امەريكالىقتار سەنگەن التى سپورتشى كىم؟
جۇما, 29 ماۋسىم 2012 6:50
ءدۇبىر
وليمپياداعا 28 كۇن قالدى
اسىلى, امەريكانىڭ ەمەس, اللانىڭ ايتقانى بولادى. ايتسە دە, امەريكالىق باسىلىمنىڭ ساراپشىلارىنا «اۋزىڭا ماي, استىڭا تاي» دەگەننەن باسقا ايتارىمىز جوق.
جۇما, 29 ماۋسىم 2012 6:50
ءدۇبىر
وليمپياداعا 28 كۇن قالدى
اسىلى, امەريكانىڭ ەمەس, اللانىڭ ايتقانى بولادى. ايتسە دە, امەريكالىق باسىلىمنىڭ ساراپشىلارىنا «اۋزىڭا ماي, استىڭا تاي» دەگەننەن باسقا ايتارىمىز جوق.
جاقىندا اتاقتى امەريكالىق باسىلىم «USA Today» تاياۋدا جازدا اعىلشىن جەرىندە وتكەلى وتىرعان بۇكىلالەمدىك جازعى وليمپيا ويىندارىندا قازاقستان كومانداسى قانشا التىن الاتىنىنا بولجام جاسادى. ۇنەمى وليمپيادا سىندى حالىقارالىق دودالار الدىندا ءوز ءپىكىرلەرىن ءبىلدىرىپ, بولجام جاسايتىن باسىلىم بۇل جولى دا قازاق جانكۇيەرلەرىنە جۇبانىش سىيلايتىنداي جاعىمدى جاڭالىعىمەن ءبولىستى. اتالمىش باسىلىمنىڭ ايتۋىنشا, لوندون وليمپياداسىنان قازاقستان كومانداسى التى التىنمەن قايتاتىن كورىنەدى. مۇندايدا تەك «جاقسى ءسوز – جارىم ىرىس» دەگەن ەسكى تامسىلگە ءسۇيەنەمىز. وليمپيادا الاۋى تۇتانىپ قويعالى قاشان. وليمپ استاناسى گرەكيا ءتورىنەن جالىنداپ شىققان الاۋ بۇگىندە ۇلىبريتانيانىڭ بارلىق قالالارىن جىپكە ءتىزىپ ءجۇر. جارىس شىلدەنىڭ 27-سىندە شىمىلدىعىن ءتۇرىپ, تامىز ايىنىڭ 12-سىنە دەيىن جالعاسادى. لوندون وسىمەن ءۇشىنشى مارتە مارتەبەلى جارىستى وتكىزۋشى شاھار رەتىندە وزگە قالالاردان وق بويى وزىق تۇر. ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, وسى ۋاقىت ارالىعىنا دەيىن 1908, 1948 جىلدارى اعىلشىن جەرىندە جاھاندىق كولەمدەگى جازعى ويىندار وتكەن بولاتىن.
بيىلعى وليمپياداعا توقتالعاندا, وتكەن جەتىستىكتەرىمىزدى جىكتەپ, تاڭداۋلىلارىمىزدى تىزەمىز. ءار دوداعا اتتانار الدىندا بۇرىنعىدان بيىك دارەجەدە ونەر كورسەتۋدى ماقسات ەتەمىز. ماسەلەن, 2008 جىلى بەيجىڭدە وتكەن سوڭعى جازعى وليمپيا ويىندارىندا قازاقستان كومانداسى باس-اياعى 13 مەدال ەنشىلەدى. ناقتىراق ايتساق, اۋىر اتلەتشى يليا يلين مەن بىلعارى قولعاپ شەبەرى باقىت ءسارسەكباەۆ التىننان القا تاعىندى. ودان بولەك 4 كۇمىس جانە 7 قولا مەدالدى قورجىنعا سالدىق. وسىنداي ناتيجەلەردەن كەيىن ءبىز جالپىكوماندالىق بەيرەسمي ەسەپتە 29-ورىننان تابىلدىق. بۇل وسىنىڭ الدىندا وتكەن وليمپيا ويىندارىنا قاراعاندا اناعۇرلىم ءتاۋىر كورسەتكىش بولاتىن. سەبەبى, ءبىز افينادا وتكەن ويىنداردا 40-ورىنعا تۇراقتاعانبىز.
