قاداعالاۋ قارەكەتى قالىپتى
سەيسەنبى, 8 مامىر 2012 7:38
ەلىمىزدەگى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرىپ, ۇنەمى باعىت-باعدار بەرىپ وتىراتىن پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ مىندەتى ايرىقشا زور ەكەنى بەلگىلى. بۇل ورايدا باس پروكۋراتۋرا پرەزيدەنت جارلىعىنا ءسايكەس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىن اتتەستاتتاۋ بارىسىنا تىڭعىلىقتى قادام جاساۋعا بەت بۇردى. سونىڭ ءبىر مىسالىنداي, وزگە ورگانداردىڭ سالعىرتتىعىنان جىبەرىلگەن كەمشىلىكتەردى دە تۇزەتۋدى قولعا الدى. ماسەلەن, وتكەندە جەزقازعان قالاسى ءىىب ۋاقىتشا ۇستاۋ اباقتىسىنان تەرگەۋگە الىنعان بەس ادام قاماۋدان قاشىپ كەتتى.
سەيسەنبى, 8 مامىر 2012 7:38
ەلىمىزدەگى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرىپ, ۇنەمى باعىت-باعدار بەرىپ وتىراتىن پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ مىندەتى ايرىقشا زور ەكەنى بەلگىلى. بۇل ورايدا باس پروكۋراتۋرا پرەزيدەنت جارلىعىنا ءسايكەس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىن اتتەستاتتاۋ بارىسىنا تىڭعىلىقتى قادام جاساۋعا بەت بۇردى. سونىڭ ءبىر مىسالىنداي, وزگە ورگانداردىڭ سالعىرتتىعىنان جىبەرىلگەن كەمشىلىكتەردى دە تۇزەتۋدى قولعا الدى. ماسەلەن, وتكەندە جەزقازعان قالاسى ءىىب ۋاقىتشا ۇستاۋ اباقتىسىنان تەرگەۋگە الىنعان بەس ادام قاماۋدان قاشىپ كەتتى.
باس پروكۋراتۋرانىڭ نۇسقاۋى بويىنشا جەزقازعان قالاسىنىڭ پروكۋرورى وسى قىلمىستىڭ جاسالۋىنا كىنالى ءىىب-ءنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىنا قاتىستى نەمقۇرايدىلىق فاكتىسى بويىنشا قىلمىستىق كودەكستىڭ 316-بابى 2-بولىگىنىڭ «ا» تارماعىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعادى. قاشقىنداردى ىزدەۋ جانە ولاردى ۇستاۋ بويىنشا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋدى قاراعاندى وبلىسىنىڭ پروكۋراتۋراسى قولعا الدى. وسىنىڭ ارقاسىندا بەيبىت تۇرعىندار اراسىنا ەنىپ كەتكەن قاۋىپتى قىلمىسكەرلەر, ايتەۋىر, ۇستالدى. ارينە, بۇل قۇزىرلى مەكەمەنىڭ وزگە ورگانداردىڭ كەمشىلىگىن تاۋىپ, انىقتاپ جۇرگەنى بۇل ءبىر ەمەس ەكەنى راس. ماسەلەن, مەملەكەت باسشىسى وتاندىق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, جەكە بيزنەستى قورعاۋ مەن قولداۋ ماسەلەلەرىنە ايرىقشا كوڭىل ءبولەدى. وسى ستراتەگيالىق مىندەتتى ويداعىداي ىسكە اسىرۋ پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىق قورعاۋ الەۋەتىن ءتيىمدى قولدانۋمەن تىكەلەي بايلانىستى. قاداعالاۋ ورگاندارى باقىلاۋدىڭ قولدانىستاعى تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ جانە كاسىپكەرلىككە باقىلاۋشى ورگانداردىڭ زاڭسىز ارالاسۋىمەن بايلانىستى زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى دەرەۋ جويۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرادى.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەت تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن تەكسەرۋدى جوسپارلاۋ بارىسىندا زاڭدىلىقتى ساقتاۋ ماسەلەلەرى باس پروكۋرور اسحات داۋىلباەۆتىڭ ۇنەمى نازارىندا دەسەك ارتىق ايتقاندىق ەمەس. مۇنداي وتىرىستار بارىسىندا كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىنىڭ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىنىڭ كوپتەپ بۇزىلۋىنا ىقپال ەتكەن اسا ماڭىزدى جانە وزىندىك زاڭ بۇزۋشىلىقتار انىقتالادى. وسى ورايدا اتاپ ايتار بولساق, الاڭداۋشىلىق تۋعىزاتىن ماسەلەلەر ءتوتەنشە جاعدايلار, دەنساۋلىق ساقتاۋ, قارجى, اۋىل شارۋاشىلىعى, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار, قورشاعان ورتانى قورعاۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن تەكسەرۋدى جوسپارلاۋ بارىسىنداعى زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋى ناتيجەسىنەن كورىنىپ وتىر. ءدال وسى ۆەدومستۆولار بيزنەستى زاڭسىز تەكسەرۋگە كوپ جول بەرگەن كورىنەدى.
