جاھاندىق قاتەر
سەيسەنبى, 26 ماۋسىم 2012 7:24
ناشاقورلىق – حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن ۇلتتىق تەككە, ەكونوميكاعا, قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىككە وتە قاۋىپتى قاتەر. سوندىقتان ەسىرتكى قاۋپىنە بەلسەندى قارسى تۇرۋ – مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ەڭ ماڭىزدى مىندەتى.
ەسىرتكىنى تاراتۋعا قارسى كۇرەستىڭ تاريحى نەمەسە ولاردىڭ اينالىمىن قالاي دا باقىلاۋ ارەكەتىنىڭ باستاۋ العانىنا 100 جىلعا جۋىق ۋاقىت بولىپ وتىر.
سەيسەنبى, 26 ماۋسىم 2012 7:24
ناشاقورلىق – حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن ۇلتتىق تەككە, ەكونوميكاعا, قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىككە وتە قاۋىپتى قاتەر. سوندىقتان ەسىرتكى قاۋپىنە بەلسەندى قارسى تۇرۋ – مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ەڭ ماڭىزدى مىندەتى.
ەسىرتكىنى تاراتۋعا قارسى كۇرەستىڭ تاريحى نەمەسە ولاردىڭ اينالىمىن قالاي دا باقىلاۋ ارەكەتىنىڭ باستاۋ العانىنا 100 جىلعا جۋىق ۋاقىت بولىپ وتىر.
1987 جىلى بۇۇ باس اسسامبلەياسى ەسىرتكىنى تەرىس پايدالانۋدان ەركىن حالىقارالىق قوعام قۇرۋ ماقساتىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قىزمەت پەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدا ءوزىنىڭ شەشىمدىلىگىن تانىتا وتىرىپ, 26 ماۋسىمدى جىل سايىن ەسىرتكى قۇرالدارىن تەرىس پايدالانۋعا جانە ولاردىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەستىڭ حالىقارالىق كۇنى رەتىندە اتاپ ءوتۋدى بەلگىلەدى. شەشىم 1987 جىلدىڭ 7 جەلتوقسانىندا ەسىرتكى قۇرالدارىن تەرىس پايدالانۋعا جانە ولاردىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەس جونىندەگى حالىقارالىق كونفەرەنتسيانىڭ ۇسىنىمىنىڭ نەگىزىندە 1987 جىلى 26 ماۋسىمدا ەسىرتكى قۇرالدارىن تەرىس پايدالانۋعا قارسى كۇرەس بويىنشا بولاشاقتاعى جالپىعا ورتاق جوسپاردى قابىلدادى.
1987 جىلى قازاقستاننىڭ تاريحىندا العاش رەت شۋ القابىنان قىلمىستىق توپ ۇستالدى, ولاردان رەسەيگە اكەتۋگە دايىنداعان توننادان استام ماريحۋانا مەن گاشيش الىندى.
تولعاعى جەتكەن قاجەتتىلىكتىڭ ناتيجەسىندە قازاق كسر ءىىم باسشىلىعى 1989 جىلى ءىىم قىبب-نىڭ اپپاراتىندا جەرگىلىكتى جەرلەردە باعىنىسىندا قۇرىلىمدىق بولىنىستەرى بار ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەس باسقارماسىن قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بۇل قۇرىلىم 1996 جىلعا دەيىن جۇمىس ىستەدى.
1996 جىلى ءىىم-ءنىڭ جۇيەسىندە ەسىرتكىنى تاراتۋدى باقىلاۋ ءجونىندەگى باسقارما قۇرىلىپ, كوپ ۇزاماي كريمينالدىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس باس باسقارماسى, سونان سوڭ وبلىستاردا دەربەس قۇرىلىمدىق بولىنىستەرى بار قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءىىم ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس دەپارتامەنتى بولىپ قايتا قۇرىلدى.
2004 جىلى ءىىم-دە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس جانە ەسىرتكى اينالىمىن باقىلاۋ كوميتەتى بولىپ قۇرىلدى, قازىرگى ۋاقىتتا دا مەملەكەتتىك ەسىرتكىگە قارسى ساياساتتى ىسكە اسىرۋ سالاسىندا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگان بولىپ تابىلادى.