ازىرگە قازاقستان قۇراما كومانداسىنىڭ وليمپياداعا العان جولدامالار سانى 109-عا جەتتى. دەگەنمەن, قالعان 3 ليتسەنزيالىق تۋرنيرلەردە سپورتشىلارىمىز جولدامالار سانىن ودان سايىن ارتتىرادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ويتكەنى, جولداما سانى كوبەيگەن سايىن, مۇمكىندىك تە جوعارىلايدى. نەگىزى, قازاق سپورتشىلارى ءۇشىن وليمپيادا باعدارلاماسىنا كىرەتىن بارلىق سپورت تۇرلەرىنەن جاقسى ونەر كورسەتىپ قايتقانى دا ولجا. ول قازاق سپورتىنىڭ الەمدىك رەيتينگتەگى ورنىن وسىرەدى.
جوعارىدا «USA Today» باسىلىمىنىڭ قازاق سپورتشىلارىنا وڭ باعا بەرگەندىگىن ايتتىق. ولار كىمدى مەڭزەپ وتىر؟ امەريكا باسىلىمى ايتقان التى سپورتشى كىم؟ سول ءتىزىمدى قايتا الدارىڭىزعا جايىپ, تالداپ, تارازىلاپ ءپاتۋا بەرەتىن امەريكالىق باسىلىمنىڭ نازارىنا ىلىككەن الاشتىڭ التى سپورتشىلارىنا توقتالا كەتەيىك. ولار: اۋىر اتلەتيكاداعى قوس بۇرىمدىمىز مايا مانەزا مەن سۆەتلانا پودوبەدوۆا, بوكستان سەرىك ساپيەۆ, دزيۋدودان ماكسيم راكوۆ پەن گرەك-ريم كۇرەسىنەن المات كەبىسباەۆ, سونداي-اق ءۇش قارعىپ سەكىرۋ جاتتىعۋىنان ولگا رىپاكوۆا.
ەگەر اتى اتالعان التى سپورتشىنىڭ بارلىعى تۇعىردان كورىنىپ جاتسا, التىن الاتىن قازاق سپورتشىلارىنىڭ سانى التاۋدان دا ارتىق شىعۋى مۇمكىن. ءبىزدىڭ ەڭ ولجالى قايتقان سيدنەي وليمپياداسىندا 3 التىن ەنشىلەگەنبىز. امەريكالىق باسىلىم قازاقستان كومانداسى التى التىن ولجالاعان كۇندە بەيرەسمي ەسەپتە 24-ورىنعا تابان تىرەيدى-ءمىس دەپتى. ءدال وسى ساتىعا ءبىز 1996 جىلى اتلانتا تورىندە وتكەن وليمپيادادا قول جەتكىزدىك. اقش-تا جەتكەن جەتىستىگىمىزدەن تەك اۆستراليادا وتكەن وليمپيادادا عانا ارتىق شىققان ەدىك.
ەڭ باستىسى, وسى جەتىستىكتى ەسەلەي تۇسۋدە. بۇرىن-سوڭدى وليمپيادا التى التىن الىپ كورمەگەن قازاقستان ءۇشىن بۇل بولجام اسپانداعى ايعا قول سوزعانمەن بىردەي بولىپ تۇر. ەۋروپانىڭ سەربيا سىندى ەلدەرى ءالى كۇنگە شەيىن التىن ەنشىلەپ كورمەگەن ەكەن. سوندىقتان التى التىن دەۋىمىز اسىلىق ايتقاندىق ەمەس, الدىن الا تىلەكشى ءسوز دەسەك تە بولادى.
دەگەنمەن, سپورت سالاسىنداعى ءاربىر جارىستىڭ ناتيجەسىن سارالاپ وتىرعان مامانداردىڭ بۇل ساۋەگەيلىگىنە تەك قولداۋ بىلدىرگەن دۇرىس سەكىلدى. سپورتشىلارىمىزعا دا ءدال وسىنداي تابىستى تىلەي وتىرىپ, ولارعا جارىس الدىنا 6 التىن الۋ دەگەن ماقسات قويساق تا ارتىق بولماس. بىراق, «ارىق ايتىپ, سەمىز شىعاتىن» باپكەرلەر مەن سپورت باسشىلارى مۇنداي ماقسات قويسا, سپورتشىلار ءۇشىن پسيحولوگيالىق قىسىم بولۋى ءتيىس ەكەندىگىن دە بىلەدى.
