇماندى البيونعا ۇقساس.
– مارگاريتانىڭ قانداي قاسيەتتەرىن بولە-جارا ايتار ەدىڭىز؟
– قىزىلجار وڭىرىنەن وليمپياداعا جولداما العان ساڭلاق تورتەۋ بولسا, سولاردىڭ ءبىرى – ريتا ءسىڭلىم. ول بۇگىندە ەلىمىزدىڭ ەڭ تاڭداۋلى جەڭىل اتلەتشىلەرىنىڭ ءبىرى سانالادى. جۇزدەن ءجۇيرىك, مىڭنان تۇلپار اتانۋ وڭاي ەمەس. وعان ەڭبەكقورلىق, نامىسقويلىق, العان ماقساتىنا جەتپەي تىنباۋ قاسيەتتەرى ءتان. بۇعان كىشىپەيىل مىنەزىن, اقجارقىن باۋىرمالدىعىن, ادالدىعىن قوسىڭىز.
مىنە, كوپتەن كۇتكەن وليمپيادا الاۋىنىڭ تۇتانۋىنا دا ساناۋلى كۇندەر قالدى. مەملەكەت باسشىسى ححح جازعى وليمپيا ويىندارىنا قاتىساتىن قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ مۇشەلەرىن قابىلداپ, «سەنىممەن اتتانىپ, جەڭىسپەن ورالىڭدار» دەگەن اقجولتاي باتاسىن بەرگەن جوق پا؟! مەن دە وسىنداي ءتىلەكتەمىن. ولاردىڭ قاي-قايسىسى بولسىن ءانۇرانىمىزدى شىرقاتىپ جاتسا, جەتىستىگىمىزدىڭ شىڭىنا, ەلدىگىمىزدىڭ بيىگىنە باعالار ەدىك. قازاقستاندى ايداي الەمگە جارقىراتا تانىتىپ, قوماقتى جۇلدەلەر الارىنا سەنىمدىمىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت. جەرلەستەرىمىزدىڭ جولى وڭعارىلىپ, جۇلدەمەن ورالۋىن ءتىلەيىك.
اڭگىمەلەسكەن ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