ەسىرتكى قۇرالدارىن تەرىس پايدالانۋ جانە ولاردىڭ زاڭسىز اينالىمى اسىرەسە, ۇيىمداسقان نىسانداردا كورىنىس الۋى جەر-جەرلەردە تارالىپ, ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە ناقتى قاۋىپ ءتوندىردى.
جاعدايدىڭ كۇردەلىلىگىنە بايلانىستى ەلباسى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ الدىنا ەسىرتكى احۋالىنداعى بەل الىپ جاتقان وزگەرىستەرگە ناقتى دەن قويىپ, ناشاقورلىق پەن ەسىرتكى بيزنەسىنىڭ تارالۋىنا قارسى ءىس-قيمىلدى جەتىلدىرۋ بويىنشا شۇعىل شارالاردى قابىلداۋ مىندەتىن قويدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ءۇشىن 2011 جىلى ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس كوميتەتى نىعايتىلدى. ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەستىڭ اۋماقتىق بولىنىستەرى ونىڭ تىكەلەي باعىنىسىنا بەرىلدى, بۇل ولاردىڭ جۇمىسىنا ۇيىمداسقان قىلمىستىق ەسىرتكى توپتارى ارەكەتتەرىنىڭ, ەسىرتكى ساتۋ جانە كونترابانداسى ارناسىنىڭ جولىن كەسۋ جۇمىسىنا جەرگىلىكتى ىقپالدىڭ بولماۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزدى.
ەلباسى ناشاقورلىققا جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ جايىن بىرنەشە رەت اتاپ كورسەتتى. «قازاقستان – 2030» دامۋ ستراتەگياسىندا ەسىرتكى قۇرالدارىن اكەلگەنى جانە بيزنەسى ءۇشىن جازالاۋ شارالارىن قاتاڭداتۋ تۋرالى اتاپ كورسەتتى: «ەسىرتكى – بۇل ەرەكشە اجال سالاسى جانە ىزگىلىك قاعيداتتارىن بۇل جەردە قانشالىقتى قولدانۋعا بولاتىندىعى – ۇلكەن ماسەلە. تارازىنىڭ ءبىر جاعىندا – ولاردى اكەلەتىن جانە تاراتاتىن ادامنىڭ ءومىرى, ال ەكىنشى باسىندا – ونىڭ كومەگىمەن قۇردىمعا كەتكەن ادامنىڭ, ەسىرتكى تۇتىنۋشىلاردىڭ ءومىرى».
بۇگىندە اۋماقتىق بولىنىستەردىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءىىم ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس پەن ەسىرتكى اينالىمىن باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جانە باسقا دا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, مۇددەلى ۇيىمدار ەسىرتكى قۇرالدارىنىڭ, پسيحوتروپتىق زاتتار مەن پرەكۋرسورلاردىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋگە جانە ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان ءبىرقاتار ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدا.
اعىمداعى جىلدىڭ وتكەن بەس ايىندا ىشكى ىستەر ورگاندارى 1775 ەسىرتكى قىلمىسىن انىقتادى. 1154 ەسىرتكى ساتۋ فاكتىسىنىڭ جولى كەسىلدى. 3 ت 283 كگ ەسىرتكى, ونىڭ ىشىندە 76,5 كگ گەروين الىندى. 15 ەسىرتكى قىلمىسىن جاساعان 3 ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ جويىلدى. 6 ەسىرتكى پريتونى جويىلدى. «باقىلاۋداعى جەتكىزىلىم» ادىسىمەن 10 ارنايى ءىس-شارا, ونىڭ ىشىندە 2 «سىرتقى» قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس بولىنىستەرىمەن ءبىرلەسە وتىرىپ وتكىزىلدى.