امەريكا ءوز تاڭداۋىن جاسادى دەلىك. بىراق, «اتتىڭ سىرى يەسىنە ءمالىم دەگەندەي», قازاق سپورتشىلارىنىڭ ىشىندە قاي سپورتشىنىڭ التىن الۋعا قاۋحارى بار ەكەندىگىن ءبىز دە جاقسى بىلەمىز. ماسەلەن, امەريكا باسىلىمى قازاقتىڭ ەڭ باستى ءۇمىتى يليا ءيليندى ەسەپكە الماي وتىر. سول سەكىلدى سۆەتلانا مەن مايانىڭ قاتارىندا ءزۇلفيانى دا ۇمىت قالدىرىپتى. جاقىندا «سپورت ەكسپرەسس» باسىلىمىنا سۇحبات بەرگەن ورىستىڭ ايگىلى زىلتەمىرشىسى الەكساندر يۆانوۆ: «ءيليننىڭ لوندوندا جەڭىسكە جەتەتىنىنە ۇلكەن كۇدىكپەن قارايمىن. ءارينە, مەن جەڭىسكە جەتەمىن دەپ وتىرعانىم جوق. بىراق ونى جەڭەتىن ءبىر اتلەتتىڭ شىعاتىنىنا سەنەم. ال ءوز باسىم, ءيليندى مىقتى سپورتشى دەپ سانامايمىن. ول سپورتشى رەتىندە وتە دورەكى. تەحنيكالىق دايىندىعى دا ناشار. ەسەسىنە ۋكراينالىق ارتەم يۆانوۆتىڭ كوتەرگەندەرى ادەمى», – دەپتى. سپورتشىلار اراسىندا مۇنداي قىزعانىش سەزىمدەردىڭ قىلاڭ بەرىپ تۇراتىنى تۇسىنىكتى. ايتپەسە, پاريج تورىندە الەكساندر يۆانوۆ پەن ارتەم يۆانوۆتان دا يليا ۇزدىك شىعىپ ەدى عوي. الايدا, قازاقتىڭ ەڭ ۇزدىك زىلتەمىرشىسىن باعالاماۋ يليا ءۇشىن قامشى بولىپ ءتيۋى مۇمكىن.
قازاق بايراعىن سەنىپ تاپسىرىپ وتىرعان نۇرمۇحان تىناليەۆتەن تەك التىن كۇتەمىز. بالۋاننىڭ بەرگەن ۋاعداسى دا بار. سول سەكىلدى, بەيجىڭدە ادىلەتسىزدىكتىڭ قۇربانى بولعان دارحان باياحمەتوۆتىڭ دا بوس قايتپايتىنىن جاقسى بىلەمىز. امەريكا باسىلىمى ءۇمىت ارتقان كەبىسباەۆ تا كەرى قيمىلداماۋى كەرەك دەپ ويلايمىز. ال, الەمدى باعىندىرعان ماكسيم راكوۆ, اسحات جيتكەەۆ جەتە الماعان بيىككە قول سوزادى. ءدال قازىرگى ۋاقىتتاعى قازاقتىڭ ەڭ ۇزدىك بوكسشىسى سەرىك ساپيەۆ تە لوندون – وليمپياداداعى عۇمىرىنىڭ سوڭعى ايالداماسى ەكەندىگىن جاقسى بىلەدى. ال, ءۇش قارعىپ سەكىرۋ جاتتىعۋىنان ونەر كورسەتەتىن ولگا رىپاكوۆا التىن ەنشىلەپ جاتسا, سيدنەيدەگى ولگا شيشيگينانىڭ ەرلىگىن قايتالار ما ەدى؟!
P.S. بۇل ايتقاندارىمىزدىڭ بارلىعى بولجام عانا. ەلدىڭ ءۇمىتىن جاقسىعا جورۋ. قالعانىن باپ پەن باق شەشەدى.
جاندوس ءبايدىلدا,
جۋرناليست.
الماتى.