ولار تەكسەرۋ جوسپارلارى تالاپتارىن ساقتاماعان. اتالعان جوسپارلاردى وعان ۋاكىلەتتىگى جوق لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ بەكىتۋى سياقتى دەرەكتەر دە از ەمەس. كوپ جاعدايلاردا تەكسەرۋلەردىڭ مەرزىمى بۇزىلعان. سوندىقتان پروكۋرورلار باقىلاۋشى ورگانداردىڭ 26,5 مىڭنان استام تەكسەرۋىن زاڭسىز دەپ تاپتى. ال بۇل ويلاندىرارلىق سان. سونىمەن قاتار, پروكۋرورلار سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق, مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق سالالارداعى تەكسەرۋلەردىڭ دۇرىس ۇيىمداستىرىلماۋى سالدارىنان ازاماتتاردىڭ مىڭداعان ءوتىنىشتەرى مەملەكەتتىك ورگاندار نازارىنان تىس قالعانىن انىقتادى. مىسالى, الماتى قالاسى بويىنشا مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قاداعالاۋ كوميتەتى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ەرەجەلەردى بۇزۋ تۋرالى 165 ءوتىنىش بويىنشا بىردە-ءبىر تەكسەرۋ جۇرگىزبەگەن. ونىڭ ورنىنا ءوتىنىش بەرۋشىلەرگە سىرعىتپا جاۋاپتار جىبەرۋمەن شەكتەلگەن. ال ءوتىنىشتەردە حالىقتىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا شىنايى قاۋىپ ءتونۋ مۇمكىندىگى تۋرالى جازىلعان ەدى.
قالىپتاسقان احۋال بۇل جاعدايدى وزگەرتۋگە ىقپال ەتەتىن جاڭا ءادىس-تاسىلدەر قابىلداۋ قاجەتتىگىن تالاپ ەتەدى. وسىعان وراي, باس پروكۋراتۋرا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن زاڭسىز تەكسەرۋگە جول بەرمەۋگە باعىتتالعان كەلىسىلگەن ۇسىنىستار مەن ءىس-قيمىلداردى ازىرلەۋ بويىنشا كەشەندى شارالار قابىلداۋ قاجەت دەپ تاپتى. بيزنەس جۇرگىزۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ, ۆەدومستۆولىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ جانە باقىلاۋ-قاداعالاۋ مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىراتىن قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىپتىك دەڭگەيىنە تالاپتى ارتتىرۋ ايتىلدى. سونىمەن بىرگە, زاڭناما تالاپتارىنا سايكەس بارلىق باقىلاۋ-قاداعالاۋ ورگاندارىنىڭ تاۋەكەلدى باعالاۋ ولشەمدەرىن قايتا قاراۋ, تەكسەرۋدى جوسپارلاۋ ءراسىمىن اۆتوماتتاندىرۋ ۇسىنىلدى. اۋماقتىق پروكۋرورلارعا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن تەكسەرۋ جوسپارىن قۇرۋ كەزىندە زاڭدىلىقتى ساقتاۋىنا تيىسىنشە قاداعالاۋدى قامتاماسىز ەتۋ, بيزنەسكە قىسىم جاساۋ فاكتىلەرىنىڭ الدىن الۋ جانە بولدىرماۋعا, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن ءمۇددەلەرىن قورعاۋعا باعىتتالعان شارالاردى جەدەل جانە دەر كەزىندە قولدانۋ جۇكتەلدى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە پروكۋرورلاردىڭ اتتەستاتتاۋ بارىسىنا لايىقتىلارىنىڭ دارالاناتىندىعىنا جول اشادى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ.