ەسىرتكى تۇتىنۋشىلاردىڭ جالپى سانى 49195-تەن 46004-كە ازايدى, ياعني 6,5 پايىزعا قىسقاردى. 618 ادام, ونىڭ ىشىندە 23 كامەلەتكە تولماعاندار, 36 ايەل اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
كوڭىل كوتەرۋ ورىندارىندا ەسىرتكى ساقتاۋ مەن تۇتىنۋدىڭ 43 فاكتىسى انىقتالىپ, ونىڭ ىشىندە 7 فاكتى بويىنشا قىلمىستىق ءىستەر قوزعالدى, 36 فاكتى بويىنشا اكىمشىلىك ماتەريال جۇرگىزىلدى. ەسىرتكىنىڭ اسا ءىرى پارتيالارىن الۋدىڭ 109 فاكتىسى انىقتالدى. مىسالى, اعىمداعى جىلدىڭ ءساۋىرىندە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى وسكەمەن قالاسى باعىتىنداعى جول بويىندا «كامەننىي كارەر» كەنتىنە كىرە بەرىس جولدا جشس ديرەكتورى, بۇرىن سوتتالماعان 31 جاستاعى وسكەمەن قالاسىنىڭ تۇرعىنى ۇستالدى, ودان 338,19 گرامم گەروين الىندى. ودان ءارى جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارىنىڭ بارىسىندا ونىڭ ۇيىنەن 692,97 گرامم گەروين تاركىلەندى.
2012 جىلدىڭ 14-18 مامىرى كەزەڭىڭدە رەسپۋبليكا اۋماعىندا «دوپينگ» ءىس-شاراسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى وتكىزىلدى. شارا بارىسىندا ەسىرتكى قۇرالدارىنىڭ, پسيحوتروپتىق زاتتار مەن پرەكۋرسورلاردىڭ اينالىمى سالاسىنداعى قىزمەتتى اتقاراتىن 586 جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى تەكسەرىلدى, ولاردىڭ ىشىندە: 195 ءدارىحانا, 48 قويما, 185 ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق مەكەمە جانە 27 ونەركىسىپتىك كاسىپورىن قارالدى. ەسىرتكى قۇرالدارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىمەن بايلانىستى 60 قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالدى. 29 لاۋازىمدىق تۇلعا, ونىڭ ىشىندە 11 مەديتسينا قىزمەتكەرى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
قازىر كەڭ اۋقىمدى «كوكنار-2012» وپەراتسياسى باستالدى, بۇل جىل سايىن قازان ايىنا دەيىن وتكىزىلىپ تۇرادى. وسى وپەراتسيانىڭ باستى ماقساتى شۋ القابىنان ەسىرتكى دايىنداۋ, اكەتۋ, تاسىمالداۋ ارنالارىنىڭ جولدارىن كەسۋ, ەسىرتكى بيزنەسىنە ماماندانعان ۇيىمداسقان قىلمىستىق ەسىرتكى توپتارىن اشكەرەلەۋ بولىپ تابىلادى.
وسى وپەراتسيانىڭ شەڭبەرىندە 7 ماۋسىمدا لۋگوۆايا ستانساسىندا 55 جاستاعى شىمكەنت قالاسىنىڭ تۇرعىنى ۇستالىپ, ودان 690 كگ ماريحۋانا الىندى. وپەراتسيانى ودان ءارى جالعاستىرۋ بارىسىندا 54 جاستاعى تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىنى 410 كگ ماريحۋانا دايىنداپ اكەتىپ بارا جاتقان جەرىنەن قولعا ءتۇستى.
اعىمداعى جىلدىڭ ساۋىرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ناشاقورلىققا جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەستىڭ 2012-2016 جىلدارعا ارنالعان سالالىق باعدارلاماسى قابىلداندى. باعدارلامانىڭ نەگىزگى ماقساتى ناشاقورلىققا جانە ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق ءتيىمدى جۇيەسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ بولىپ تابىلادى. باعدارلامانىڭ بيۋدجەتى 6 ملرد. تەڭگەدەن استام قاراجاتتى قۇرايدى. ونىڭ نەگىزگى بولىگى وڭتۇستىك شەپتەردى ودان ءارى نىعايتۋعا باعىتتالعان.
باعدارلامانى ودان ءارى ىسكە اسىرۋ ەلىمىزدەگى ەسىرتكى اينالىمىن شەكتەۋگە, ولاردىڭ ءبىزدىڭ اۋماق ارقىلى تاسىمالىن قىسقارتۋعا, ەلىمىزدەگى ەسىرتكى احۋالىن تۇراقتاندىرۋ ءۇردىسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
اناتولي ۆىبوروۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءىىم ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس جانە ەسىرتكى اينالىمىن باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى.
